{"id":1491,"date":"2023-09-03T03:20:31","date_gmt":"2023-09-03T00:20:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1491"},"modified":"2024-11-25T10:01:59","modified_gmt":"2024-11-25T07:01:59","slug":"tavsiye-nedir-kimden-alinir-kimden-alinmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/09\/03\/tavsiye-nedir-kimden-alinir-kimden-alinmaz\/","title":{"rendered":"Tavsiye nedir? Kimden al\u0131n\u0131r, kimden al\u0131nmaz?"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yapay zekan\u0131n geldi\u011fi nokta herkesin malumu. Ancak i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131m\u0131z durumlar olmuyor da de\u011fil. \u0130\u015fte size g\u00fcn\u00fc kurtaracak 2398958590 yapay zeka uygulamas\u0131 tavsiyesi.<\/p>\n<cite>Etkile\u015fimsever 100 twitter hesab\u0131ndan 100&#8217;\u00fc, 2023<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa\u011f\u0131m\u0131z, solumuz, \u00f6n\u00fcm\u00fcz arkam\u0131z yukar\u0131daki gibi tavsiye veren insanlarla\/hesaplarla dolu. Misal: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Son on y\u0131lda hi\u00e7 kalem oynatmam\u0131\u015f biri makale nas\u0131l yaz\u0131l\u0131r tavsiyesi veriyor. <\/li>\n\n\n\n<li>Hayat\u0131 boyunca k\u00f6\u015feba\u015f\u0131 \u00fcniversitesi \u0131v\u0131r z\u0131v\u0131r fak\u00fcltesi dergisi d\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131n yapmam\u0131\u015f biri uluslararas\u0131 yay\u0131n nas\u0131l yap\u0131l\u0131r tavsiyeleri sunuyor. <\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6mr\u00fcn\u00fc h\u0131zl\u0131, kolay ve ac\u0131s\u0131z yay\u0131na adam\u0131\u015f biri bilimsel ara\u015ft\u0131rma nas\u0131l yap\u0131l\u0131r tavsiyesi veriyor. <\/li>\n\n\n\n<li>Hi\u00e7 tez yazmam\u0131\u015f biri tez nas\u0131l yaz\u0131l\u0131r tavsiyesi veriyor, hi\u00e7 yabanc\u0131 biriyle \u0130ngilizce konu\u015fmam\u0131\u015f biri \u0130ngilizce konu\u015furken kayg\u0131y\u0131 yenmek i\u00e7in ipu\u00e7lar\u0131 s\u0131ral\u0131yor. <\/li>\n\n\n\n<li>Sosyal medya hesaplar\u0131nda 3 takip\u00e7isi olan biri sosyal medyada etkin olmak konulu seminer d\u00fczenleyip tavsiye veriyor.  <\/li>\n\n\n\n<li>Bilimin ulvi giri\u015fimlerinin\/ideallerinin suyunu s\u0131k\u0131p o suyu bile parayla satan biri bilimsel idealizm tavsiyesi veriyor.<\/li>\n\n\n\n<li>Her \u00fcr\u00fcn\u00fc blok blok a\u015f\u0131rma dolu biri sabahtan ak\u015fama kadar intihalden ka\u00e7\u0131nman\u0131n 28920489 yolu tavsiyesi veriyor. At\u0131f yapma kurallar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. <\/li>\n\n\n\n<li>Birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 nas\u0131l darlad\u0131\u011f\u0131 herkes\u00e7e bilinen\/dillendirilen insanlar &#8220;i\u015f ortam\u0131nda sinerji i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in 393509 ipucu&#8221; veriyor. <\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6mr\u00fcn\u00fc tek bir kurumda ge\u00e7irmi\u015f ve ayn\u0131 kurumdan emekli olmu\u015f biri \u00e7e\u015fitli kurumlardan edinilen deneyimin \u00f6nemine binaen tavsiyeler veriyor. <\/li>\n\n\n\n<li>Herhangi biri her g\u00fcn etraf\u0131ndaki