{"id":1683,"date":"2024-01-26T02:44:00","date_gmt":"2024-01-25T23:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1683"},"modified":"2024-01-26T02:47:30","modified_gmt":"2024-01-25T23:47:30","slug":"sahada-cumhuriyetin-harcinda-bilim-ve-kadinlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2024\/01\/26\/sahada-cumhuriyetin-harcinda-bilim-ve-kadinlar\/","title":{"rendered":"“Sahada: Cumhuriyetin Harc\u0131nda Bilim ve Kad\u0131nlar”"},"content":{"rendered":"\n

Bilim Akademisi Sahada: Cumhuriyetin harc\u0131nda bilim ve kad\u0131nlar<\/a><\/em> isimli m\u00fcthi\u015f s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tan\u0131mlamakta yetersiz kalaca\u011f\u0131 bir kitap \u00e7\u0131kard\u0131 2023 sonu. B\u00f6yle bir kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 M\u00fcsemma (Sabanc\u0131o\u011flu) ge\u00e7en y\u0131l s\u00f6ylemi\u015fti ama nedense beklentim Kim Kimdir<\/a><\/em> (Who’s Who<\/em>) t\u00fcr\u00fc bir eserdi. Ancak bu kitap bir kim kimdir de\u011filmi\u015f. Hatta alakas\u0131 bile yokmu\u015f. Kitab\u0131 okumay\u0131 d\u00f6nem aras\u0131na b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m, d\u00f6nemdeki bilim, teknoloji ve toplum<\/em> dersinin ana kaynaklar\u0131ndan biri olarak kullanamad\u0131\u011f\u0131m, arkada\u015flar\u0131m\u0131\/\u00f6\u011frencilerimi okusunlar diye darlamad\u0131\u011f\u0131m veya yeni y\u0131l hediyesi olarak kimseye hediye etmedi\u011fim i\u00e7in hay\u0131flan\u0131yorum \u015fu an. Atalar\u0131m\u0131z\u0131n ge\u00e7 olsun da g\u00fc\u00e7 olmas\u0131n diye kendini avuttu\u011fu yerdeyim. \u00d6n\u00fcmde uzun bir not listesi var bu kitab\u0131 okurken tuttu\u011fum. Bu notlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131 ilgilendiriyor, bir k\u0131sm\u0131 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, bir k\u0131sm\u0131 \u00fclkede bilimsel ara\u015ft\u0131rma yapman\u0131n zorluklar\u0131yla ilgili ge\u00e7mi\u015ften gelen makus talihimizi. En severek yazd\u0131\u011f\u0131m blog yaz\u0131lar\u0131mdan biri olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden biliyor ve ba\u015fl\u0131yorum… <\/p>\n\n\n\n

