{"id":1511,"date":"2023-12-07T23:22:56","date_gmt":"2023-12-07T20:22:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1511"},"modified":"2023-12-07T23:22:58","modified_gmt":"2023-12-07T20:22:58","slug":"shine-bright-like-a-diamond-elmas-acik-erisim-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/12\/07\/shine-bright-like-a-diamond-elmas-acik-erisim-nedir\/","title":{"rendered":"&#8216;Shine bright like a diamond&#8217;: Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha \u00f6nce <a href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/10\/23\/yuksekogretimin-sermayesi-arastirma-degerlendirme-ve-metriklere-hapsedilmis-akademi-uzerine\/\">y\u00fcksek\u00f6\u011fretimin sermayesi<\/a> yaz\u0131mda \u00e7ok do\u011fru hedeflerle yola \u00e7\u0131kan a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketinin nas\u0131l &#8220;kapitalist a\u00e7\u0131k eri\u015fim&#8221;e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve misyonunun yay\u0131nc\u0131lar\u0131n k\u00e2r\u0131na k\u00e2r katmak haline geldi\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131m. Kas\u0131m sonu a\u00e7\u0131k eri\u015fimin en \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden Richard Poynder a\u015fa\u011f\u0131daki tweet&#8217;i at\u0131p art\u0131k a\u00e7\u0131k eri\u015fim hakk\u0131nda haber yapmay\u0131 b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. <a href=\"https:\/\/twitter.com\/RickyPo\/status\/1729105597554180217\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u015eurada<\/a> karar\u0131n\u0131n nedenleri de var. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n kafas\u0131nda a\u00e7\u0131k eri\u015fim ile ilgili b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 var. Bu hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliyorum. Sebeplerinden baz\u0131lar\u0131 hemen a\u015fa\u011f\u0131da. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"782\" height=\"298\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1609\" style=\"width:582px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image.png 782w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-300x114.png 300w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-768x293.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 782px) 100vw, 782px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/RickyPo\/status\/1728308480321229067\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/twitter.com\/RickyPo\/status\/1728308480321229067<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7en ay <a href=\"https:\/\/direct.mit.edu\/qss\/article\/doi\/10.1162\/qss_a_00272\/118070\/The-Oligopoly-s-Shift-to-Open-Access-How-the-Big\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">QSS<\/a>&#8216;te* yay\u0131nlanan bir makalede b\u00fcy\u00fck be\u015f yay\u0131nc\u0131ya 2015-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplamda tahminen 1,06 milyar dolar makale i\u015flem \u00fccreti \u00f6dendi\u011fi hesapland\u0131. Alt\u0131n a\u00e7\u0131k eri\u015fimden (derginin tamam\u0131 a\u00e7\u0131k eri\u015fim, yazar APC&#8217;yi ara\u015ft\u0131rma fonlar\u0131ndan \u00f6der, \u00f6demezse yay\u0131nlanmaz) elde edilen gelir 612,5 milyon dolar olurken, hibrit dergilerde (yazar fonundan\/cebinden \u00f6der, fonu yoksa kapal\u0131 eri\u015fim olur. Okuyucu k\u00fct\u00fcphanelerin veri taban\u0131 abonelikleri kanal\u0131yla okumak i\u00e7in para \u00f6der) yay\u0131nlanan makalelerden 448,3 milyon dolar elde edildi. Tabi bu 448 milyon dolara ek bir de ikincil sat\u0131\u015flar, yani k\u00fct\u00fcphanelere abonelik sat\u0131\u015flar\u0131 da var. Ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fi ikinci-\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez sata sata t\u00fcm ara\u015ft\u0131rma b\u00fct\u00e7eleri nehir oldu, yay\u0131nc\u0131lar\u0131n cebini doldurdu. Ara\u015ft\u0131rma b\u00fct\u00e7esi olmayan \u00fclkeler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir e\u015fitsizlik yaratt\u0131. Ye\u015fil a\u00e7\u0131k eri\u015fime destek verelim, yay\u0131nc\u0131larda kapal\u0131 eri\u015fimde olan makalelerin kendimize ait kopyalar\u0131n\u0131 kurumsal ar\u015fivlerimize y\u00fckleyelim dedik, dergiler politikalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Pre-print&#8217;ten bile i\u015flem \u00fccreti talep etmeye ba\u015flayanlar oldu (\u00d6r: <a href=\"https:\/\/www.coar-repositories.org\/news-updates\/coars-response-to-the-american-chemical-societys-new-fee-for-repository-deposit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">COAR\u2019s response to the American Chemical Society\u2019s new fee for repository deposit<\/a>). Ambargo s\u00fcrelerini uzatt\u0131lar veya pre-print ar\u015fivlemeye bile izin vermeyenler oldu. O s\u0131rada her \u00fcniversite i\u00e7in kurumsal ar\u015fiv kurma ve kendi eserlerini bu ar\u015fivde bar\u0131nd\u0131rma i\u015fi zorunlu tutuldu