{"id":1773,"date":"2024-04-26T11:28:34","date_gmt":"2024-04-26T08:28:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1773"},"modified":"2024-04-26T22:57:46","modified_gmt":"2024-04-26T19:57:46","slug":"kimin-tezi-kimin-arastirmasi-kimin-makalesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2024\/04\/26\/kimin-tezi-kimin-arastirmasi-kimin-makalesi\/","title":{"rendered":"Kimin tezi, kimin ara\u015ft\u0131rmas\u0131, kimin makalesi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Tezden \u00e7\u0131kan yay\u0131nlarda yazarl\u0131k haklar\u0131 ve s\u0131ralamalar\u0131 hakk\u0131nda<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son y\u0131llarda en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri yazarl\u0131k t\u00fcrleri. Kimler yazar olmay\u0131 hak eder, yazar s\u0131ralamas\u0131na nas\u0131l karar verilir, kim karar verir, tezden \u00e7\u0131kan yay\u0131nlarda hak sahibi kimdir, yazarlar kim olabilir, s\u0131ralamas\u0131 nas\u0131l olabilir vs. Herkesin bu konuda fikri var. Herkesin bu konudaki fikri kendi uygulama alan\u0131 veya kendi dan\u0131\u015fman\u0131ndan\/deneyiminden edindi\u011fi bilgiye dayan\u0131yor. Peki otorite kurulu\u015flar ne diyor ona bir bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"438\" height=\"572\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1774\" style=\"width:298px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-6.png 438w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-6-230x300.png 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 438px) 100vw, 438px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Costa, M. M., &amp; Gatz, M. (1992). Determination of Authorship Credit in Published Dissertations. <em>Psychological Science<\/em>, 3(6), 354-357. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1467-9280.1992.tb00046.x (normalde ikincil kayna\u011fa at\u0131f yapmamak laz\u0131m ama APA 3. bas\u0131m\u0131m yok :=)) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131saca \u00f6zetlersek APA zaman\u0131nda demi\u015f ki tezden \u00e7\u0131kan yay\u0131nlarda ilk yazarl\u0131k &#8220;<strong>genellikle<\/strong>&#8221; \u00f6\u011frencinin olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tez dan\u0131\u015fman\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca ikinci yazarl\u0131k kabul edilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Dan\u0131\u015fman\u0131n birincil de\u011fi\u015fkenleri belirlemesi veya \u00f6nemli yorumlay\u0131c\u0131 katk\u0131larda bulunmas\u0131 veya veri taban\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 durumunda ikinci yazarl\u0131k zorunlu kabul edilebilir. <\/li>\n\n\n\n<li>\u0130lgi alan\u0131n\u0131 belirleyen veya tasar\u0131m\/\u00f6l\u00e7\u00fcm prosed\u00fcrlerinin geli\u015ftirilmesinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yer alan veya yay\u0131nlanan raporun yaz\u0131lmas\u0131na \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunan dan\u0131\u015fmanlar nezaket gere\u011fi ikinci yazar yap\u0131labilir. <\/li>\n\n\n\n<li>Dan\u0131\u015fman\u0131n yaln\u0131zca te\u015fvik, fiziksel olanak, mali destek, ele\u015ftiri veya editoryal katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 durumunda ikinci yazarl\u0131k kabul edilemez.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eimdi diyebilirsiniz ki &#8220;hoca hocaaa\u011f\u011f, bu teee 1983. APA \u015fimdilerde ne diyor?&#8221; Hakl\u0131s\u0131n\u0131z. APA bu kurallar\u0131 biraz daha geni\u015fletmi\u015f. Zira bilim art\u0131k proje tabanl\u0131 ve pek \u00e7ok projede lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frenciler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Lisans\u00fcst\u00fc tezleri de projelerin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 haline geldi (asl\u0131nda bana g\u00f6re \u00f6\u011frenciler ve yeti\u015fmi\u015f insan kayna\u011f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, tezler bunun arac\u0131s\u0131). Hal b\u00f6yle olunca da daha detayl\u0131 bir tan\u0131mlama gerekiyor. APA yazarl\u0131k tan\u0131mlamas\u0131nda projelerden \u00fcretilen tezler i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir ekleme yap\u0131lm\u0131\u015f &#8220;.<em>.. proje s\u0131ras\u0131nda g\u00f6receli katk\u0131larda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 durumunda, ortak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yazarl\u0131k kredisini yeniden de\u011ferlendirmesi ve s\u0131ralamas\u0131 gerekebilir. Bu durum \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerin ba\u015flang\u0131\u00e7ta tahmin edilenden daha yo\u011fun bir denetime ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, \u00f6\u011frencinin mevcut e\u011fitim d\u00fczeyinin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ek analizlerin gerekli oldu\u011fu (Fisher, 2003) veya \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin katk\u0131 d\u00fczeyinin y\u00fcksek oldu\u011fu hoca-\u00f6\u011frenci i\u015fbirliklerinde ge\u00e7erlidir.