I\u015f\u0131ldayan bilim kad\u0131nlar\u0131<\/h3>\n\n\n\n

Bilimde ve bilimsel ileti\u015fimde e\u015fitsizlikler temal\u0131 etkinliklere davet edildi\u011fimde bilimdeki cinsiyet e\u015fitsizliklerini g\u00f6stermek i\u00e7in se\u00e7ti\u011fim g\u00f6rsel Marie Curie’nin i\u00e7indeki tek kad\u0131n oldu\u011fu pop\u00fcler foto\u011fraf<\/a>t\u0131 \u015fimdiye kadar. Bug\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131daki foto\u011fraf\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm anda de\u011fi\u015fti fikrim. Sahada’n\u0131n 290. sayfas\u0131na gelene kadar zaten g\u00f6z\u00fcm\u00fcn hemen p\u0131nar\u0131ndayd\u0131 bir damla. Foto\u011fraf\u0131 g\u00f6r\u00fcnce d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu foto\u011frafla ba\u015flamak istedim yaz\u0131ya. Foto\u011frafta \u0131\u015f\u0131ldayan Nuriye P\u0131nar Erdem. 1956’da University of California, Berkeley’de d\u00fczenlenen ilk d\u00fcnya deprem m\u00fchendisleri konferans\u0131nda Erzincan’da y\u0131k\u0131lmayan binalar\u0131 anlat\u0131yor. Oradaki tek kad\u0131n. T\u00fcrkiye depremleri izahl\u0131 katalo\u011funu yay\u0131nlam\u0131\u015f bir deprem bilimci. Bu kitapta Nuriye P\u0131nar Erdem gibi 11 kad\u0131n\u0131n daha hikayelerini bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Foto\u011fraf: 1956’da University of California, Berkeley’de d\u00fczenlenen ilk d\u00fcnya deprem m\u00fchendisleri konferans\u0131. I\u015f\u0131lt\u0131s\u0131yla ayd\u0131nlatan kad\u0131n Nuriye P\u0131nar Erdem (s. 290)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kitap 12 \u015fahane bilim kad\u0131n\u0131n\u0131n cumhuriyetin harc\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor. Bu anlat\u0131y\u0131 o kadar g\u00fczel yap\u0131yor ki kendinizi bazen i\u00e7 \u00e7ekerken, bazen gurur duyarken, s\u0131kl\u0131kla cevab\u0131 y\u0131llard\u0131r aranan ama bulunmayan, belki de bulunmas\u0131 pek de istenmeyen sorular sorarken buluyorsunuz. Kitab\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 12 kad\u0131n\u0131n ana amac\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor M\u00fcsemma:<\/p>\n\n\n\n

\n

… Hen\u00fcz ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015f yerlerin bitkilerini toplarken, hen\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f yerlerde milyonlarca y\u0131l evvel ya\u015fam\u0131\u015f canl\u0131lar\u0131n fosillerini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, hen\u00fcz tan\u0131mlanmam\u0131\u015f bal\u0131k t\u00fcrlerine isimler verirken, hen\u00fcz g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f binlerce y\u0131l \u00f6nceden kalma ya\u015famlar\u0131n izlerini kaz\u0131 alanlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken, k\u00f6ylerde, kasabalarda ya\u015fayanlara, buradaki hayatlara bilimsel g\u00f6zle bakarken, kendilerinden \u00f6nce kimsenin yapmad\u0131\u011f\u0131 ve bir \u00fclkenin harc\u0131n\u0131 olu\u015fturacak i\u015fler yaparken asl\u0131nda ortak ama\u00e7lar pe\u015finde ko\u015fuyordu bu isimler: Tam da tan\u0131nmayan bir \u00fclkenin olanaklar\u0131n\u0131 tespit etmek, yeni kurulan cumhuriyet idaresinin, \u00e7a\u011fda\u015f de\u011ferlerin hayata ne derece ge\u00e7ti\u011fini \u00f6l\u00e7mek, daha iyisini aramak, olmayacak gibi g\u00f6r\u00fcneni son derece zor ko\u015fullarda oldurmak ve bir \u00fclkenin gelece\u011finden kendini sorumlu tutmak.<\/em><\/p>\n (s. 13)<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Kitab\u0131n sonunda deprem ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131lan bir “har\u00e7” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc daha var. Diyor ki “harc\u0131n cinsi ve kalitesi sa\u011flamsa binalar depreme dayanabilirler” (s. 291). Cumhuriyetin harc\u0131 bu kad\u0131nlar. Bilimsel ve entelekt\u00fcel d\u00fczeyleri, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zorluklar ve onca \u015feye ra\u011fmen asla y\u0131lmamalar\u0131 bu harc\u0131n ne denli sa\u011flam oldu\u011funu g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n

