{"id":1332,"date":"2023-05-02T12:44:27","date_gmt":"2023-05-02T09:44:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1332"},"modified":"2023-05-02T12:53:26","modified_gmt":"2023-05-02T09:53:26","slug":"cikar-catismasi-nedir-ne-degildir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/05\/02\/cikar-catismasi-nedir-ne-degildir\/","title":{"rendered":"\u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nedir, ne de\u011fildir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son y\u0131llarda neredeyse her makalenin sonunda &#8220;the authors have declared no conflict of interest&#8221; (\u00e7ev. <em>yazarlar herhangi bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ederler<\/em>) notu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu bir tekerleme, makale \u015fablonunun bir par\u00e7as\u0131 veya easter yumurtas\u0131 de\u011fil. Peki bu \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nedir ve daha \u00f6nemlisi s\u0131k s\u0131k duydu\u011fumuz &#8220;bu do\u011fdu\u011funda ay dolunayd\u0131, o y\u00fczden bunu de\u011ferlendirmem etik olmaz&#8221;lar veya &#8220;abilerim ablalar\u0131m, bu elimde tuttu\u011fum anlay\u0131\u015f akademiam\u0131z\u0131 kurtaracak tek ger\u00e7ek ve en harika giri\u015fimdir. Bak bu da fiyat\u0131. Ben sat\u0131yorum&#8221;lar\u0131n \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ile ne alakas\u0131 var? Hangisi ger\u00e7ekten \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, hangisi de\u011fil? Bunu nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z biraz tart\u0131\u015fal\u0131m isterim. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>En sevdi\u011fim \u015fey: S\u00f6zl\u00fck tan\u0131m\u0131 ile ba\u015flayan yaz\u0131lar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u00e7 sevmem ama geleneksel oldu\u011fu \u00fczere tan\u0131mla ba\u015flayal\u0131m. S\u0131navda ayn\u0131s\u0131n\u0131 yazmak zorunda de\u011filsiniz :=) <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/publicationethics.org\/sites\/default\/files\/u7140\/Discussion_document__on_handling_competing_interests.pdf\" target=\"_blank\">COPE<\/a> \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 &#8220;bir ki\u015finin veya kurulu\u015fun mali \u00e7\u0131kar veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc menfaatler do\u011frultusunda motivasyonunun bozulmas\u0131&#8221; olarak tan\u0131ml\u0131yor. <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.apa.org\/about\/policy\/member-conflict-interests#:~:text=An%20APA%20member%20has%20a%20COI%20when%20the%20APA%20member,by%20the%20threat%20or%20promise.\" target=\"_blank\">APA<\/a> ise &#8220;bir APA \u00fcyesini APA&#8217;n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na en uygun \u015fekilde hareket etmekten al\u0131koyan veya engelleyebilecek herhangi bir mali \u00e7\u0131kar veya \u00f6nemli menfaat&#8221; \u015feklinde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bir di\u011fer <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/irb.ucsf.edu\/conflicts-of-interest-research#:~:text=The%20term%20%E2%80%9Cconflict%20of%20interest,in%20conducting%20or%20reporting%20research.\" target=\"_blank\">tan\u0131mda <\/a>bilimsel ara\u015ft\u0131rmalardaki \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, finansal veya di\u011fer ki\u015fisel hususlar\u0131n bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fctme veya raporlama konusundaki mesleki yarg\u0131s\u0131n\u0131 <strong>tehlikeye atabilece\u011fi<\/strong> veya <strong>tehlikeye at\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnebilece\u011fi <\/strong>durumlar\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmi\u015f. Ne yalan s\u00f6yleyeyim san\u0131yorum koyu i\u015faretledi\u011fim k\u0131s\u0131mlardan dolay\u0131 en \u00e7ok son tan\u0131m\u0131 sevdim. Bu y\u00fczden blog yaz\u0131s\u0131n\u0131 bu tan\u0131m \u00fczerinden yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131m. Ancak ondan \u00f6nce <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.apa.org\/about\/policy\/member-conflict-interests#:~:text=An%20APA%20member%20has%20a%20COI%20when%20the%20APA%20member,by%20the%20threat%20or%20promise.