Hadi \u015fimdi gelelim yine yeniden yenilenen kriterlere. En ba\u015f\u0131ndan s\u00f6yleyeyim, ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131. T\u00fcrkiye’de az da olsa ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme \u00e7al\u0131\u015fan insan var. Ancak bu kriterlerin hi\u00e7birinin herhangi bir ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme uzman\u0131na sorulup geli\u015ftirildi\u011fini zannetmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm de\u011fi\u015fiklikler kavram karma\u015fas\u0131 dolu. Kavramsalla\u015ft\u0131rma hi\u00e7 yok. \u00c7ok konu\u015fan ve her \u015feyi bilen, daimi kadro sahibi temel bilimciler taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Bu \u015fekilde geli\u015ftirilen sistemlerde de s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n
De\u011fi\u015fiklik haberini ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde Twitter’da yapt\u0131\u011f\u0131m benzetme \u015fuydu: Televizyonunuzun kumandas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Kumanday\u0131 a\u00e7t\u0131n\u0131z, i\u00e7ini d\u00f6kt\u00fcn\u00fcz da\u011f\u0131tt\u0131n\u0131z. Her nesneyi farkl\u0131 yere yerle\u015ftirdiniz ve kapatt\u0131n\u0131z. Kumanda hala \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kumandan\u0131n pili bitikti, tek yap\u0131lmas\u0131 gereken pili de\u011fi\u015ftirmekti. Pil de\u011fi\u015ftirmek akla gelmedi. Korkar\u0131m gelmeyecek de. \u00c7\u00fcnk\u00fc kumanday\u0131 bozdunuz art\u0131k :=) <\/p>\n\n\n\n
Hadi \u015fimdi s\u0131ra s\u0131ra de\u011fi\u015fikliklere bakal\u0131m: <\/p>\n\n\n\n
- \n
- SCIE veya SSCI kapsam\u0131ndaki dergiler i\u00e7in Web of Science Quartile kategorisi dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>: Web of Science \u00e7eyre\u011fi i\u015fi d\u00fcnyan\u0131n en sa\u00e7masapan karar\u0131yd\u0131. T\u00fcrkiye akademik sisteminde bir vir\u00fcs gibi yay\u0131lmaya devam ediyor. Bunun \u00e7e\u015fitli sebepleri var. En \u00f6nemli sebebi WoS konu s\u0131n\u0131flama sistemi. Bak\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekil benim bir makalemden. Ben LIS (library and information science) alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. WoS’un LIS kategorisindeki dergilerin alt konulara da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi. Her bir alt alan\u0131n at\u0131f potansiyeli, yay\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zelli\u011fi birbirinden farkl\u0131. Geleneksel k\u00fct\u00fcphanecilik alan\u0131nda \u00e7ok yay\u0131n yap\u0131lsa da (t\u00fcm yay\u0131nlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazla) bu yay\u0131nlar\u0131n at\u0131f alma \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri di\u011fer alanlardan \u00e7ok farkl\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm geleneksel k\u00fct\u00fcphanecilik dergileri Q4’te. Benim alan\u0131m\u0131n (information science) dergileri ise Q2 ve Q3’te. Birka\u00e7 sene \u00f6ncesine kadar t\u00fcm dergilerim Q1’deydi, d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Q1’deki dergiler k\u00fct\u00fcphanecilik dergileri de\u011fil, y\u00f6netim dergileri. Y\u00f6netim dergilerinde bizden birinin yay\u0131n yapma ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-1024x336.png\")
\u015eekil 1. Makale: https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11192-020-03800-2\/figures\/4<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n Zannediyorsunuz ki bu sorun sadece sosyal bilimler i\u00e7in ge\u00e7erli. De\u011fil. T\u0131p eti\u011fi \u00e7al\u0131\u015fan biri ile bir cerrah\u0131n yay\u0131n imkanlar\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. Dergi alternatifi say\u0131s\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. O dergide bekleme s\u00fcresi ayn\u0131 de\u011fil. 3 ABD men\u015feili dergide bizim bir akademisyenimizin yay\u0131n yapma \u015fans\u0131 ile 13293 Avrupa ve Do\u011fu Asya dergisinde yapma \u015fans\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. Merkez \u00fclkelerin \u00f6nyarg\u0131s\u0131 diye bir \u015fey var. Bak\u0131n \u015eekil 2’deki a\u00e7\u0131klama bat\u0131 hegemonyas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan bat\u0131l\u0131 bir akademisyene ait. Bunu “adam hakl\u0131 beyler” diye payla\u015fan akademisyenlerimizden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum bu konuda. Bence de\u011fil. Hi\u00e7 de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nyarg\u0131l\u0131 ve bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sorunlu. Siz T\u00fcrkiye’den makale g\u00f6nderen bir akademisyen olarak d\u00fcnyay\u0131 da kurtarsan\u0131z \u00f6nyarg\u0131 engeline tak\u0131l\u0131yorsunuz. Markan\u0131z ya\u011fmac\u0131 dergilerde yay\u0131n yapan akademisyenler taraf\u0131ndan lekelendi evet ama siz de hi\u00e7 ona bula\u015fmam\u0131\u015f bir akademisyen olarak bu \u00f6nyarg\u0131larla bo\u011fu\u015fmak zorundas\u0131n\u0131z. B\u00f6yle bir edit\u00f6r\u00fcn makalenizi hakeme g\u00f6nderme ihtimali y\u00fczde ka\u00e7t\u0131r? Yay\u0131nlamas\u0131 demiyorum bak\u0131n, masadan reddetmeden hakeme g\u00f6ndermesi. B\u00fcy\u00fck bir b\u00fcy\u00fcklenme ile iyi bir desk rejection mektubu yazman\u0131n \u00f6neminden bahsediyor ama bu sayd\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelere ili\u015fkin bir \u00f6nyarg\u0131 geli\u015ftirdi\u011fini gizleyemiyor. Bo\u011fu\u015ftu\u011fumuz tek \u015fey say\u0131lar de\u011fil, merkez \u00fclkelerinin biliminde yer edinme \u00e7abam\u0131z\u0131n \u00e7ok da ba\u015far\u0131l\u0131 olam\u0131yor olu\u015fu. Bu de\u011fi\u015fiklikler de yak\u0131n zamanda yap\u0131labilece\u011fini g\u00f6stermiyor. <\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-2.png\")
\u015eekil 2. https:\/\/echer.org\/interview-with-simon-marginson\/<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n - \n
- Temel alanlar \u00f6zelinde farkl\u0131la\u015fan ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa sebep olan alan indeksleri tan\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong> Bu en bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131m de\u011fi\u015fiklik oldu. \u00dclkede i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunu ortadan kald\u0131rma refleksinin g\u00f6stergesi gibi. Alan indeksi dedi\u011fimiz \u015fey bilimsel alanlarda bibliyografik denetimi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemli ikincil kaynaklard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, matematik alan\u0131nda konu s\u0131n\u0131flamas\u0131 geli\u015ftiren, yeni \u00e7\u0131kan yay\u0131nlar\u0131 takip etmeyi kolayla\u015ft\u0131ran, at\u0131f bilgisini tutan alan indeksi MathSciNet’tir. Matemati\u011fin alan indeksi odur. Alan indeksinin amac\u0131 performans de\u011ferlendirme de\u011fildir, bilimsel alanlarda bibliyografik denetimin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yay\u0131n say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en y\u0131l art\u0131yor ve bu alanlarda takip her ge\u00e7en y\u0131l zorla\u015f\u0131yor. Ancak bilgi eri\u015fim sistemlerinin ve arama motorlar\u0131n\u0131n da geli\u015fimi ile bibliyografik denetimde alan indeksleri art\u0131k eskisi kadar s\u0131k kullan\u0131lm\u0131yor. Asl\u0131nda bu de\u011fi\u015fiklik bu sebeple isabetli oldu say\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131llard\u0131r ESCI alan indeksi de\u011fildir, WoS ile ayn\u0131 konu kategorilerini kapsar demekten ve inand\u0131ramamaktan s\u0131tk\u0131m s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kurtuldum :=) \u015eaka \u015faka, WoS’un veya Scopus’un dergi listelerinde her alan e\u015fit \u015fekilde temsil edilmiyor. \u00d6zellikle tekel (oligopol) 6 b\u00fcy\u00fck yay\u0131nc\u0131n\u0131n \u00e7er \u00e7\u00f6p de olsa pek \u00e7ok dergisi dizinlenirken k\u00fc\u00e7\u00fck yay\u0131nevlerinin pek \u00e7ok dergisi bu listelerde yer bulamayabiliyor. \u00d6te yandan Avrupa’da elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim demek dernek ve \u00fcniversite yay\u0131nlar\u0131 gibi tamamen g\u00f6n\u00fcll\u00fc eme\u011fiyle \u00fcretilen dergilerin desteklenmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak bu dergilere yat\u0131r\u0131m yap\u0131larak tekel yay\u0131nc\u0131lar\u0131n tekeli k\u0131r\u0131labilir. Sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek i\u00e7in ortak yazar\u0131m\u0131n \u015fu makalesine bir bak\u0131n derim: https:\/\/academic.oup.com\/spp\/article\/50\/3\/445\/7043797<\/a> Bizim yeni sistem ise tekelleri nas\u0131l daha fazla besleriz \u00fczerine kurulu. Bu konuda \u00e7ok doluyum ve metnin ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bununla ilgili birka\u00e7 dellenme daha okuyacaks\u0131n\u0131z. Spoiler veriyorum: T\u00fcm sistemdeki “kaliteli kitap” tan\u0131m\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye’den \u00e7ok az kitab\u0131\/yay\u0131nc\u0131y\u0131 kapsayan ticari bir dizinle yapmak :=)<\/li>\n\n\n\n