Yol yapan ve yol olan ‘ayr\u0131cal\u0131kl\u0131’ kad\u0131nlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitaptaki 12 kad\u0131n ailelerinden gelen k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik sermaye sayesinde hayata \u00f6nde ba\u015flam\u0131\u015f ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kad\u0131nlar. Kitap da, kitapta bahsedilen kad\u0131nlar\u0131n hikayeleri de bunu reddetmiyor. Aksine, bunun gerek\u00e7elerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Cumhuriyetin harc\u0131 onlar. Cumhuriyet bu ‘se\u00e7ilmi\u015f’ kad\u0131nlara bir sorumluluk y\u00fckl\u00fcyor. Kimini yurtd\u0131\u015f\u0131na okumaya g\u00f6nderiyor, kimine ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n da etkisiyle en iyi dan\u0131\u015fmanlar\u0131 getirebiliyor. Halet \u00c7ambel kendilerinin ‘kurucu ku\u015fak’ olarak yeti\u015ftirildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve cumhuriyetin omuzlar\u0131na y\u00fckledi\u011fi sorumluluktan bahsediyor. M\u00fcbeccel K\u0131ray, Behice Boran, Fatma Ba\u015faran gibi bilim insanlar\u0131n\u0131n k\u00f6kenleri k\u00f6y de\u011fil, hepsi kentliler. Kitap hem bu ger\u00e7e\u011fi bilmemizi, hem de bu ger\u00e7e\u011fin bize a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yolu g\u00f6rmemizi istiyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu sorumluluk sebebiyle 12 kad\u0131n\u0131n hepsinin ana oda\u011f\u0131 e\u011fitim. E\u011fitimde fark yarat\u0131yorlar. Kimsenin gitmedi\u011fi, gitmeye cesaret etmedi\u011fi, gitmeye de\u011fer g\u00f6rmedi\u011fi yerlere gidiyorlar. Anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Behice Boran “gitmesek de, g\u00f6rmesek de, o k\u00f6y bizim k\u00f6y\u00fcm\u00fczd\u00fcr demeyelim. K\u00f6y bizimse bizim k\u00f6ye bir el atal\u0131m” diyor misal. M\u00fcbeccel K\u0131ray hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlarla tan\u0131\u015fmam\u0131z gerek diyerek saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yap\u0131yor. Kimsenin u\u011framad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6ylerde kad\u0131nlarla konu\u015fuyor Fatma Ba\u015faran. Hafta sonlar\u0131 k\u00f6y enstit\u00fclerinde e\u011fitim veriyorlar hi\u00e7 usanmadan. Bek\u00e7inin k\u0131z \u00e7ocu\u011funun nas\u0131l yeti\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor Jale \u0130nan. Kitaplar\u0131 ezberlemenin de\u011fil, bilgiye ula\u015fman\u0131n ve onu de\u011ferlendirmenin \u00f6neminden bahsediyor Halet \u00c7ambel. D\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6\u011fretiyor \u00f6\u011frencilerine. Bilimsel i\u015f yapmak yan\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi topluma kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n

Yani arkadan gelen i\u00e7in yol yap\u0131yorlar. Yol yoksa yolun kendisi oluyorlar. Meslekta\u015f yeti\u015ftiriyor, onlara destek oluyor, d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde ellerinden tutuyorlar. Yani cumhuriyetin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 oluyorlar. <\/p>\n\n\n\n