\" target=\"_blank\">APA&#8217;n\u0131n<\/a> \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 s\u0131n\u0131flamas\u0131ndan bahsedeyim h\u0131zl\u0131ca. APA&#8217;ya g\u00f6re \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131n\u0131flayabiliriz: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kendisine veya yak\u0131n birine (profesyonel\/ki\u015fisel) mali faydadan do\u011fan \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>: Bu maddenin a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7ok basit. Diyor ki karar verme yetkisi kullan\u0131l\u0131rken al\u0131nan karardan finansal bir kazan\u00e7 sa\u011flan\u0131yorsa \/ sa\u011flanmas\u0131 hedefleniyorsa ortada bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131r. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kendisine veya yak\u0131n birine (profesyonel\/ki\u015fisel) \u00f6nemli fayda (menfaat) sa\u011flamaktan do\u011fan \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>: Al\u0131nan karardan ki\u015fi kendisine veya tan\u0131d\u0131klar\u0131na y\u00f6nelik olarak finansal olmayan bir kazan\u00e7 (prestij, tan\u0131nma, reklam, stat\u00fc gibi) sa\u011fl\u0131yorsa orada bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131r. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kurumlar aras\u0131 rol \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndan do\u011fan \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong>: Bir kurulu\u015fun \u00fcyesi veya yak\u0131nlar\u0131n\u0131n menfaat sahibi olduklar\u0131 ba\u015fka bir kurum \u00fczerinde do\u011frudan veya dolay\u0131 etkisi olmas\u0131 durumunda \u00e7apraz kurumsal \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131r. Kurulu\u015fun karar vericilerini etkileme kapasitesine sahip bir \u00fcye, kurulu\u015f kararlar\u0131ndan do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak etkilenebilecek ba\u015fka bir kurum ile ili\u015fkide oldu\u011funda \u00f6rg\u00fctsel bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan bahsedilebilir. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ek yararlar veya etkiler<\/strong>: Bir kurulu\u015fun \u00fcyesi, di\u011fer bir \u00fcyenin (veya yak\u0131n profesyonel veya ki\u015fisel ili\u015fkisi olan bir ki\u015finin) karar\u0131n\u0131 tehdit veya vaat yoluyla etkileyebilecek olan ki\u015filer\/kurumlar hakk\u0131nda olumsuz bir eylem tehdidinde bulunursa veya bir fayda vaat ederse, dolayl\u0131 veya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7indedir. Vaatler gelecekteki mali faydalar\u0131 veya di\u011fer gruplara kat\u0131l\u0131m eri\u015fimini i\u00e7erebilir. Tehditler, di\u011fer gruplara kat\u0131l\u0131mda marjinalle\u015ftirme, etik ihlal iddialar\u0131n\u0131n sunulmas\u0131 veya yasal i\u015flemlerle tehdit edilmesi gibi unsurlar\u0131 i\u00e7erebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yukar\u0131dakileri yazarken her bir madde i\u00e7in \u00f6yle ger\u00e7ek \u00f6rnekler akl\u0131ma geldi ki inanamazs\u0131n\u0131z. Asl\u0131nda inan\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda herkesin her \u015feyi bildi\u011fi ama yine ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar u\u011fruna pek de dillendirmedi\u011fi bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. Bunu &#8220;bizim \u00fclke b\u00f6yle yhaa&#8221; serzeni\u015fi ile yazm\u0131yorum. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde b\u00f6yle say\u0131l\u0131r. Hatta o kadar ki ge\u00e7en y\u0131l \u00e7ekilen <em>Dont Look Up<\/em> filmine de konu olmu\u015ftu bu \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 mevzusu. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara nas\u0131l tezah\u00fcr ediyor sorusunun cevab\u0131 ise \u00e7ok boyutlu. Akl\u0131ma gelen \u00f6rnekleri yazaca\u011f\u0131m. Atlad\u0131\u011f\u0131m olursa siz yorum k\u0131sm\u0131nda tamamlars\u0131n\u0131z. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir kozmetik firmas\u0131n\u0131n fonlad\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ile en iyi kozmetik \u00fcreticisi olarak belirlenen firman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc sahiden en iyisi mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kozmetik \u00fcr\u00fcnleri alma karar\u0131m\u0131z\u0131 etkileyen \u00e7ok \u015fey var. Temiz i\u00e7erik, hayvan deneyi yap\u0131l\u0131yor olup olmamas\u0131, fiyat, bir de fiyat, en \u00f6nemli unsursa fiyat :=) \u015eimdi <em>Nature<\/em>&#8216;da yay\u0131nlanan bir makale d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Makale diyor ki 1000&#8217;den fazla kozmetik firmas\u0131n\u0131 inceledik ve incelememiz sonucunda en iyi ve temiz i\u00e7erikli kozmetik markas\u0131 olarak X&#8217;i bulduk. Bu bilimsel ara\u015ft\u0131rma bir anda X firmas\u0131 i\u00e7in tertemiz bir pazarlama arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcverir muhtemelen. Ancak bu noktada bu t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n fonlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kim oldu\u011funu pek de umursam\u0131yoruz. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara en \u00e7ok fon ay\u0131ran\/da\u011f\u0131tan kurumlar kozmetik firmalar\u0131. \u0130\u015fte bu y\u00fczden bu t\u00fcr \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bilinmesi\/raporlanmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diyebilirsiniz ki &#8220;e d\u00fcnyada ara\u015ft\u0131rma fonlar\u0131 zaten dengesiz da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor. Bu insanlar ara\u015ft\u0131rmay\u0131 X firmas\u0131n\u0131n fonu ile yapabiliyorsa b\u0131rak\u0131n\u0131z yaps\u0131nlar&#8221;. Hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Hem de \u00e7i\u00e7ek gibi hakl\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte her makaledeki COI beyan\u0131 bu gibi durumlar i\u00e7in var. Okuyucuya &#8220;bu makaleyi yazd\u0131k ama X firmas\u0131n\u0131n fonu ile yazd\u0131k. Haberiniz olsun. \u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olarak yorumlanabilir ama bizim aln\u0131m\u0131z ak, s\u0131rt\u0131m\u0131z pek&#8221; mesaj\u0131 vermek yani. Bu da yukar\u0131daki tan\u0131mdaki &#8220;tehlikeye at\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnmek&#8221; ifadesinin tam a\u00e7\u0131klamas\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131zdaki \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye at\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnmesini istemiyorsan\u0131z bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmak ve detay vermek zorundas\u0131n\u0131z. Kafalardaki soru i\u015faretlerini gidermek i\u00e7in de \u00e7e\u015fitli yollar var. Ara\u015ft\u0131rma verilerinizi herkese a\u00e7ars\u0131n\u0131z, tekrarlanabilirlik endi\u015fesini yok edersiniz, deney defterlerini a\u00e7\u0131k olarak yay\u0131nlars\u0131n\u0131z vs. Hepsi m\u00fcmk\u00fcn \u015feyler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Benzer konularda iki iyi \u00f6rne\u011fim var. Birincisi mali, ikincisi di\u011fer t\u00fcrde \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n raporlanmas\u0131na g\u00fczel \u00f6rnek olacak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7en y\u0131l ikinci dil edinimi \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok sevdi\u011fim bir arkada\u015f\u0131m yabanc\u0131 dil \u00f6\u011frenme i\u00e7in s\u0131k kullan\u0131lan bir mobil uygulamadan iyi bir fon ald\u0131. Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 \u015fu: Latin Amerika&#8217;da bir \u00fclkede daha \u00f6nce hi\u00e7 \u0130ngilizce e\u011fitimi almam\u0131\u015f ayn\u0131 \u00f6zelliklere sahip iki grup \u00f6\u011frenci belirleyecek. Bir gruba kendisi e\u011fitim verecek, di\u011fer grupsa uygulamadan \u00f6\u011frenecek. Sonra ikisinin \u0130ngilizce \u00f6\u011frenme d\u00fczeylerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak uygulaman\u0131n ba\u015far\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koyacak. Bu projenin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olarak yorumlanmas\u0131 \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7\u00fcnk\u00fc ticari firma taraf\u0131ndan fonlan\u0131yor ve arkada\u015f\u0131m bu uygulamay\u0131 ara\u00e7 olarak kullanacak. Ancak projenin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetli, \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece o uygulama i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm dil \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131 i\u00e7in iyile\u015ftirme imkan\u0131 sunuyor. Temel d\u00fczeyde \u0130ngilizce e\u011fitiminin iyile\u015ftirilmesine ve bu s\u00fcre\u00e7te uygulamalar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na da yard\u0131mc\u0131 olabilir. Yani \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmas\u0131 bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel de\u011fil. Sadece bunun raporlanmas\u0131 \u015fart. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir di\u011fer \u00f6rne\u011fimse bunun sadece parasal de\u011fil, di\u011fer menfaatlerle ilgili konularda da ge\u00e7erli olmas\u0131. \u00d6rne\u011fin, bir \u00fclkenin ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme sistemi \u00fczerine makale yazd\u0131n\u0131z. Ancak ayn\u0131 zamanda o \u00fclkenin Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131na dan\u0131\u015fmanl\u0131k yap\u0131yorsunuz. Bunu belirtmeniz gerekir ki okuyucunuz sizin bu sistemdeki rol\u00fcn\u00fcz\u00fc bilsinler. A\u015fa\u011f\u0131daki COI metnini her bilimsel ileti\u015fim dersimde kullan\u0131r\u0131m ben. Bu d\u00fczeyde bir raporlama okuyucuya sundu\u011funuz bilimsel metinden \u00e7ok daha fazla bilgi sa\u011flaman\u0131za da yard\u0131mc\u0131 oluyor. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1333\" width=\"718\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image.png 752w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-300x70.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 718px) 100vw, 718px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kaynak: <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/hequ.12254\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/abs\/10.1111\/hequ.12254<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Benim &#8216;anektodal&#8217; hikayem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Davet edildi\u011fim kariyer g\u00fcnlerinde (bilen bilir, Ko\u00e7 \u00dcniversitesi Suna K\u0131ra\u00e7 K\u00fct\u00fcphanesinin kariyer fuar\u0131n\u0131n m\u00fcptelas\u0131y\u0131m &lt;3) kariyer hikayemi anlat\u0131rken hep bu \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 hikayemle ba\u015flar\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kariyer \u015fekillendirme yetene\u011fi oldu\u011funun bizzat tan\u0131\u011f\u0131y\u0131m. Hikaye \u015f\u00f6yle: 2007 y\u0131l\u0131nda mezun oldu\u011fumda \u00e7e\u015fitli akademik veri tabanlar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 ve e\u011fitimlerinin verilmesi i\u015finde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. O i\u015fi \u00e7ok severek yapt\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc yeni mezun biri i\u00e7in kazanc\u0131m hi\u00e7 de fena de\u011fildi. \u015eahane bir patronla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc seyahat yap\u0131yor, bir s\u00fcr\u00fc insan tan\u0131yordum. Bir s\u00fcr\u00fc meslekta\u015f\u0131mla ta o zamanlardan gelir tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131m. \u0130lk yurtd\u0131\u015f\u0131 seyahatlerimi Londra ve Paris&#8217;e yapt\u0131m bu i\u015f sayesinde. Hem profesyonel geli\u015fim, hem de dil geli\u015fimi i\u00e7in \u00e7ok yararl\u0131 bir 2,5 y\u0131ld\u0131 benim i\u00e7in. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelelim \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na. E\u011fitimlerini verdi\u011fim veri tabanlar\u0131ndan biri WoS&#8217;tu. Hani \u015fu ara\u015ft\u0131rma performans de\u011ferlendirmelerinin eli, aya\u011f\u0131, ve hatta beyni WoS. Ancak e\u011fitimlerde sorulan sorularla WoS verilerindeki hatalar\u0131 fark ediyordum. E\u011fitim esnas\u0131nda bunu raporlayal\u0131m, d\u00fczeltelim diyordum. Raporluyorduk, h\u0131zl\u0131ca d\u00fczeliyordu. Ancak sadece o tekil s\u0131k\u0131nt\u0131 d\u00fczeliyordu. \u00c7ok basit \u015fekilde komple bir d\u00fczeltme m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil mi yahu sorusu ile y\u00fcksek lisansa ba\u015flad\u0131m. Y\u00fcksek lisans tez ba\u015fl\u0131\u011f\u0131m da \u015fuydu: <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"http:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/ma_zt.pdf\" target=\"_blank\">At\u0131f dizinlerinde \u00fcniversite adreslerinin standardizasyon sorunu<\/a> :=)  Ancak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, WoS&#8217;un T\u00fcrkiye temsilcisinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz ve WoS verisi ile ilgili bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yorsunuz. Akademik bir titriniz yok, firma temsilcisisiniz. Yani nihai amac\u0131n\u0131z \u00fcr\u00fcn\u00fc satmak\/pazarlamak. Bulgular\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok \u015feffaf \u015fekilde raporlasan\u0131z dahi insanlar\u0131n akl\u0131nda soru i\u015fareti olu\u015fturabilir. Hatta bana kal\u0131rsan\u0131z olu\u015fturmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimin bilimi (science of science) bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 ve bu alan\u0131n en \u00f6nemli veri kaynaklar\u0131ndan biri