- Bu tan\u0131m yerine AHCI, ESCI, Scopus kapsam\u0131ndaki dergilerde yay\u0131mlanan makaleler i\u00e7in puanlamalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong> Bu y\u0131l WoS t\u00fcm indeksler i\u00e7in etki fakt\u00f6r\u00fc hesaplamaya ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 ESCI dergilerinin etki fakt\u00f6r\u00fc SCI dergilerinden fazla. Mesela benim alan\u0131m\u0131n dergisi QSS, LIS’in en y\u00fcksek etki fakt\u00f6r\u00fcne sahip 14. dergisi. Ancak SCI veya SSCI’da olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7eyre\u011fi yok. Yani asl\u0131nda bizim politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re en iyi dergi (yay\u0131n-at\u0131f say\u0131s\u0131 oran\u0131na g\u00f6re) ancak \u00e7eyre\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131ndan k\u00f6t\u00fc dergi de. Kavram karma\u015fas\u0131 derken bundan bahsediyorum. Bu da kulland\u0131klar\u0131 kriterlerin ne anlama geldi\u011fini bilmediklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. (Bu arada bu dergide t\u00fcm hakem s\u00fcre\u00e7leri \u015feffaf. Bu dergide nas\u0131l sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fimizi, nas\u0131l g\u00fczel bir bilimsel ileti\u015fim deneyimledi\u011fimizin devam\u0131n\u0131 okumak isterseniz buradan: https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/02\/03\/baska-bir-bilimsel-yayincilik-pratigi-mumkun\/<\/a>). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-3-1024x473.png\")
\u015eekil 3. QSS dergisinin LIS s\u0131n\u0131flamas\u0131ndaki yeri<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n Bu ayr\u0131mda \u00f6nemli bir konu daha var. Bilimsel alanlara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. Sanat ve be\u015feri bilimler asla ve kat’a Q1 olamaz diyor sistem. Herkes Q1, Q2 veya Q3 yay\u0131n yaps\u0131n diyor. Yukar\u0131da g\u00f6sterdim, her alan\u0131n Q1-Q2-Q3 dergisi yok. Sanat ve be\u015feri bilimler di\u011fer alanlardan \u00e7ok farkl\u0131 bir alan: https:\/\/sarkac.org\/2019\/07\/akademik-performans-olcumunde-sanat-ve-insan-bilimleri\/<\/a> Hepsini ayn\u0131 kefeye koyarsan\u0131z insanlar\u0131n yapaca\u011f\u0131 ilk \u015fey yeni yeni EEST’ler yaratmak<\/a> olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o daha kolay. Sistemle oynanmas\u0131n\u0131 istemiyorsan\u0131z herkesin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten ve dikkate alan, daha d\u00fc\u015f\u00fcnceli bir sistem geli\u015ftirmeniz gerekir. <\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-4-1024x505.png\")
\u015eekil 4: Yenilenen kriter puanlar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n - \n
- \u0130lgili kategoride kalitenin art\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla asgari s\u0131n\u0131r getirilmi\u015ftir<\/strong>: KAL\u0130TE SAYIYA \u00d6L\u00c7\u00dcLMEZ. KAL\u0130TE \u00d6L\u00c7\u00dcLMEZ. SAYISAL ASGAR\u0130 SINIR GET\u0130RMEK ARA\u015eTIRMACILARI SUPER MARIO’YA D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dcRMEKTEN, YEN\u0130 \u00c7IKAR \u00c7ATI\u015eMALARI DO\u011eURMAKTAN VE B\u0130L\u0130MSEL L\u0130TERAT\u00dcR\u00dc B\u0130R \u00c7\u00d6PE D\u00d6ND\u00dcRMEKTEN BA\u015eKA \u0130\u015eE YARAMAZ. Avrupa’da \u00e7ok dillili\u011fe y\u00f6nelik bir y\u00f6nelim var. Ben de hem destekleyicilerinden, hem de \u00e7ekirdek ekiptekilerden biriyim. Ancak \u00e7ok dillilik bir “zorunluluk” oldu\u011funda ulusal literat\u00fcr\u00fcn\u00fcz\u00fc \u00e7\u00f6pe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramaz. TR Dizin’de okuyucular\u0131, hakemleri ve yazarlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bildi\u011fi dergilerde yay\u0131nlanan \u0130ngilizce makalelerin sebebinin ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? ‘En iyi’ oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri makalelerini \u0130ngilizce yaz\u0131yor insanlar. Sonra reddedildik\u00e7e puan skalas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru iniyorlar. Onlar da yerel\/b\u00f6lgesel dergiler oluyor. Yerel b\u00f6lgesel dergilerimizin herkesin bildi\u011fi \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 esas\u0131na dayal\u0131 ahbap-\u00e7avu\u015f yay\u0131n politikalar\u0131na hi\u00e7 girmiyorum ama ulusal yay\u0131n bir zorunluluk oldu\u011fundan beri ulusal dergilerin seviyeleri her ge\u00e7en y\u0131l daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bunun yerine yay\u0131n dilinin neye g\u00f6re belirlenmesi gerekti\u011fini konu\u015fabilmeliyiz bence. Tamamen uluslararas\u0131 ekiplerle, uluslararas\u0131 konular \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir temel bilimciye \u015fu kadar ulusal yay\u0131n yap demek, o \u00e7ok sevdi\u011finiz s\u0131ralama sistemlerinde yer edinmenizi sa\u011flayacak birka\u00e7 yay\u0131n\u0131n daha az \u00fcretilmesine neden olur hem. Benden s\u00f6ylemesi. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-5.png\")
\u015eekil 5. Zorunlu kriter<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n - \n