Kurumlar\u0131n deste\u011fiyle, toplumsal de\u011fi\u015fim i\u00e7in, hedef odakl\u0131 ‘sakin’ bilim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitapta en \u00e7ok hay\u0131fland\u0131\u011f\u0131m \u015fey bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir zamanlar y\u00fckselme veya te\u015fvik i\u00e7in de\u011fil, toplumsal de\u011fi\u015fim i\u00e7in yap\u0131labildi\u011fini g\u00f6rmek. MTA, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 gibi kurumlar taraf\u0131ndan desteklenen bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n s\u00fcre\u00e7lerini okumak, bas\u0131m\u0131 senelerce s\u00fcren ger\u00e7ek bilimsel kitaplar\u0131n hikayelerini \u00f6\u011frenmek, bir mektuba cevap alabilmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 ay bekleyebilmek gibi her t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcme \u00e7arpt\u0131. Ge\u00e7en onca senenin ard\u0131ndan daha iyi bir noktaya gelmi\u015f olmal\u0131yd\u0131k. Halbuki biz piyasala\u015fan akademinin rekabet\u00e7i d\u00fcnyas\u0131nda hayatta kalabilmek i\u00e7in her g\u00fcn kimsenin okumad\u0131\u011f\u0131 y\u00fczlerce yeni i\u00e7erik \u00fcretiyor ve “bilimsel ara\u015ft\u0131rma neden yap\u0131l\u0131r” sorusunu neredeyse hi\u00e7 sormuyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Kay\u0131p koleksiyonlar ve bilimsel miras<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcz\u00fcme \u00e7arpan bir di\u011fer ger\u00e7ek de Fahire Hoca’n\u0131n kavanozlar\u0131n\u0131n, At\u0131fe Hoca’n\u0131n fosil koleksiyonunun veya di\u011ferlerinin \u00fcretti\u011fi onca bilimsel miras\u0131n yeterince korunamam\u0131\u015f olmas\u0131. Bilimsel miras\u0131m\u0131z\u0131 koruyam\u0131yoruz. Zannediyoruz ki bilimsel \u00fcretim yaln\u0131zca bilimsel yay\u0131nlarla s\u0131n\u0131rl\u0131. Ki\u015filer birer kaynak. O ki\u015filerin laboratuvar notlar\u0131, g\u00fcnl\u00fckleri, taslaklar\u0131… Hepsi birer kaynak ve korunmas\u0131 gerek. Bilimin birikimli do\u011fas\u0131na inan\u0131yorsak koruyabilmeliyiz. <\/p>\n\n\n\n

Bu noktada M\u00fcbeccel K\u0131ray b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki alt\u0131n\u0131 kal\u0131n \u00e7izgilerle \u00e7izdi\u011fim “bir sosyolo\u011fun ar\u015fivi nedir” tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anmam gerek. Botanik\u00e7i bitki biriktiriyor, paleontolog fosil. Sosyal bilimci ne biriktirir? Ne biriktirmelidir? Somutlar\u0131 bile koruyamam\u0131\u015fken somut olmayan bu birikimleri nas\u0131l koruruz? Koruyor muyuz?<\/p>\n\n\n\n

Kitap \u00e7ok soru sorduruyor demi\u015ftim :=)<\/p>\n\n\n\n

Bilimde \u00f6l\u00e7me sorunu ve bilimsel pratiklerde farkl\u0131l\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her \u00e7al\u0131\u015fmamda, her konu\u015fmamda her alan\u0131n, hatta her alt alan\u0131n birbirinden farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve daha \u00e7e\u015fitli\/kapsay\u0131c\u0131 ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme sistemleri yarat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini iddia ediyorum. Bu kitapta da bunun \u015fahane \u00f6rnekleri var. \u00d6rne\u011fin, d\u00fcnyada ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirme alan\u0131nda son y\u0131llarda en \u00e7ok sorulan sorulardan biri sanat eserlerinin nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fi (\u00f6rnek bir okuma i\u00e7in: pdf<\/a>). Y\u0131llar y\u0131llar \u00f6nce de Leman Cevat Tomsu bir s\u00fcr\u00fc ev yap\u0131yor ama bilim say\u0131lm\u0131yor hi\u00e7biri. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 makale de\u011fil. Yap\u0131. Botanik\u00e7i Asuman Baytop’un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bir fizik\u00e7iden ay\u0131ran \u00e7izgi disiplinleraras\u0131 farkl\u0131l\u0131klar. Kaz\u0131 esnas\u0131nda yar\u0131s\u0131n\u0131 buldu\u011fu heykelin di\u011fer yar\u0131s\u0131n\u0131n ABD’den getirilmesini sa\u011flayan, ne pahas\u0131na olursa olsun heykelleri aya\u011fa kald\u0131ran Jale \u0130nan’\u0131n eme\u011fini \u00f6l\u00e7ecek bir mezura yok. Olmayacak. Mezuralar al\u0131ndan akan teri \u00f6l\u00e7me kapasitesine sahip de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n