ticari bir veri taban\u0131 olan WoS. Ger\u00e7ek bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 stat\u00fcs\u00fcne sahip olmadan yap\u0131lan her katk\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmas\u0131 potansiyeli\/tehlikesi var. Bu beni rahats\u0131z etti ve y\u00fcksek lisansa ba\u015flamam\u0131n \u00fcst\u00fcnden bir y\u0131l ge\u00e7tikten sonra akademiye ge\u00e7tim. Benim akademisyenlik hikayem bu \u015fekilde ba\u015flad\u0131 denilebilir (\u015fimdi b\u00f6yle basit\u00e7e ge\u00e7tim oldu ile olmuyor o i\u015fler. Biliyorum. Bu durum \u015fu anda gen\u00e7ler i\u00e7in fazlas\u0131yla can s\u0131k\u0131c\u0131, onu da biliyorum).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Di\u011fer hikayeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kendi hikayem \u00fczerinden daha farkl\u0131 \u00f6rneklere ge\u00e7i\u015f yapay\u0131m. Her y\u0131l elde etti\u011fi cirolarla nam salm\u0131\u015f devasa yay\u0131nevlerinin alt\u0131n a\u00e7\u0131k eri\u015fim savunucusu olmas\u0131na ve bu konuda &#8216;\u00e7ok \u00f6nemli&#8217; ara\u015ft\u0131rmalar yay\u0131nlamas\u0131na g\u00f6z devirmiyor musunuz siz de? Devirmiyorsan\u0131z yanl\u0131\u015f yap\u0131yorsunuz demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bariz bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 bu. Yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m s\u0131n\u0131flamaya en \u00e7ok uyanlar\u0131ndan biri hem de.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya da kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir organizasyonunuz var. Amac\u0131n\u0131z bir grup insan\u0131n\/kurumun haklar\u0131n\u0131 korumak. Ancak organizasyonun karar vericilerinden biri hak koruma s\u00fcrecinde kar\u015f\u0131n\u0131za alman\u0131z gereken ki\u015filerden biri olursa kurumlar aras\u0131nda \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 oluyor ve nihai ama\u00e7 olan &#8220;haklar\u0131n korunmas\u0131&#8221; ger\u00e7ekle\u015ftirilemiyor. Bu ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilemez. M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyay\u0131 kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011finiz bir ideali paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve bu ulvi fikrin suyunu \u00e7\u0131kar\u0131p zengin olmak da \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. Bu u\u011furda d\u00fcnyay\u0131 kurtaracak ulvi fikre getirilen yeni alternatifleri g\u00f6rmezden gelmek de \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. Etraf\u0131ndakileri bu do\u011frultuda y\u00f6nlendirmek de \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ki kurumun \u00fcst d\u00fczey karar vericileri aras\u0131ndaki uzun y\u0131llara dayanan ileti\u015fim sayesinde birilerinin m\u00fclakats\u0131z i\u015fe al\u0131nmas\u0131, sevilmeyen di\u011ferlerinin m\u00fclakatlarda mesle\u011fe k\u00fcst\u00fcr\u00fclmesi de \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir i\u015fin onu yapabilecek ki\u015fiye\/kuruma de\u011fil, bu i\u015f sayesinde zengin olabilecek\/prestij kazanabilecek ki\u015fiye\/kuruma delege edilmesi de \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha sayabilece\u011fim \u00e7ok \u00f6rnek var ama yazd\u0131k\u00e7a yaz\u0131yorum. Blog yaz\u0131s\u0131 uzun olunca okunmaz diye endi\u015fe ettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l mesaj\u0131m en sonda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ne de\u011fildir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir de yaral\u0131 parma\u011fa i\u015femeyi veya herhangi bir tart\u0131\u015fmada taraf olmay\u0131 can\u0131n\u0131z istemedi\u011finde \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen &#8220;dolunayda do\u011fdu\u011fu i\u00e7in&#8221; veya &#8220;y\u00fckseleni aslan oldu\u011fu i\u00e7in&#8221; gibi sa\u00e7masapan \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 gerek\u00e7eleri de duyabilirsiniz. \u0130lk duydu\u011funuzda &#8220;vay arkada\u015f, ne kadar da ilkeli bir birey&#8221; izlenimi uyand\u0131rsa da asl\u0131nda ne \u015fi\u015f yans\u0131n istiyorum ne kebap mesaj\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek de m\u00fcmk\u00fcn. Siz yine de iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, iyi olsun :=)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u0131l ASIS&amp;T SIG-III uluslararas\u0131 bildiri yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131y\u0131m. 