fakat bu g\u00f6revin yeterli insan ve parasal sermayesi olmayan k\u00fct\u00fcphanelere verilmesi ya yapm\u0131\u015f olmak i\u00e7in kurulan bombo\u015f kurumsal ar\u015fivlerle sonu\u00e7land\u0131 ya da bunun da bir ticari hizmet al\u0131m\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yla ekstra b\u00fct\u00e7e kalemi haline geldi. Bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada ye\u015fil a\u00e7\u0131k eri\u015fimi destekleyen (!) ulusal ve uluslararas\u0131 firmalar b\u00fcy\u00fck mebla\u011flarla a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131m i\u00e7in kurulum\/hizmet\/ya\u015fatma deste\u011fi sa\u011fl\u0131yorlar. Yani orada da bamba\u015fka bir ticari sekt\u00f6r olu\u015ftu. Sistemlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi yine ticari firmalar\u0131n inisiyatifine b\u0131rak\u0131ld\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu k\u0131s\u0131m daha uzar. Burada keseyim. Anlatmak istedi\u011fim \u015fey ne zaman a\u00e7\u0131k eri\u015fim s\u00f6z konusu olsa konu entelekt\u00fcel sermaye, bilimsel \u00fcretim, ara\u015ft\u0131rma vesaire de\u011fil, para. Kim ne kazanm\u0131\u015f ve ne ne kadar konu\u015fa konu\u015fa a\u00e7\u0131k eri\u015fimin i\u00e7ini bo\u015faltt\u0131k ve a\u00e7\u0131k eri\u015fim art\u0131k inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k eri\u015fim de\u011fil. \u00c7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yla yo\u011frulan bir sekt\u00f6r. Herkes kendine en yak\u0131\u015fan a\u00e7\u0131k eri\u015fimi se\u00e7ip \u00fcst\u00fcne giyiyor. Di\u011ferlerinin de kendisinin be\u011fendi\u011fi o formay\u0131 giymesini bekliyor. Hal b\u00f6yle olunca bazen kas\u0131tl\u0131 bazen tamamen bilgisizlikten sebep yay\u0131lan yanl\u0131\u015f bilgiyle de m\u00fccadele etmek gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yalan yok bu yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 at\u0131lal\u0131 \u00e7ok uzun zaman oldu ama bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015f\u0131na oturup detaylar\u0131n\u0131 yazamam\u0131\u015ft\u0131m. Nas\u0131lsa <a href=\"https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/ka3guy5t\/202304-diamond-oa-icin-eylem-plani.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim eylem plan\u0131<\/a>n\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmi\u015ftim, okunabilirdi. Ayr\u0131ca bir yaz\u0131ya gerek yok diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Gelin g\u00f6r\u00fcn ki bug\u00fcn dahil oldu\u011fum bir sohbette alt\u0131n a\u00e7\u0131k eri\u015fimle elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimin ayn\u0131 kefeye koyulmas\u0131 ve ard\u0131ndan elmas hareketinin de desteklenmemesi gerekti\u011fi bir tak\u0131m otorite fig\u00fcrlerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerine dayand\u0131r\u0131larak iddia edilince bu yaz\u0131y\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131m taslaklardan hemen. Muhtemelen &#8220;ad\u0131na elmas dedilerse elmas pahal\u0131, bu da pahal\u0131d\u0131r&#8221; \u015feklinde bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle ortaya \u00e7\u0131kan bir fikirdir ama yine de tan\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi yap\u0131lan bir <strong>hareketin <\/strong>(yeni bir yol de\u011fil, de\u011fi\u015fim hareketi) yay\u0131nc\u0131lar\u0131n para dam\u0131tt\u0131\u011f\u0131 sistemle ayn\u0131 kefeye koyulmas\u0131 rahats\u0131z etti hafiften. S\u0131vad\u0131m kollar\u0131, i\u015fte geldim buraday\u0131m. Haz\u0131r m\u0131y\u0131z :=) <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"471\" height=\"237\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1612\" style=\"width:471px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-1.png 471w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-1-300x151.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 471px) 100vw, 471px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><a href=\"https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/ka3guy5t\/202304-diamond-oa-icin-eylem-plani.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/ka3guy5t\/202304-diamond-oa-icin-eylem-plani.pdf<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim asl\u0131nda bilmedi\u011fimiz bir \u015fey de\u011fil. Bilip de at\u0131l kalmas\u0131na g\u00f6z yumdu\u011fumuz bir \u015fey. Dernekler, \u00fcniversiteler veya topluluklar taraf\u0131ndan tamamen g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayanarak binbir emekle \u00e7\u0131kar\u0131lan bir d\u00fcnya dergi var. Bilimsel ileti\u015fim i\u00e7in web of science veya scopus&#8217;tan eri\u015filebilenden \u00e7ok daha \u00e7e\u015fitli bir i\u00e7erik sunuyorlar (bu konuda ek okuma i\u00e7in bkz: <a href=\"https:\/\/blogs.lse.ac.uk\/impactofsocialsciences\/2023\/02\/07\/beyond-web-of-science-and-scopus-there-is-already-an-open-bibliodiverse-world-of-research-we-ignore-it-at-our-peril\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Beyond