Ulusal bilimsel literat\u00fcr\u00fc geli\u015ftirme \u00e7abalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neredeyse t\u00fcm hikayelerde ulusal bilimsel literat\u00fcr\u00fcn geli\u015fimi i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlar var. T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilen mesleki jargonlar, haz\u0131rlanan s\u00f6zl\u00fckler, ders kitaplar\u0131, dernekler veya kurumlar taraf\u0131ndan tamamen g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131lan ulusal dergiler. \u015eimdi oldu\u011fu gibi bir zorunluluk de\u011fil (do\u00e7ent olmak i\u00e7in en az \u00fc\u00e7 TR dizinli makale yazmak zorunlu \u015fimdi), tamamen mesleklerin geli\u015fimi i\u00e7in. Ger\u00e7ek bilimsel ileti\u015fim i\u00e7in. Yukar\u0131larda bahsetti\u011fim sorumluluktan gelen bir misyon bu. Toplumu ilgilendiren konularda \u0130ngilizce yaz\u0131lm\u0131\u015f ve kimsenin okumad\u0131\u011f\u0131 bir koleksiyon olu\u015fturmak yerine hedefi belli ve \u00fclkenin bilimsel altyap\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00e7abalar bunlar. Dil bilmedi\u011fi i\u00e7in de\u011fil (ki hepsi k\u0131skand\u0131racak d\u00fczeyde \u00e7ok dil biliyor), \u00fclke bilimini geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7abalam\u0131\u015flar. Ba\u015farm\u0131\u015flar da. Bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada hala tam olarak a\u00e7\u0131klayamam\u0131\u015f olsak da elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketinin yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fey tekel yay\u0131nevleri taraf\u0131ndan domine edilmeyen o k\u0131ymetli zamanlara geri d\u00f6nebilmek. <\/p>\n\n\n\n

Yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r bilimde \u00e7ok dillili\u011fin ve derneklerce\/kurumlarca \u00fcretilen yerel\/b\u00f6lgesel \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n \u00f6nemini anlat\u0131yorum. Bunu anlatt\u0131\u011f\u0131m ayd\u0131n kesimden bile “bilim dili (lingua franca)<\/em> \u0130ngilizce, \u0130ngilizce bilmeyenin\/yazmayan\u0131n bilimde i\u015fi yok” cevab\u0131 al\u0131yorum bazen. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda yapay zekan\u0131n da katk\u0131s\u0131yla bilimde \u00e7ok dillili\u011fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z ve o zaman keyifle geri d\u00f6nece\u011fim bu yaz\u0131ya. Keyifle eski \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anaca\u011f\u0131m (umar\u0131m). <\/p>\n\n\n\n

Siyaset…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bilin\u00e7li bir tercih mi bilmiyorum ama kitapta Behice Boran ve Nuriye P\u0131nar Erdem’in hikayeleri hemen arka arkaya. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri farkl\u0131 olan bu iki kad\u0131n inan\u0131lmaz akademik \u00e7al\u0131\u015fmalara imza atm\u0131\u015flar. Bunun yan\u0131nda inanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fam\u0131\u015flar. \u0130\u015flerini kaybetmi\u015f, s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, hapis yatm\u0131\u015flar. Siyasette kad\u0131n yok diyoruz hep. Az da olsa varlarm\u0131\u015f. \u0130stememi\u015fler. \u00c7e\u015fitlili\u011fi burada da sevmemi\u015fiz pek. Tahamm\u00fcl edememi\u015fiz. Hala sevmiyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Kitapta bu isimlerle ilgili \u00e7ok do\u011fru bir \u00e7\u0131kar\u0131m var. \u00c7abalar\u0131 siyaset i\u00e7in de\u011fil, bilime duyduklar\u0131 inan\u00e7 i\u00e7in oldu\u011fundan birlikte bir s\u00fcr\u00fc kaliteli i\u015f yapabilmi\u015fler. \u00dclke sayesinde de\u011fil, \u00fclkeye ra\u011fmen yapm\u0131\u015flar bazen. Hala \u00f6yle. \u00d6n\u00fcn\u00fc sonunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden akademisyenlere vuranlara s\u00fcrekli di\u015f g\u00f6stermem bundan. K\u00f6t\u00fcler var evet. Ancak onca zorlu\u011fa ve engellemeye ra\u011fmen bir k\u00f6\u015fede sessizce i\u015fini yapanlar sayesinde ayaktay\u0131z hala. <\/p>\n\n\n\n