18 bildiri geldi. K\u00f6rleme hakem s\u00fcreci vaat ediyoruz. Bu sebeple ben bildiri de\u011ferlendirme\/se\u00e7im a\u015famas\u0131ndan kendi iste\u011fimle \u00e7\u0131kt\u0131m. Yar\u0131\u015fmac\u0131lardan biri T\u00fcrkiye&#8217;den oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, s\u00fcre\u00e7 k\u00f6rleme oldu\u011fu ve ben t\u00fcm adaylar\u0131 a\u00e7\u0131k olarak bildi\u011fim i\u00e7in yani. Yoksa IPC j\u00fcrisinde \u00c7inli hakem ve \u00c7in&#8217;den g\u00f6nderilen bildiriler de var. Bu durum onlar aras\u0131nda bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 yaratm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kurallar\u0131 \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir sistem var. Kurallar\u0131 \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir sistemde \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek kolay. Ancak as\u0131l soru \u015fu: \u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten \u00f6nlemek istiyor muyuz yoksa tek istedi\u011fimiz \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fabilen insanlardan olmak m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yeni normal olarak &#8216;\u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131&#8217;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 o kadar i\u00e7selle\u015ftirdik\/normalle\u015ftirdik ki herhangi bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmayan insanlar\u0131n konu\u015fmas\u0131na bile tahamm\u00fcl edilemez hale geldi. Herkes k\u00f6peklerin i\u015feyerek alan belirlemesi gibi kendi alan\u0131n\u0131 belirleme yar\u0131\u015f\u0131nda. &#8220;Bunu anlatamazs\u0131n \u00e7\u00fcnk\u00fc ben anlat\u0131r\u0131m&#8221;lar, &#8220;anlat\u0131rsan da gelir seni kontrol ederim&#8221;ler, &#8220;ettiririm&#8221;ler, &#8220;seni bu sekt\u00f6rde bar\u0131nd\u0131rmam&#8221;lar havalarda u\u00e7u\u015fuyor. Bilimsel ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri, hi\u00e7 kimseye tapulu de\u011fil. Bilimsel ara\u00e7lar da \u00f6yle. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0131ra bir g\u00fcn size de gelir de siz de bu sayede para, stat\u00fc veya prestij kazan\u0131rs\u0131n\u0131z diye umutlanarak \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 normalle\u015ftirmeyin. G\u00f6zlerinizi kapatmay\u0131n. Duymazl\u0131ktan gelmeyin. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcn \u015fu pankart\u0131 g\u00f6rd\u00fcm Twitter&#8217;da. Herkes \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u015fikayet\u00e7iyse s\u0131ram\u0131z\u0131 beklemeyi, sessiz kalmay\u0131 veya sadece \u015fikayet etmeyi b\u0131rakma zaman\u0131 gelmi\u015ftir belki. Kimbilir.  <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-1-768x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1337\" width=\"718\" height=\"957\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-1-768x1024.png 768w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-1-225x300.png 225w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-1-1152x1536.png 1152w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/image-1.png 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 718px) 100vw, 718px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kaynak: <a href=\"https:\/\/twitter.com\/gelawej_\/status\/1653022648148934656\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/twitter.com\/gelawej_\/status\/1653022648148934656<\/a> (Benden de en g\u00fczel d\u00f6viz oyu bu pankarta gitsin)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son y\u0131llarda neredeyse her makalenin sonunda &#8220;the authors have declared no conflict of interest&#8221; (\u00e7ev. yazarlar herhangi bir \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ederler) notu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/05\/02\/cikar-catismasi-nedir-ne-degildir\/\">Devam\u0131n\u0131 okuyun<span class=\"screen-reader-text\">\u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nedir, ne de\u011fildir?<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1332","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1332","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1332"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1332\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1352,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1332\/revisions\/1352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}