birilerine \u00f6ks\u00fcr\u00fcyorsa ball\u0131 so\u011fanl\u0131 iksir, t\u0131ks\u0131r\u0131yorsa viksli naneli \u015furup tavsiye ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kayn\u0131nda da ayn\u0131ndan&#8230; <\/li>\n\n\n\n<li>Her \u015feyi \u00e7ok bilen biri \u00e7ocu\u011fun a\u011fl\u0131yorsa emzirmeni, \u0131s\u0131tman\u0131 veya sar\u0131lman\u0131 tavsiye ediyor. D\u00fc\u015ft\u00fcyse ilgilenmeni veya ilgilenmemeni. Burada net bir \u015fey s\u00f6ylemem zor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu tavsiye sizin eyleminizin tersine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/li>\n\n\n\n<li>&#8230;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani insan dedi\u011fimiz \u015fey genel olarak tavsiye vermeyi seviyor. O y\u00fczden yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131klar\u0131m bence hi\u00e7 ilgin\u00e7 de\u011fil. Bana bundan daha ilgin\u00e7 gelen \u015fey bunun inan\u0131lmaz bir al\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131. &#8220;\u00d6lmeden \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmesi gereken 10 yer&#8221;, &#8220;\u0131ss\u0131z adaya d\u00fc\u015fseniz yan\u0131n\u0131za alaca\u011f\u0131n\u0131z 3 kitap&#8221;, &#8220;yar\u0131n \u00f6lece\u011finizi bilseniz gidebilece\u011finiz 12 mekan&#8221; listeleri gibi. \u0130nsano\u011flunun tavsiye vermeye ve liste olu\u015fturmaya y\u00f6nelik a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 inan\u0131lmaz (psikologlar bunu a\u00e7\u0131klas\u0131n). Peki biz neden almaya bu kadar meyilliyiz? Ya da ger\u00e7ekten meyilli miyiz? Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n tavsiyesini dinliyor muyuz, yoksa o bitirsin de tavsiye s\u0131ras\u0131 bize gelsin diye mi bekliyoruz?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hadi t\u0131kand\u0131\u011f\u0131m yerde anektoda sar\u0131lay\u0131m. Bu y\u0131l g\u00fczel bir tekne turu yapal\u0131m istedik. \u00dc\u00e7 \u00f6nemli kriterimiz vard\u0131: M\u00fcziksiz, k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u0131ss\u0131z koylara g\u00f6t\u00fcren tur olmas\u0131. \u0130nternetten pek de y\u00fcksek puanl\u0131 olmayan, yani \u00e7ok da tavsiye edilmeyen turlardan birini se\u00e7tik \u00e7\u00fcnk\u00fc\u00fc\u00fc\u00fc&#8230; &#8220;Kelebekler vadisine gidece\u011fiz diye bindik, g\u00f6t\u00fcrmedi&#8221;, &#8220;cenaze evi gibi sessiz sedas\u0131z, sevmedim&#8221;, &#8220;\u00e7ok sakindi, biz e\u011flenmek i\u00e7in tekne turu yapt\u0131k, emekli gibi deniz seyrettik&#8221; vs. :=) Hayattan beklentilerimiz, ya\u015fam tarzlar\u0131m\u0131z, aile yap\u0131m\u0131z, ekonomik durumumuz, ya\u015flar\u0131m\u0131z, g\u00f6rd\u00fcklerimiz\/ge\u00e7irdiklerimiz, entelekt\u00fcel farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z, hobilerimiz, fobilerimiz bunca farkl\u0131yken herkese uyan tek bir liste yapmak bu kadar kolay olabilir mi? \u0130nsanlar\u0131n bizim k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyam\u0131za ve mini mini g\u00f6zlemlerimize dayanan tavsiyelerim\u0131z\u0131 al\u0131p, i\u00e7selle\u015ftirip