\u0130mposter sendromu izleri<\/strong> mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Akademi uzunca s\u00fcredir \u00f6zellikle kad\u0131n akademisyenler aras\u0131nda yayg\u0131n olan imposter sendromundan bahsediyor. Yetersizlik hissinden. Sahtekar gibi hissediyor olmaktan. Kitapta Tomsu’nun “bu i\u015fteki kabiliyetimin azl\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum, c\u00fcretimin h\u00fcsn\u00fcniyetimden dolay\u0131 mazur g\u00f6r\u00fclece\u011fini \u00fcmit ederim”, ku\u015flar\u0131n ecesi Saadet Ergene’nin hikayesindeki “eksikliklerimin ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dilerim” ifadeleri ile Halet \u00c7ambel’in “\u00e7ok gerekli de\u011filse ba\u015far\u0131lar\u0131nla \u00f6v\u00fcnme” tavsiyesi bunun \u00e7ok eskiden gelen bir duygu olabilece\u011fini hissettirdi bana. M\u00fcsemma bunu “m\u00fctevaz\u0131 g\u00f6z\u00fcpeklik” olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f hemen giri\u015fte. Hepsi tuttu\u011funu koparan ger\u00e7ekten g\u00f6z\u00fcpek kad\u0131nlar. \u0130\u015fte o y\u00fczden gelecekte yap\u0131labilecek bir s\u00f6ylem analizi beni \u00e7ok heyecanland\u0131r\u0131yor. Birileri cumhuriyetin yeti\u015ftirdi\u011fi erkeklerle kad\u0131nlar\u0131n kurduklar\u0131 c\u00fcmleler aras\u0131ndaki farka baksa da anlasak ger\u00e7ekten b\u00f6yle bir e\u011filim var m\u0131. Varsa bunlar\u0131n sebeplerini tart\u0131\u015fsak uzun uzun. <\/p>\n\n\n\n

Bu arada tam Mart ay\u0131 ortas\u0131nda \u00e7ok \u015fahane bir etkinlikte tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z bu konular\u0131 hep. Haz\u0131r olun, kemerlerinizi ba\u011flay\u0131n. <\/p>\n\n\n\n

Teknolojinin nimetleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 dilde yay\u0131nlanan eserlerin eri\u015filemez olmas\u0131ndan, literat\u00fcr takibinin zor olmas\u0131na kadar eskiden sorun olan ama bug\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclen pek \u00e7ok unsuru bulacaks\u0131n\u0131z kitapta. Teknolojinin nimetlerine \u015fapka \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yeni \u00e7\u0131kan yay\u0131nlara an\u0131nda ula\u015fabiliyor, bir mesaj\u0131 saniyeler i\u00e7inde ilgilisine ula\u015ft\u0131rabiliyoruz. \u00d6rne\u011fin, ku\u015f seslerinin transkripsiyonuyla ilgili sorunlar art\u0131k sorun s\u0131n\u0131f\u0131na girmiyor bile. Ancak \u015fimdiki sorunlar daha ba\u015fka. Do\u011fru bilgiye eri\u015fmek, bu bilgiye eri\u015fimdeki e\u015fitsizlikler vs. Her d\u00f6nemin zorluklar\u0131 var ve bu zorluklar\u0131 takip edebilmenin en iyi yolu b\u00f6yle kitaplar\/eserler. Tarihe izlerimizi b\u0131rakmak laz\u0131m b\u00f6yle. Bu kitab\u0131n b\u00f6yle bir misyonu da var. <\/p>\n\n\n\n