Web of Science and Scopus there is already an open bibliodiverse world of research \u2013 We ignore it at our peril<\/a>). Ancak ara\u015ft\u0131rma performans de\u011ferlendirme sistemlerinde yeri ticari at\u0131f dizinlerinden sonra geldi\u011finden sistemde k\u0131ymeti yok, i\u00e7erik kalitesi d\u00fc\u015f\u00fck, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131. Ki\u015filerin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne dayand\u0131\u011f\u0131ndan tamamen b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131. Bu noktada kurumsal yay\u0131nc\u0131l\u0131k servis sa\u011flay\u0131c\u0131lara (<a href=\"https:\/\/diamasproject.eu\/what-are-ipsps-why-are-they-important-for-diamas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">IPSPs<\/a>) b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu sa\u011flay\u0131c\u0131lar bazen dernekler, bazen kamu kurulu\u015flar\u0131 olabiliyor. Bizdeki en \u00f6nemli IPSP T\u00dcB\u0130TAK ULAKB\u0130M. Yerel\/b\u00f6lgesel dergiler i\u00e7in platform sunuyor (DergiPark), giderlerini kar\u015f\u0131l\u0131yor, gerekti\u011fi durumda belirli kriterler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda DOI hizmeti veriyor. Yani baz\u0131 problemleri olsa da (yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda dile getirece\u011fim onlar\u0131) asl\u0131nda Elmas A\u00e7\u0131k Eri\u015fim Hareketi T\u00fcrkiye&#8217;de uzun y\u0131llard\u0131r ad\u0131 konmasa da destekleniyor. Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimin ilk imzac\u0131lar\u0131ndan biri de T\u00dcB\u0130TAK ULAKB\u0130M bu y\u00fczden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareket plan\u0131ndaki \u00f6nemli noktalar \u015f\u00f6yle: <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>D\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011findeki \u2018A\u00e7\u0131k Eri\u015fim Elmas Dergi \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131\u2019 (OADJS) bu yay\u0131n ekosisteminin muazzam boyutunu ve kapsam\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tahmini (2021) 17.000 ila 29.000 elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim dergisi, toplam makale yay\u0131n hacminin %8 ila %9\u2019unu ve a\u00e7\u0131k eri\u015fim yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n %45\u2019ini kapsayarak bilimsel ileti\u015fimin temel bir bile\u015fenini olu\u015fturmaktad\u0131r.<br>Bu bariz g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlere ra\u011fmen elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim, dergilerin ve platformlar\u0131n teknik kapasitesi, y\u00f6netimi, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ile ilgili zorluklar nedeniyle geride kalmaktad\u0131r. Bilimsel ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn bu k\u0131sm\u0131n\u0131 gerekti\u011fi gibi desteklemek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, fonlay\u0131c\u0131lar, ara\u015ft\u0131rma yapan kurulu\u015flar, \u00fcniversite k\u00fct\u00fcphaneleri, \u00fcniversite yay\u0131nevleri, fak\u00fclteler, b\u00f6l\u00fcmler, ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri, akademik topluluklar, bakanl\u0131klar ve hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda daha fazla diyalog ve taahh\u00fct gereklidir.<br>Bu eylem plan\u0131, elmas dergilerin yenilik\u00e7i, ge\u00e7erli, g\u00fcvenilir ve eri\u015filebilir yay\u0131nc\u0131l\u0131k hizmetleri sa\u011flama kapasitesini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. OADJS\u2019nin tavsiyelerini takip eden eylem plan\u0131, daha fazla geli\u015ftirilmesi i\u00e7in d\u00f6rt temel \u00f6\u011feye odaklanarak elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimi desteklemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r: <strong>Verimlilik, kalite standartlar\u0131, kapasite geli\u015ftirme ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<cite><a href=\"https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/ka3guy5t\/202304-diamond-oa-icin-eylem-plani.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/ka3guy5t\/202304-diamond-oa-icin-eylem-plani.pdf<\/a><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir yay\u0131n\u0131n yay\u0131nc\u0131ya geli\u015fi ne kadar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yay\u0131nc\u0131l\u0131k bedava de\u011fil, ancak \u015fimdi oldu\u011fu kadar pahal\u0131 da de\u011fil. Zaten a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketi de her \u015fey hem bedava hem de a\u00e7\u0131k olsun diye beklemiyordu, kamu kaynaklar\u0131yla \u00fcretilen bilimsel yay\u0131nlar a\u00e7\u0131k olsun diyordu. Ancak bu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ne kadara mal oldu\u011fu pek tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131. Tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de makale i\u015flem \u00fccretleri her y\u0131l daha fazla artt\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen yolun ta\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6\u015fedi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki bir makale bir dergiye ne kadara mal olur? Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimle ilgili \u00f6nc\u00fcl \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re makalelerin dergilere maliyeti dergi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle: <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"535\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-3-1024x535.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1618\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-3-1024x535.png 1024w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-3-300x157.png 300w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-3-768x401.png 768w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-3.png 1132w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><a href=\"https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/yejfasey\/20210309_coalitions_diamond_study_final.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/yejfasey\/20210309_coalitions_diamond_study_final.pdf <\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yanl\u0131\u015f g\u00f6rm\u00fcyorsunuz. Y\u0131lda bas\u0131lan makale say\u0131s\u0131 100-499 oldu\u011funda i\u015flem \u00fccretleri olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcyor. Peki \u00f6yleyse 10.000 \u20ac&#8217;ya varan makale i\u015flem \u00fccretlerini neden \u00f6d\u00fcyoruz? Asl\u0131nda Burberry \u015fal\u0131n karesine, \u00fczerinde \u0131s\u0131r\u0131lm\u0131\u015f elma logosu bulunan bilgisayara neden bu kadar \u00e7ok para \u00f6d\u00fcyorsak ondan \u00f6d\u00fcyoruz. Ancak bir fark var, yay\u0131nc\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu oldu\u011funda o \u015fal\u0131 kendimiz \u00fcretiyor, bilgisayar\u0131 kendimiz topluyoruz. \u00dcst\u00fcne logo basan \u015firket bize ait olan \u00fcr\u00fcn\u00fc geri bize sat\u0131yor. Hem de \u00e7ok y\u00fcksek mebla\u011flarla. Mevcut durumda bir sorun oldu\u011funu anlamak i\u00e7in medyum olmaya gerek yok ama ba\u015fka bir yay\u0131nc\u0131l\u0131k prati\u011fini konu\u015fmam\u0131z, problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in yay\u0131nc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc tamamen tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mam\u0131z gerekiyor. Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketinin yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fey de tam olarak bu. Yoksa ticari yay\u0131nc\u0131lar eliyle idare edilen ve bir renkle tan\u0131mlanm\u0131\u015f herhangi bir &#8220;a\u00e7\u0131k eri\u015fim&#8221; hareketinden sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 hepimiz anlam\u0131\u015f olmal\u0131y\u0131z art\u0131k. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yay\u0131nc\u0131l\u0131k i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, kalite standartlar\u0131 olan, verimli ve geli\u015ftirmeye a\u00e7\u0131k elmas sekt\u00f6r yaratmak<\/strong>&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareket plan\u0131n\u0131n amac\u0131 sadece \u00e7e\u015fitlili\u011fi sa\u011flamak de\u011fil. Bunu sa\u011flarken kaliteyi korumak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flamak. Elmas dergi tipolojisinde be\u015f t\u00fcr yay\u0131nc\u0131 var. Bu yay\u0131nc\u0131lar dernekler, kurumlar, g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, b\u00fcy\u00fck profesyonel yay\u0131nc\u0131lar ve servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar. A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekil elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim eylem plan\u0131 \u00f6ncesinde haz\u0131rlanan rapordan. Raporun linkini de g\u00f6rselin hemen alt\u0131na ekliyorum. \u015eekilden de g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi dergilerin sahiplik durumlar\u0131 \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit. Bu \u00e7e\u015fitlili\u011fe ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck yay\u0131nc\u0131lar taraf\u0131ndan kontrol edilen tek tip bir yay\u0131nc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015f\u0131p duruyoruz. \u015eu an bu konuda \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma \u00fcst\u00fcndeyiz ama sundu\u011fumuz ilk bulgulardan siz de bizim kadar olmasa da benzer heyecan\u0131 duyabilirsiniz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: <a href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Taskin-Learned_societies_as_publishers_in_the_international_journal_landscape-180_b.