kullanacaklar\u0131na nas\u0131l bu kadar eminiz? En iyi deneyimin bizim deneyimimiz, en iyi se\u00e7imin bizim se\u00e7imimiz oldu\u011funa nas\u0131l eminiz peki? Neden herkes emekli albay mehmet amca gibi sabahtan ak\u015fama kadar tavsiye vermeye ba\u015flad\u0131? Onlar\u0131 ne tetikliyor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunca soruyu sorunca 20 y\u0131l \u00f6nce \u00f6nemli bir hastal\u0131k atlatan (SJS &#8211; TEN) anneme hala verilen tavsiyeler akl\u0131ma geldi. Hastal\u0131k temelde ila\u00e7 alerjisi. Tam 20 y\u0131ld\u0131r kad\u0131n\u0131n hayat\u0131ndaki heeerrkes bitkisel, kimyasal, dinsel, tinsel tavsiye veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes milyonda bir g\u00f6r\u00fclen bu hastal\u0131\u011f\u0131n uzman\u0131. Annem ba\u015flarda doktorlar\u0131n s\u00f6ylediklerini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, dinlemeyip tavsiye vermeye devam ettiler. Sonra ba\u015fka yollar da denedi. Yok olmad\u0131. Sonunda b\u0131kt\u0131. Kibar kad\u0131n bir de. Ad\u0131 G\u00f6n\u00fcl bir kere, kimseyi k\u0131rmak da istemiyor. \u015eu an t\u00fcm tavsiyelere sadece kafa sall\u0131yor, iyi fikirmi\u015f diyor, dinliyor, uygulam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc uygulayamaz anl\u0131yor musun? Uygularsa \u00f6lebilir ve o bunu biliyor. Tavsiyeyi verenlerinse umurunda de\u011fil. Onlar sadece anneme ne kadar zeki olduklar\u0131n\u0131 ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Olur da bir g\u00fcn tam iyile\u015fme g\u00f6sterirse ben demi\u015ftim diyebilmek i\u00e7in s\u0131rada bekliyor. Belki de bunu ger\u00e7ekten samimiyetle yap\u0131yor ama kar\u015f\u0131s\u0131ndakini asla dinlemiyor, halini anlam\u0131yor, ger\u00e7eklerini g\u00f6rm\u00fcyor. T\u0131pk\u0131 i\u015f g\u00fcvencesiz, evsiz, paras\u0131z &#8216;gen\u00e7 karde\u015flerine&#8217; y\u0131llar \u00f6nceki deneyimleri \u00fczerinden s\u00fcrekli tavsiyeler veren profes\u00f6rler gibi. Dinlemiyorlar, anlam\u0131yorlar, onlar\u0131n ger\u00e7eklerini g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gen\u00e7 karde\u015flerimize akademik &#8216;tavsiyeler&#8217;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu konuda daha \u00f6nce yazd\u0131m (bkz. <a href=\"http:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2022\/08\/01\/kiymetli-profesorden-genc-kardesleri-icin-altin-degerinde-akademik-tavsiyeler\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">K\u0131ymetli profes\u00f6rden \u201cgen\u00e7 karde\u015fleri\u201d i\u00e7in alt\u0131n de\u011ferinde akademik tavsiyeler<\/a>). \u00c7\u00fcnk\u00fc ben de bu t\u00fcr tavsiyeler g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde tetikleniyorum. Bu tavsiyeleri g\u00f6ren biri &#8220;ben hi\u00e7bir zaman iyi bir akademisyen olamayaca\u011f\u0131m san\u0131r\u0131m&#8221; dedi\u011finde tetikleniyorum. Biri yetersiz hissettirildi\u011finde, vazge\u00e7ti\u011finde, meydan ger\u00e7ek yetersizlerin at ko\u015fturabilece\u011fi jokeylere kald\u0131\u011f\u0131nda tetikleniyorum. T\u00fcm &#8216;tavsiyeler&#8217; etkile\u015fim i\u00e7in at\u0131lanlar kadar masum