Bilimin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzun y\u0131llard\u0131r Bilgi ve Belge Y\u00f6netimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc lisans program\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencilerine bilimsel ve teknik bilgi y\u00f6netimi dersini veriyorum ve dersin ana amac\u0131 \u00f6\u011frencilere fen bilimleri ve m\u00fchendislik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n bilgi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131<\/a> \u00f6\u011fretmek. \u00d6rne\u011fin, dersi alan bir \u00f6\u011frenci bir botanik ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131na hizmet sunaca\u011f\u0131 zaman botanik alan\u0131nda taksonomilerin \u00f6nemini biliyor, ona g\u00f6re bilgi hizmeti sunabiliyor. Bu kitab\u0131n bence bir di\u011fer misyonu pek \u00e7ok bilimsel alan i\u00e7in m\u00fckemmel bir bilgi kullan\u0131m\u0131 ve bilgi davran\u0131\u015f\u0131 rehberi sunmas\u0131. Bu da bu kitab\u0131 bilgi bilimi alan\u0131 i\u00e7in ekstra k\u0131ymetli hale getiriyor. <\/p>\n\n\n\n

\u0130sim karma\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u00fcksek lisans tez konum bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda ki\u015fi ve kurum isimlerinin standardizasyonundan kaynaklanan eri\u015fim sorunlar\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 isimli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yay\u0131nlar\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131, hatal\u0131 yaz\u0131mlar, edit\u00f6r veya dizinci hatas\u0131yla yanl\u0131\u015f etiketlenmi\u015f yay\u0131nlar nedeniyle eri\u015filemeyen bibliyografik kay\u0131tlar vs. uzmanl\u0131k alan\u0131md\u0131 bir d\u00f6nem. Kad\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n sahip oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck dezavantajlardan biri soyad\u0131 de\u011fi\u015fimleri. T\u0131pk\u0131 kitaptaki Fahire Battalgazi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi. O d\u00f6nemin sorunlar\u0131na bir de soyad\u0131 kanunu \u00f6ncesi\/sonras\u0131 dahil oldu\u011fu i\u00e7in i\u015f daha da dallan\u0131p budaklanm\u0131\u015f. Fahire Akif, Fahire Battalgil, Fahire Battal ve son olarak Fahire Battalgazi hep ayn\u0131 ki\u015fi. Zehra Ta\u015fk\u0131n ve Zehra Yanar’\u0131n ayn\u0131 ki\u015fi olmas\u0131 gibi. Her ne kadar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu sorunlar yazar ID’si ile \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fcyse de cumhuriyet tarihinin hemen hemen ilk yazar ad\u0131 karma\u015fas\u0131 hikayesini \u00f6\u011frendi\u011fim ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mda kullanabilece\u011fim i\u00e7in mutluyum. Kitaptan elde etti\u011fim katma de\u011fer bitmiyor g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere. Adeta benim i\u00e7in yazm\u0131\u015flar :=)<\/p>\n\n\n\n

Do\u00e7entlik tezlerinin j\u00fcri raporlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okumaktan en keyif ald\u0131\u011f\u0131m b\u00f6l\u00fcmlerden biri de hocalar\u0131n do\u00e7entlik de\u011ferlendirmelerindeki ifadelerdi. Bu da benim s\u00fcrekli say\u0131klad\u0131\u011f\u0131m a\u00e7\u0131k ve \u015feffaf hakem de\u011ferlendirmesi fikrimi cilalad\u0131 yeniden. Ke\u015fke kimin kime ne de\u011ferlendirme yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilsek. Ben bana yaz\u0131lanlar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesini isterim, ba\u015fkalar\u0131na yazd\u0131klar\u0131m\u0131n da. Ayr\u0131ca hakem raporlar\u0131 inan\u0131lmaz k\u0131ymetli bir e\u011fitim materyali. Kitapta g\u00f6r\u00fcyoruz ki ar\u015fivsel de\u011feri de var. Ke\u015fke politika yap\u0131c\u0131lar s\u0131k de\u011fi\u015ftirilen do\u00e7entlik sisteminde as\u0131l buna el atsalar.<\/p>\n\n\n\n