- Kitap ve kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in WoS Book Citation Index referans al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki kitap ve kitap b\u00f6l\u00fcmleri di\u011fer \u015feklinde kategorize edilmi\u015ftir<\/strong>: En ama en problemli \u015fey kitaplard\u0131. Kitaplarla ilgili sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yap\u0131labilecek \u00e7ok \u015fey vard\u0131 (burada yazm\u0131\u015ft\u0131k: https:\/\/sarkac.org\/2021\/03\/akademik-performans-degerlendirmelerinde-kitaplarin-yeri\/<\/a>). \u00c7\u00fcnk\u00fc kitap matbaac\u0131lar\u0131 (yay\u0131nc\u0131 demek istemiyorum) sebebiyle Aral\u0131k ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen kitap i\u00e7i b\u00f6l\u00fcm enflasyonu sayesinde 393509 ki\u015fi do\u00e7ent oldu, 3459094 ki\u015fi akademik te\u015fvik ald\u0131. Bir \u015fey yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Ancak yap\u0131lan \u015fey T\u00fcrkiye’de kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirecek bir ad\u0131m olarak tan\u0131mlanabilir. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-6.png\")
\u015eekil 6. Kitap kriteri<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n Kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi ile ilgili \u0130ngilizce bir blog yaz\u0131m yak\u0131n zamanda yay\u0131nlanacak. Ancak \u00f6nden s\u00f6yleyeyim, bizde kitap veya kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011fu tam olarak bilinmedi\u011fi i\u00e7in \u00fcretilen metinlere kitap demek zor. Makale olarak reddedilen yay\u0131nlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 kitap yazmak de\u011fildir. Ancak ‘kaliteli’ kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 BKCI ile s\u0131n\u0131rlarsan\u0131z ulusal kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 biter. \u015eekil 7’de BKCI’n\u0131n dizinledi\u011fi (1980-2023) 2 milyondan fazla kitab\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 var. Bu size ne s\u00f6yl\u00fcyor? T\u00fcrkiye’den dizinlenen 10.381 kitap t\u00fcr\u00fc eser var. Bu say\u0131yla 31. s\u0131rada. Dizinin sadece %0.5’i. Ancak dizinlenen kitap say\u0131s\u0131 sadece 3. \u00dc\u00c7. <\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-7-1024x458.png\")
\u015eekil 7: BKCI i\u00e7eri\u011fi (1980-2023)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n \n![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-8-1024x282.png\")
\u015eekil 8. BKCI’daki TR i\u00e7eri\u011finin dok\u00fcman tipine g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda BKCI bir ticari veri taban\u0131. \u00dclkenin t\u00fcm kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 sistemini ABD men\u015feili ticari bir yay\u0131nevinin dizinleme h\u0131z\u0131na, editoryal de\u011ferlendirmesine ve karar\u0131na b\u0131rakmak \u00e7ok makul bir karar olmasa gerek. <\/p>\n\n\n\n
Edit\u00f6r\u00fcn \u00fcniversitesinden izinli profes\u00f6r olmas\u0131 karar\u0131n\u0131n neye g\u00f6re al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Anlayam\u0131yorum da. Bununla ilgili s\u00f6ylenebilecek her \u015fey s\u00f6ylendi, yap\u0131labilecek t\u00fcm \u015fakalar yap\u0131ld\u0131. Ben de tekrar etmi\u015f olmayay\u0131m onlar\u0131. D\u00fcnyaya yeni bir kriter kazand\u0131rm\u0131\u015f olabiliriz. Tek sorun bu kriterin kazand\u0131rabilece\u011fi tek \u00f6d\u00fcl\u00fcn alt\u0131n ahududu olmas\u0131 olabilir. <\/p>\n\n\n\n
- \n
- WoS h-indeksi<\/strong> ve s\u0131ralama sistemleri:<\/strong> WoS h-indeksim \u015fu anda 8. Bu 8 yay\u0131n\u0131m\u0131n 8 ve \u00fczeri at\u0131f ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in zaman gerekir. Muhtemelen birka\u00e7 y\u0131la 10-15 olur. Bunun sebebi benim \u00e7ok \u00fcberkulade ‘kaliteli’ bir akademisyen olmam de\u011fil. Son birka\u00e7 y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7ok uluslu bilimsel proje ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n at\u0131f potansiyeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc at\u0131f almak s\u00fcre isteyen bir \u015fey. Bir makalenin at\u0131f almas\u0131n\u0131 etkileyen pek \u00e7ok \u015fey var (at\u0131f doktoruyum ben, bir bildi\u011fim var, dinleyin). \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n konusunun pop\u00fclerli\u011fi, en az bir at\u0131f alm\u0131\u015f olmas\u0131, ortak yazarlar\u0131, \u00e7ok at\u0131f alan bir yay\u0131n taraf\u0131ndan at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 vs. H-indeks bizim alan\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcm ara\u00e7lar\u0131ndan biri. \u015eu blog yaz\u0131s\u0131na bir bak\u0131n: Halt the h-index<\/a>. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n kullanmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131, sorunlu oldu\u011fu y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan, alanlar aras\u0131nda ve gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in dezavantajlar\u0131 olan bir \u00f6l\u00e7evin kriterlerden biri haline getirilmesi kutlama malzemesi olamaz. Bununla ilgili \u00e7ok fazla say\u0131da “i\u015fte budur, ke\u015fke 10 yapsalarm\u0131\u015f” tweeti okudu\u011fum i\u00e7in buna \u00f6zellikle yorum yapmak istedim. S\u0131ralama sistemlerinde yeri olan \u00fcniversitede ara\u015ft\u0131rma yapmak maddesi de sak\u0131ncal\u0131. Nijerya’da, Nijerya’n\u0131n en iyi \u00fcniversitesinde su kuyusu iyile\u015ftirme faaliyetinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z puan alamazs\u0131n\u0131z ama \u0130spanya’n\u0131n sahil k\u0131y\u0131s\u0131ndaki bir \u00fcniversitesinde b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7leri yerine getirmek \u015fart\u0131yla tatil yaparsan\u0131z (g\u00f6zlem diyelim hadi) kriter sizin. Hay\u0131rl\u0131 olsun. Bu konudaki fikrim i\u00e7in buradan devam: https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/03\/10\/liste-olusturma-hevesi-ile-disarida-biraktiklarimiz\/<\/a> <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/image-9-1024x240.png\")
\u015eekil 9. Di\u011fer kriterler<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n - \n
- E\u011fitim verme \u015fart\u0131<\/strong>: Eskiden do\u00e7ent unvan\u0131 alabilmek i\u00e7in ders verme zorunlulu\u011fu vard\u0131 ama baz\u0131 \u00fcniversiteler doktor unvan\u0131 olan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine ders verdirmiyorlard\u0131. Bu da \u00e7ok ciddi sorun yarat\u0131yordu. Bence iki y\u0131l \u00f6\u011fretim eleman\u0131 kadrosunda g\u00f6rev yapanlar iki puan alm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r maddesini bunun i\u00e7in eklemi\u015fler ama bu kriter o ki\u015filerin ders verdi\u011fini kan\u0131tlamaz. Her \u015feyi -m\u0131\u015f gibi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kan\u0131tlar. Bunun yerine \u00fcniversitede ders verme kurallar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekir. Hepimizin bildi\u011fi ama bilmezden geldi\u011fi bir ger\u00e7ek ders vermeyi \u00f6\u011frensin diye (!) derse sokulan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri. O zaman bunu resmiyete d\u00f6kmenin, yani bu dersleri kendi \u00fcstlerine verebilmelerinin yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Ne olmal\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Hay\u0131r, Norve\u00e7 akademisinde oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnerek “akran de\u011ferlendirmesi iyile\u015ftirilmeliydi” demeyece\u011fim. Akran de\u011ferlendirmesinin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in akranlar\u0131n de\u011ferlendirme yeteneklerine g\u00fcvenmeniz gerek. Benim do\u00e7entlik dosyama olumsuz oy veren yoktu ama yorumlardan biri \u00e7ok ilgin\u00e7ti. Tek yazarl\u0131 SSCI makalem olmad\u0131\u011f\u0131ndan (vard\u0131 ama hen\u00fcz say\u0131ya girmemi\u015fti. Toplam SSCI yay\u0131n say\u0131m o zaman 7 idi. Tek yazarl\u0131 olmas\u0131na gerek yoktu \u00e7\u00fcnk\u00fc bu bir kriter de\u011fildi. Kendisi e\u011fer bunu bir ‘kalite’ kriteri g\u00f6r\u00fcyorsa kendisinin en az bir SSCI makalesi olmal\u0131yd\u0131. Tek yazarl\u0131 olmasa da kabulumd\u00fc, ama yoktu), alan d\u0131\u015f\u0131 dergilerde yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131mdan (yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131m dergilerin neredeyse tamam\u0131 WoS’ta LIS kategorisinde dizinlenen dergilerdi, bence benim en b\u00fcy\u00fck dezavantaj\u0131m hep ayn\u0131 \u00fcniversitenin ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde e\u011fitim alm\u0131\u015f olmamken ona g\u00f6re alandan de\u011fildim, kendisi de hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00f6neminde k\u00fct\u00fcphaneci olmam\u0131\u015f, k\u00fct\u00fcphanecilik okumam\u0131\u015ft\u0131 ama alan\u0131m\u0131n akran\u0131 oydu, beni de\u011ferlendirmek onun i\u015fiydi, kariyerim iki duda\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131ndayd\u0131), en fenas\u0131 da yaln\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma yetene\u011fim olmad\u0131\u011f\u0131ndan endi\u015fe etti\u011finden bahsediyordu. Yapt\u0131\u011f\u0131m yay\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda ba\u015fl\u0131ca yazar olmama, uzun y\u0131llard\u0131r makalelerime author credit koymama ra\u011fmen b\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131. Bu de\u011ferlendirmelerin hi\u00e7birini s\u00f6zl\u00fc s\u0131navda yapmad\u0131 (bizde s\u00f6zl\u00fc s\u0131nav devam ediyor), \u00e7\u00fcnk\u00fc di\u011fer j\u00fcri \u00fcyeleri buna izin vermediler ama akran de\u011ferlendirmesi bu ve bu d\u00fczelmeden sistemi komple akran de\u011ferlendirmesine dayand\u0131rmak \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir g\u00fcnah olur. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan bildi\u011fimiz hikayeler de var. \u00d6rne\u011fin, alan indeksi karma\u015fas\u0131n\u0131n nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir misiniz? Zaman\u0131nda b\u00f6l\u00fcmlere alan indeksiniz ne diye sordular, b\u00f6l\u00fcmler index copernicus dedi. En \u00e7ok ya\u011fmac\u0131 derginin dizinlendi\u011fi indeks o… ve hay\u0131r, alan indeksi de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n
Uzman panelleriyle dergi listelerinin belirlenmesi bir se\u00e7enek ama bu da \u00e7ok riskli. Bu noktada say\u0131sal de\u011ferler fikir almak amac\u0131yla kullan\u0131lmaya devam edilmeli. Yoksa Polonya’da oldu\u011fu gibi hakem de\u011ferlendirmesi olmayan dini dergilerin kriter puan\u0131 Nature <\/em>dergilerini ge\u00e7ebilir, bu dergilerde yay\u0131n yapanlar en makbul akademisyenler kabul edilebilirler. Olamaz m\u0131, e olabilir. <\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyada ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirmelerinde \u00e7e\u015fitlilik konu\u015fuluyor. Bu kriterlerde \u00e7e\u015fitlilik yok. Bilim ileti\u015fimi maddelerden biri de\u011fil. Bilimin halk\u0131 bilgilendirme misyonu hep g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131yor. Halk her ge\u00e7en g\u00fcn k\u0131yt\u0131r\u0131k ergen bilim ileti\u015fimcileri nedeniyle bilimden nefret ediyor. Bilim insanlar\u0131ndan nefret ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc akademisyenin \u00f6nceli\u011fi halk\u0131 bilgilendirmek de\u011fil. Kriterler buyken neden olsun! <\/p>\n\n\n\n
Kimler kar\u015f\u0131l\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Twitter’da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en do\u011fru yorum do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f mevcut do\u00e7entlerin ka\u00e7\u0131n\u0131n bu kriterleri sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sorusuydu. Cevab\u0131 biliyoruz ama yine de soruyoruz i\u015fte. Merdiveni yard\u0131mla \u00e7\u0131kmak, di\u011ferleri \u00e7\u0131kmas\u0131n diye merdiveni k\u0131rmak meselesi. <\/p>\n\n\n\n
\u0130mza atmak veya atmamak<\/strong><\/p>\n\n\n\n
DORA<\/a>‘y\u0131 bir s\u00fcr\u00fc \u00fcniversitemiz imzalad\u0131. Yak\u0131n zamanda COARA<\/a>‘ya da kat\u0131lan \u00e7ok olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc AB \u00f6yle istiyor. A\u00e7\u0131n o metinleri bir okuyun ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirmesi ne, nas\u0131l olmal\u0131, kim yapmal\u0131 vs. Biz s\u0131ralamaya kar\u015f\u0131y\u0131z diye s\u0131ralama kar\u015f\u0131t\u0131 bildiriye imza atan \u00fcniversitemizin web sitesindeki 5 duyurudan d\u00f6rd\u00fcn\u00fcn s\u0131ralama m\u00fcjdesi olmas\u0131 gibi. Her \u015fey \u00f6yle olmas\u0131 gerekti\u011fi i\u00e7in. yani -m\u0131\u015f gibi.<\/p>\n\n\n\n
Yine de son notum \u015fu: Sistemin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in ne tavsiye etti\u011finize dikkat edin. Siz kendi alan\u0131n\u0131za \u00f6zel tavsiye veriyorsunuz ama o tavsiye sadece sizin alan\u0131n\u0131zda ge\u00e7erli. Ayr\u0131ca, sizin akl\u0131n\u0131za gelen bir kriter inan\u0131n ilk sizin akl\u0131n\u0131za gelmemi\u015ftir (profes\u00f6r edit\u00f6r k\u0131sm\u0131n\u0131 hari\u00e7 tutarak yaz\u0131yorum). D\u00fcnyada denenmi\u015f uygulamalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin. Gelin sorun. Vallahi de para vermeseniz de anlat\u0131r\u0131m. Y\u00f6nlendiririm. Norve\u00e7 sistemini anlatt\u0131r\u0131r\u0131m birine, \u0130talya sistemini ba\u015fkas\u0131na. Amerika’y\u0131 yeniden ke\u015ffetmek i\u00e7in yeterli zaman\u0131m\u0131z yok. \u00d6l\u00fcy\u00fc \u00e7ok y\u0131karsan\u0131z, bir sistemle \u00e7ok oynarsan\u0131z ne olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorsunuz hem. XOXO.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir haftad\u0131r tatildeyim. Tatilde en olmayacak \u015fey oldu ve tam olarak \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131 ilgilendiren bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131: Do\u00e7entlik kriterleri de\u011fi\u015fti. Yine. Birka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr ellerim ka\u015f\u0131n\u0131yordu…<\/p>\n