<\/em>&#8221; (APA Publication Manual, 6. bs, s. 18). Ayn\u0131 kitapta yazar s\u0131ralamas\u0131 i\u00e7in de \u00e7ok detayl\u0131 a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015f:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>&#8230; G\u00f6reli stat\u00fc (yani b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131, \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, \u00f6\u011frenci) yazarl\u0131k s\u0131ras\u0131n\u0131 belirlememelidir. Doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ba\u011f\u0131ms\u0131z ve orijinal bir katk\u0131y\u0131 temsil etmesi beklendi\u011finden, nadir durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6\u011frenciler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tezlerine dayanan \u00e7ok yazarl\u0131 makalelerin ba\u015f yazar\u0131 olarak listelenmelidir. Doktora tezinin di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 i\u00e7eren bir \u00e7al\u0131\u015fma koleksiyonunun par\u00e7as\u0131 olarak yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda, doktora \u00f6\u011frencisinin ilk yazarl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 istisnalar ortaya \u00e7\u0131kabilir (Fisher, 2003). \u00d6\u011frencilerin y\u00fcksek lisans d\u00fczeyinde veya di\u011fer doktora \u00f6ncesi ara\u015ft\u0131rmalarda ba\u015f yazarl\u0131\u011fa hak kazan\u0131p kazanmad\u0131klar\u0131, ara\u015ft\u0131rmaya yapt\u0131klar\u0131 spesifik katk\u0131lara ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Y\u00fcksek lisans d\u00fczeyindeki \u00f6\u011frenciler bir \u00e7al\u0131\u015fmaya birincil katk\u0131 yapt\u0131klar\u0131nda ilk yazar olarak listelenmelidirler. \u00d6\u011frenciler birincil bilimsel katk\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli becerileri kazanmaya yeni ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, fak\u00fclte kaynakl\u0131 bir proje \u00fczerinde i\u015fbirli\u011fi yoluyla bu becerileri \u00f6\u011frenme f\u0131rsat\u0131n\u0131 i\u00e7eren y\u00fcksek lisans tezleri y\u00fcr\u00fctebilirler. Bu gibi durumlarda yazarl\u0131k, \u00f6\u011frenci ve \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin projeye olan g\u00f6receli katk\u0131lar\u0131na g\u00f6re belirlenmelidir (Fisher, 2003).<\/em><\/p>\n<cite>s. 19<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">APA&#8217;n\u0131n detayland\u0131rmas\u0131na g\u00f6re katk\u0131 d\u00fczeyi yazar s\u0131ras\u0131na etki edebilir. Ancak herhangi bir projeye ba\u011fl\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen \u00e7al\u0131\u015fmalarda en b\u00fcy\u00fck katk\u0131n\u0131n tezin sahibi, yani \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 beklenir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada bir di\u011fer tart\u0131\u015fma konusu da \u015fu: &#8220;\u00d6\u011frenci tezi makaleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn bile fark\u0131nda de\u011fil. Kabul al\u0131nca \u00f6\u011frendi. Makale \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 bana ait&#8221; savunmas\u0131 do\u011fru de\u011fil. Yine APA yazarl\u0131k eti\u011fine g\u00f6re son kopya \u00fczerinde t\u00fcm yazarlar\u0131n anla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 ve son kopyay\u0131 t\u00fcm yazarlar\u0131n g\u00f6rm\u00fc\u015f olmas\u0131 \u015fart. Aksi takdirde makaleler yay\u0131nlanamaz. Dergilerle yaz\u0131\u015fma yazar\u0131 aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme bunun i\u00e7in var. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki s\u00f6zle\u015fme benim en son Springer Nature ile imzalad\u0131\u011f\u0131m s\u00f6zle\u015fmenin imza k\u0131sm\u0131. Kendi ad\u0131ma de\u011fil, t\u00fcm yazarlar ad\u0131na imzal\u0131yorum. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm haklar da sorumluluk da hepimizde, sadece bende de\u011fil.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"73\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1778\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-10.png 400w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-10-300x55.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Yay\u0131nevi ile yazar aras\u0131nda imzalanan s\u00f6zle\u015fmenin imza k\u0131sm\u0131, Springer Nature \u00f6rne\u011fi<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>E kural m\u0131 koysak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hemen akl\u0131n\u0131za &#8220;tezden \u00e7\u0131kan yay\u0131nlar i\u00e7in yazar s\u0131ralamas\u0131 ilkeleri&#8221; belirleyelim gibi bir \u015fey gelmi\u015f olabilir. Bunun o kadar kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan s\u00f6ylemeliyim. Her d\u00fczeyde bilimsel ileti\u015fim dersi verilen kendi b\u00f6l\u00fcm\u00fcmde bile standart bir uygulama yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimsel pratikler \u00e7ok farkl\u0131. Her \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n