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Learned societies as publishers in the international journal landscape<\/a>  <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"677\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1617\" style=\"width:718px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-2.png 780w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-2-300x260.png 300w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/image-2-768x667.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><a href=\"https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/yejfasey\/20210309_coalitions_diamond_study_final.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.scienceeurope.org\/media\/yejfasey\/20210309_coalitions_diamond_study_final.pdf <\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Elmas sekt\u00f6r ama nas\u0131l?: Ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme sistemlerini yenilemek\/\u00e7e\u015fitlendirmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcm bu umut verici geli\u015fmeleri bir kenara b\u0131rak\u0131p ger\u00e7ek d\u00fcnyaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en \u00f6nemli \u015fey \u015fu: Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma performans de\u011ferlendirme sistemlerinin iyile\u015ftirilmesi \u015fart. Halihaz\u0131rda sistem &#8220;en iyi makaleni konusu ne olursa olsun \u0130ngilizce yaz ve etki fakt\u00f6r\u00fc y\u00fcksek dergiye g\u00f6nder&#8221; diyor. Alan bazl\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131, kariyer noktalar\u0131n\u0131, dergilerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc vesaire dikkate alm\u0131yor. Mevcut sistemler b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorken elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fimde ba\u015far\u0131ya ula\u015fmak o kadar kolay olmayacak. Ancak imkans\u0131z da de\u011fil. Politikalar\u0131n iyile\u015ftirilmesine bakar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>DergiPark&#8217;\u0131n \u00f6nemi | Dikkat edilmesi gerekenler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha \u00f6nceki k\u0131s\u0131mda da bahsetti\u011fim gibi DergiPark&#8217;\u0131n buradaki rol\u00fc \u00f6nemli. Ancak i\u00e7erikte parayla yay\u0131n yapan veya ya\u011fmac\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren dergiler var. Ahbap-\u00e7avu\u015f ili\u015fkisiyle \u00e7\u0131kar\u0131lan dergiler ve doktor unvan\u0131 olmayan yazardan makale kabul etmeyerek kariyer e\u015fitsizliklerini k\u00f6r\u00fckleyen dergiler de var. Bu sebeple DergiPark&#8217;\u0131n i\u00e7eri\u011fini \u015fu d\u00f6rt unsuru iyile\u015ftirecek \u015fekilde geli\u015ftirmesi \u015fart: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Verimlilik,<\/li>\n\n\n\n<li>Kalite standartlar\u0131, <\/li>\n\n\n\n<li>Kapasite geli\u015ftirme ve <\/li>\n\n\n\n<li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her bir madde i\u00e7in nas\u0131l aksiyon al\u0131nabilece\u011fi elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim eylem plan\u0131nda yaz\u0131yor. Oradan devam edebilirsiniz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son s\u00f6z eklemek gerekirse ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 elmas yola y\u00f6nlendirecek uygulamalardan ka\u00e7\u0131nmak de\u011fil, aksine bu yola y\u00fcreklendirecek ad\u0131mlar atmak gerekiyor. At\u0131ls\u0131n. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">* QSS MIT Press taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan, ISSI derne\u011fi taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan bir dergi. Derginin ge\u00e7mi\u015fi ve i\u015fleyi\u015fi hakk\u0131nda bilgi i\u00e7in \u015fu yaz\u0131ma bakabilirsiniz: <a href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/02\/03\/baska-bir-bilimsel-yayincilik-pratigi-mumkun\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/02\/03\/baska-bir-bilimsel-yayincilik-pratigi-mumkun\/<\/a> Konuyla ilgili bir dergi oldu\u011fu i\u00e7in burada dursun. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daha \u00f6nce y\u00fcksek\u00f6\u011fretimin sermayesi yaz\u0131mda \u00e7ok do\u011fru hedeflerle yola \u00e7\u0131kan a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketinin nas\u0131l &#8220;kapitalist a\u00e7\u0131k eri\u015fim&#8221;e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve misyonunun yay\u0131nc\u0131lar\u0131n k\u00e2r\u0131na k\u00e2r katmak haline&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2023\/12\/07\/shine-bright-like-a-diamond-elmas-acik-erisim-nedir\/\">Devam\u0131n\u0131 okuyun<span class=\"screen-reader-text\">&#8216;Shine bright like a diamond&#8217;: Elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim nedir?<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1511","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1511"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1622,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1511\/revisions\/1622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}