- E\u011fitim verme \u015fart\u0131<\/strong>: Eskiden do\u00e7ent unvan\u0131 alabilmek i\u00e7in ders verme zorunlulu\u011fu vard\u0131 ama baz\u0131 \u00fcniversiteler doktor unvan\u0131 olan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlilerine ders verdirmiyorlard\u0131. Bu da \u00e7ok ciddi sorun yarat\u0131yordu. Bence iki y\u0131l \u00f6\u011fretim eleman\u0131 kadrosunda g\u00f6rev yapanlar iki puan alm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r maddesini bunun i\u00e7in eklemi\u015fler ama bu kriter o ki\u015filerin ders verdi\u011fini kan\u0131tlamaz. Her \u015feyi -m\u0131\u015f gibi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kan\u0131tlar. Bunun yerine \u00fcniversitede ders verme kurallar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekir. Hepimizin bildi\u011fi ama bilmezden geldi\u011fi bir ger\u00e7ek ders vermeyi \u00f6\u011frensin diye (!) derse sokulan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri. O zaman bunu resmiyete d\u00f6kmenin, yani bu dersleri kendi \u00fcstlerine verebilmelerinin yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- WoS h-indeksi<\/strong> ve s\u0131ralama sistemleri:<\/strong> WoS h-indeksim \u015fu anda 8. Bu 8 yay\u0131n\u0131m\u0131n 8 ve \u00fczeri at\u0131f ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in zaman gerekir. Muhtemelen birka\u00e7 y\u0131la 10-15 olur. Bunun sebebi benim \u00e7ok \u00fcberkulade ‘kaliteli’ bir akademisyen olmam de\u011fil. Son birka\u00e7 y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7ok uluslu bilimsel proje ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n at\u0131f potansiyeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc at\u0131f almak s\u00fcre isteyen bir \u015fey. Bir makalenin at\u0131f almas\u0131n\u0131 etkileyen pek \u00e7ok \u015fey var (at\u0131f doktoruyum ben, bir bildi\u011fim var, dinleyin). \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n konusunun pop\u00fclerli\u011fi, en az bir at\u0131f alm\u0131\u015f olmas\u0131, ortak yazarlar\u0131, \u00e7ok at\u0131f alan bir yay\u0131n taraf\u0131ndan at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 vs. H-indeks bizim alan\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcm ara\u00e7lar\u0131ndan biri. \u015eu blog yaz\u0131s\u0131na bir bak\u0131n: Halt the h-index<\/a>. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n kullanmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131, sorunlu oldu\u011fu y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan, alanlar aras\u0131nda ve gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in dezavantajlar\u0131 olan bir \u00f6l\u00e7evin kriterlerden biri haline getirilmesi kutlama malzemesi olamaz. Bununla ilgili \u00e7ok fazla say\u0131da “i\u015fte budur, ke\u015fke 10 yapsalarm\u0131\u015f” tweeti okudu\u011fum i\u00e7in buna \u00f6zellikle yorum yapmak istedim. S\u0131ralama sistemlerinde yeri olan \u00fcniversitede ara\u015ft\u0131rma yapmak maddesi de sak\u0131ncal\u0131. Nijerya’da, Nijerya’n\u0131n en iyi \u00fcniversitesinde su kuyusu iyile\u015ftirme faaliyetinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z puan alamazs\u0131n\u0131z ama \u0130spanya’n\u0131n sahil k\u0131y\u0131s\u0131ndaki bir \u00fcniversitesinde b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7leri yerine getirmek \u015fart\u0131yla tatil yaparsan\u0131z (g\u00f6zlem diyelim hadi) kriter sizin. Hay\u0131rl\u0131 olsun. Bu konudaki fikrim i\u00e7in buradan devam: https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/03\/10\/liste-olusturma-hevesi-ile-disarida-biraktiklarimiz\/<\/a> <\/li>\n<\/ul>\n\n\n
- Kitap ve kitap b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in WoS Book Citation Index referans al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki kitap ve kitap b\u00f6l\u00fcmleri di\u011fer \u015feklinde kategorize edilmi\u015ftir<\/strong>: En ama en problemli \u015fey kitaplard\u0131. Kitaplarla ilgili sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yap\u0131labilecek \u00e7ok \u015fey vard\u0131 (burada yazm\u0131\u015ft\u0131k: https:\/\/sarkac.org\/2021\/03\/akademik-performans-degerlendirmelerinde-kitaplarin-yeri\/<\/a>). \u00c7\u00fcnk\u00fc kitap matbaac\u0131lar\u0131 (yay\u0131nc\u0131 demek istemiyorum) sebebiyle Aral\u0131k ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen kitap i\u00e7i b\u00f6l\u00fcm enflasyonu sayesinde 393509 ki\u015fi do\u00e7ent oldu, 3459094 ki\u015fi akademik te\u015fvik ald\u0131. Bir \u015fey yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Ancak yap\u0131lan \u015fey T\u00fcrkiye’de kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirecek bir ad\u0131m olarak tan\u0131mlanabilir. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n