de\u011fil. Yapay zeka listeleri kimseyi depresyona sokamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc. O kadar hassas olmay\u0131n da zaten. Ancak hi\u00e7bir dergisi Q1 listesinde dizinlenmeyen bir arkeolog aday\u0131 sabahtan ak\u015fama kadar Q1 say\u0131klayan ve arkeoloji alan\u0131ndan bihaber profes\u00f6r tavsiyeleriyle \u00e7ok sevdi\u011fi i\u015fini yapmay\u0131 b\u0131rakmaya karar verebilir veya kendini yetersiz hissedebilir. O hissetmese bile bu profes\u00f6r\u00fcn sadece kendi alan\u0131nda bildi\u011fi ve t\u00fcm alanlar i\u00e7in do\u011fruymu\u015f\u00e7as\u0131na sundu\u011fu ger\u00e7ekler sebebiyle onu takip eden milyonlar arkeologlar\u0131n ger\u00e7ekten gereksiz akademisyenler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Hi\u00e7 Q1 yay\u0131n yapamayan akademisyen mi olur hem? Sa\u011f\u0131m\u0131z solumuz \u00e7e\u015fitli \u00f6l\u00e7evlerin ad\u0131n\u0131 bilen ama ne anlama geldi\u011fiyle asla ilgilenmeyen insanlarla dolu. Bunun nedeni de \u00e7ok takip\u00e7ili unvanl\u0131 hesaplardan verilen o \u00e7ok bilmi\u015f &#8216;tavsiyeler&#8217;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neyse \u00e7ok uzatmayay\u0131m. Tavsiye verirken de, bu tavsiyeleri al\u0131rken de dikkatli olmak gerek. Mottomuz ne mi? Bir tavsiyeye bakal\u0131m mant\u0131kl\u0131 m\u0131 diye, bir de verene bakal\u0131m yetkin mi diye. Tamamsa al kullan, de\u011filse y\u00fcr\u00fc git :=) <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">* Bu konuda yazmak gibi bir niyetim yoktu asl\u0131nda. Bir hevesle ve salyalar\u0131m\u0131 ak\u0131tarak girdi\u011fim 239849 ayr\u0131 projenin bekleyen i\u015fleri uyutmad\u0131. Onlar\u0131 yapmak i\u00e7in kalkt\u0131m. Sonra birinin akademide uygulanmas\u0131 s\u0131f\u0131ra yak\u0131n ve bittabi kendisini tarif eden &#8220;kalite&#8221; tavsiyesini g\u00f6rd\u00fcm. Profili stalklad\u0131m. G\u00fcld\u00fcm. G\u00fcld\u00fcm ama g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7emedim. Her g\u00fcn binlerce ki\u015fi bildi\u011fi ve bilmedi\u011fi konularda tavsiye veriyor ama bu bi tetikledi. Neyse gecenin sonunda bir hevesle ve salyalar\u0131m\u0131 ak\u0131tarak girdi\u011fim 243435 ayr\u0131 projenin bekleyen i\u015fleri hala bekliyor, bloguma bir yaz\u0131 daha eklendi. Hay\u0131rl\u0131 olsun :=))<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yapay zekan\u0131n geldi\u011fi nokta herkesin malumu. Ancak i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131m\u0131z durumlar olmuyor da de\u011fil. \u0130\u015fte size g\u00fcn\u00fc kurtaracak 2398958590 yapay zeka uygulamas\u0131 tavsiyesi. Etkile\u015fimsever 100 twitter&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/09\/03\/tavsiye-nedir-kimden-alinir-kimden-alinmaz\/\">Devam\u0131n\u0131 okuyun<span class=\"screen-reader-text\">Tavsiye nedir? Kimden al\u0131n\u0131r, kimden al\u0131nmaz?<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1491"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1950,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1491\/revisions\/1950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}