Canan (At\u0131lgan) Hoca’n\u0131n sordugu sorular…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitap size s\u00fcrekli soru sorduruyor. Zaten Canan Hoca’n\u0131n takdimi sizi bu sorulara ba\u015ftan haz\u0131rl\u0131yor. En sevdi\u011fim k\u0131s\u0131mlardan biri bu: <\/p>\n\n\n\n

\n

… E\u011fer sosyoloji b\u00f6l\u00fcmlerinde hocalar muhtelif m\u00fcdahalelerle da\u011f\u0131t\u0131lmasayd\u0131, devlet bu b\u00f6l\u00fcmlerden ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri politikalar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmekte kullanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrseydi ve hatta kurumsalla\u015ft\u0131rsayd\u0131, bug\u00fcn megapoller yerine dengeli geli\u015fmi\u015f, daha mutlu insanlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran \u00e7ok say\u0131da kentimiz olur muydu? Depremlerin afetlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi b\u00f6ylelikle \u00e7ok daha s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131r m\u0131yd\u0131? Ya sahada \u00e7al\u0131\u015fan hocalar\u0131n -kad\u0131n olsun erkek olsun- yerelde ya\u015fayanlarla kurduklar\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imleri \u00fcniversite i\u00e7ine yay\u0131labilseydi, hocalara atfedilen ve halkta yayg\u0131n olabilen se\u00e7kincilik alg\u0131s\u0131 k\u0131r\u0131labilir miydi?…<\/em><\/p>\n(s. 9)<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Cevaplar\u0131 biliyorsunuz. Cevaplar\u0131 bildi\u011finizi biliyorum. Ancak ge\u00e7mi\u015f geride kald\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczde uzun ve sanc\u0131l\u0131 bir gelecek var. Bir yerden ba\u015flamak laz\u0131m. T\u0131pk\u0131 “hayat\u0131mda hi\u00e7 arkama bakmad\u0131m” diyen M\u00fcbeccel K\u0131ray gibi. Arkam\u0131za hay\u0131flanmak i\u00e7in de\u011fil de sadece dersler \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bakmak, gelece\u011fimizi o dersler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ayd\u0131nlatmak gerek. <\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok istemesine ra\u011fmen okumas\u0131 engellenmi\u015f kad\u0131nlara ithaf edilen eser…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitap “ailelerimizde de bulunan, \u00e7ok istemesine ra\u011fmen okumas\u0131 engellenmi\u015f kad\u0131nlar” i\u00e7in. Yani k\u00f6y\u00fcnde lise olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in liseye gitmesi abisi taraf\u0131ndan engellenen ama d\u00f6rt k\u0131z\u0131nda t\u00fcm hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f annem i\u00e7in. Okul y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmese de kendi kendine okuma yazma \u00f6\u011frenmi\u015f ve kafadan matematik i\u015flemleri yapabilen rahmetli ada\u015f\u0131m babannem i\u00e7in. Onlar ayr\u0131cal\u0131kl\u0131lardan de\u011fillerdi. Ben \u00f6yleyim. Okutulmam\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n okutulmu\u015f k\u0131zlar\u0131 olabildiysek cumhuriyetin kazan\u0131mlar\u0131 sayesinde. Cumhuriyet vizyonu bu. <\/p>\n\n\n\n

Okuyun, okutun. Ben kendi ad\u0131ma t\u00fcm ekibe te\u015fekk\u00fcr ederim. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim Akademisi Sahada: Cumhuriyetin harc\u0131nda bilim ve kad\u0131nlar isimli m\u00fcthi\u015f s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tan\u0131mlamakta yetersiz kalaca\u011f\u0131 bir kitap \u00e7\u0131kard\u0131 2023 sonu. B\u00f6yle bir kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131…<\/p>\n

Devam\u0131n\u0131 okuyun“Sahada: Cumhuriyetin Harc\u0131nda Bilim ve Kad\u0131nlar”<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1683","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1683"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1706,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683\/revisions\/1706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}