- Bu tan\u0131m yerine AHCI, ESCI, Scopus kapsam\u0131ndaki dergilerde yay\u0131mlanan makaleler i\u00e7in puanlamalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong> Bu y\u0131l WoS t\u00fcm indeksler i\u00e7in etki fakt\u00f6r\u00fc hesaplamaya ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 ESCI dergilerinin etki fakt\u00f6r\u00fc SCI dergilerinden fazla. Mesela benim alan\u0131m\u0131n dergisi QSS, LIS’in en y\u00fcksek etki fakt\u00f6r\u00fcne sahip 14. dergisi. Ancak SCI veya SSCI’da olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7eyre\u011fi yok. Yani asl\u0131nda bizim politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re en iyi dergi (yay\u0131n-at\u0131f say\u0131s\u0131 oran\u0131na g\u00f6re) ancak \u00e7eyre\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131ndan k\u00f6t\u00fc dergi de. Kavram karma\u015fas\u0131 derken bundan bahsediyorum. Bu da kulland\u0131klar\u0131 kriterlerin ne anlama geldi\u011fini bilmediklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. (Bu arada bu dergide t\u00fcm hakem s\u00fcre\u00e7leri \u015feffaf. Bu dergide nas\u0131l sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fimizi, nas\u0131l g\u00fczel bir bilimsel ileti\u015fim deneyimledi\u011fimizin devam\u0131n\u0131 okumak isterseniz buradan: https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/02\/03\/baska-bir-bilimsel-yayincilik-pratigi-mumkun\/<\/a>). <\/li>\n<\/ul>\n\n\n
- Temel alanlar \u00f6zelinde farkl\u0131la\u015fan ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa sebep olan alan indeksleri tan\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong> Bu en bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131m de\u011fi\u015fiklik oldu. \u00dclkede i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunu ortadan kald\u0131rma refleksinin g\u00f6stergesi gibi. Alan indeksi dedi\u011fimiz \u015fey bilimsel alanlarda bibliyografik denetimi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nemli ikincil kaynaklard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, matematik alan\u0131nda konu s\u0131n\u0131flamas\u0131 geli\u015ftiren, yeni \u00e7\u0131kan yay\u0131nlar\u0131 takip etmeyi kolayla\u015ft\u0131ran, at\u0131f bilgisini tutan alan indeksi MathSciNet’tir. Matemati\u011fin alan indeksi odur. Alan indeksinin amac\u0131 performans de\u011ferlendirme de\u011fildir, bilimsel alanlarda bibliyografik denetimin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yay\u0131n say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en y\u0131l art\u0131yor ve bu alanlarda takip her ge\u00e7en y\u0131l zorla\u015f\u0131yor. Ancak bilgi eri\u015fim sistemlerinin ve arama motorlar\u0131n\u0131n da geli\u015fimi ile bibliyografik denetimde alan indeksleri art\u0131k eskisi kadar s\u0131k kullan\u0131lm\u0131yor. Asl\u0131nda bu de\u011fi\u015fiklik bu sebeple isabetli oldu say\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131llard\u0131r ESCI alan indeksi de\u011fildir, WoS ile ayn\u0131 konu kategorilerini kapsar demekten ve inand\u0131ramamaktan s\u0131tk\u0131m s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kurtuldum :=) \u015eaka \u015faka, WoS’un veya Scopus’un dergi listelerinde her alan e\u015fit \u015fekilde temsil edilmiyor. \u00d6zellikle tekel (oligopol) 6 b\u00fcy\u00fck yay\u0131nc\u0131n\u0131n \u00e7er \u00e7\u00f6p de olsa pek \u00e7ok dergisi dizinlenirken k\u00fc\u00e7\u00fck yay\u0131nevlerinin pek \u00e7ok dergisi bu listelerde yer bulamayabiliyor. \u00d6te yandan Avrupa’da elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim demek dernek ve \u00fcniversite yay\u0131nlar\u0131 gibi tamamen g\u00f6n\u00fcll\u00fc eme\u011fiyle \u00fcretilen dergilerin desteklenmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak bu dergilere yat\u0131r\u0131m yap\u0131larak tekel yay\u0131nc\u0131lar\u0131n tekeli k\u0131r\u0131labilir. Sekt\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek i\u00e7in ortak yazar\u0131m\u0131n \u015fu makalesine bir bak\u0131n derim: https:\/\/academic.oup.com\/spp\/article\/50\/3\/445\/7043797<\/a> Bizim yeni sistem ise tekelleri nas\u0131l daha fazla besleriz \u00fczerine kurulu. Bu konuda \u00e7ok doluyum ve metnin ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bununla ilgili birka\u00e7 dellenme daha okuyacaks\u0131n\u0131z. Spoiler veriyorum: T\u00fcm sistemdeki “kaliteli kitap” tan\u0131m\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye’den \u00e7ok az kitab\u0131\/yay\u0131nc\u0131y\u0131 kapsayan ticari bir dizinle yapmak :=)<\/li>\n\n\n\n