veya akademisyenin y\u00f6ntemi farkl\u0131. Proje bazl\u0131 yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla di\u011ferlerinin uygulamalar\u0131 farkl\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla ilkemiz \u015fudur, b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r kurallar\u0131na ba\u011flamak faydadan \u00e7ok zarar getirir. Ancak yap\u0131labilecek bir \u015fey var. O da \u015fu: Author credit k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7ok detayl\u0131 ve do\u011fru \u015fekilde yaz\u0131lmas\u0131 (a\u015fa\u011f\u0131da Twitter&#8217;da bu konudaki s\u00f6ylenmelerimden bi kuple var. Onun sonu da b\u00f6yle bitiyor). <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"722\" height=\"756\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1775\" style=\"width:448px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-7.png 722w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-7-287x300.png 287w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><a href=\"https:\/\/twitter.com\/zehrataskin\/status\/1743917333821767753\">https:\/\/twitter.com\/zehrataskin\/status\/1743917333821767753<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>CRediT (Contributor Roles Taxonomy)&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">NISO&#8217;nun belirledi\u011fi 14 rol var. Hepsinin detay\u0131 ba\u011flant\u0131dan eri\u015filebilir durumda: <a href=\"https:\/\/credit.niso.org\/\">https:\/\/credit.niso.org\/<\/a> Bunlar: Kavramsalla\u015ft\u0131rma, veri toplama, analiz, fon sa\u011flama, ara\u015ft\u0131rma, y\u00f6ntem, proje y\u00f6netimi, kaynak bulma, yaz\u0131l\u0131m sa\u011flama, dan\u0131\u015fmanl\u0131k, do\u011frulama, g\u00f6rselle\u015ftirme, ilk taslak yaz\u0131m\u0131, yaz\u0131m-d\u00fczeltme<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki uygulamada nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor derseniz \u015f\u00f6yle: <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"218\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11-1024x218.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1779\" style=\"width:728px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11-1024x218.png 1024w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11-300x64.png 300w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11-768x164.png 768w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11-1536x327.png 1536w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-11.png 1718w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0130lk y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencim Onur \u00d6zt\u00fcrk&#8217;\u00fcn tezinden \u00e7\u0131kan ve k\u0131smetse yak\u0131n zamanda <a href=\"http:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11192-024-04991-8\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s11192-024-04991-8<\/a> adresinden eri\u015filebilir olacak makalenin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 (ilk yazar Onur)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette bu da benim se\u00e7ti\u011fim uygulama. Her dan\u0131\u015fman\u0131n yo\u011furt yiyi\u015fi farkl\u0131d\u0131r diyor, yine de g\u00fc\u00e7 dengesinin hayli bozuk oldu\u011fu akademide neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini makul \u015fekilde listelemi\u015f a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131daki tavsiyeler ile bitiriyorum. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"932\" height=\"293\" src=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1780\" srcset=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-12.png 932w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-12-300x94.png 300w, https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/image-12-768x241.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 932px) 100vw, 932px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gross, D., Alhusen, J., &amp; Jennings, B. M. (2012). Authorship ethics with the dissertation manuscript option. Research in Nursing &amp; Health, 35(5), 431\u2013434. https:\/\/doi.org\/10.1002\/nur.21500<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tezden \u00e7\u0131kan yay\u0131nlarda yazarl\u0131k haklar\u0131 ve s\u0131ralamalar\u0131 hakk\u0131nda Son y\u0131llarda en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri yazarl\u0131k t\u00fcrleri. Kimler yazar olmay\u0131 hak eder, yazar s\u0131ralamas\u0131na nas\u0131l&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2024\/04\/26\/kimin-tezi-kimin-arastirmasi-kimin-makalesi\/\">Devam\u0131n\u0131 okuyun<span class=\"screen-reader-text\">Kimin tezi, kimin ara\u015ft\u0131rmas\u0131, kimin makalesi?<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1773","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1773"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1785,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1773\/revisions\/1785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}