![\"\"](\"https:\/\/www.zehrataskin.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/image.png\")
Yava\u015ftan ba\u015flayal\u0131m: Aidiyet ve mensubiyet e\u015f anlaml\u0131 de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda ba\u015fl\u0131ktaki sorunun cevab\u0131 evet. Etimolojik s\u00f6zl\u00fc\u011fe g\u00f6re aidiyet ve mensubiyet aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fark yok. Ni\u015fanyan S\u00f6zl\u00fckte mensubiyet i\u00e7in “ilgili, ait, nisbeti olan” ve aidiyet i\u00e7in “taalluk\u00a0eden,\u00a0ilgisi\u00a0olan” \u015feklinde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015f. Ancak s\u00f6zc\u00fcklerin bende t\u0131n\u0131s\u0131 biraz daha farkl\u0131. Aidiyet s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131 taraftan beklentinin ko\u015fulsuz bir ba\u011fl\u0131l\u0131k oldu\u011funu ve bir g\u00fc\u00e7\/tahakk\u00fcm bildirdi\u011fini hissediyorum bir s\u00fcredir. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu hissi anlamland\u0131rmakta zorlan\u0131yordum, ta ki Bourdieu okumaya ba\u015flayana kadar. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklardaki aileye, stat\u00fcye, unvana, b\u00fcy\u00fc\u011fe; yani k\u0131saca sembolik sermayenin<\/strong> herhangi bir t\u00fcr\u00fcne sahip olmak kar\u015f\u0131 tarafta sonsuz bir aidiyet beklentisi yarat\u0131yor. \u0130\u015fte bu yaz\u0131da sonsuz aidiyet beklentisini masaya yat\u0131r\u0131yoruz. Arkada\u015flar haz\u0131r m\u0131y\u0131z :=)<\/p>\n\n\n\n Hangi sermaye?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bourdieu’ya g\u00f6re \u00fc\u00e7 t\u00fcr sermaye var (1): Bireylerin ve gruplar\u0131n sahip oldu\u011fu finansal kaynaklar\u0131, varl\u0131klar\u0131, serveti ifade eden ve maddi zenginilik bi\u00e7imlerini i\u00e7eren ekonomik sermaye<\/strong>, bireylerin sosyalle\u015fme ve e\u011fitim yoluyla edindi\u011fi e\u011fitim, bilgi, beceri ve k\u00fclt\u00fcrel fark\u0131ndal\u0131k gibi finansal olmayan varl\u0131klar\u0131 kapsayan k\u00fclt\u00fcrel sermaye<\/strong> ve bireylerin veya gruplar\u0131n toplumdaki di\u011fer ki\u015filerle sahip oldu\u011fu a\u011flar\u0131, ili\u015fkileri ve sosyal ba\u011flant\u0131lar\u0131 ifade eden sosyal sermaye. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir de bireylerin veya gruplar\u0131n belirli bir sosyal ba\u011flamda sosyal tan\u0131nma, prestij ve sembolik de\u011ferlerine dayal\u0131 olarak sahip olduklar\u0131 kaynaklar\u0131 ve g\u00fcc\u00fc ifade eden sembolik sermaye<\/strong> var. Sembolik sermaye, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli sermaye bi\u00e7imlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilen onur, prestij, itibar ve tan\u0131nma gibi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn sembolik unsurlardan t\u00fcretiliyor ve bireylere veya kurumlara me\u015fruluk, otorite ve stat\u00fc kazand\u0131ran sembolik temsil sistemleri ve k\u00fclt\u00fcrel anlamlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015fliyor. <\/p>\n\n\n\n Sosyal etkile\u015fimleri, kimlikleri ve hiyerar\u015fileri \u015fekillendiren sembolik uygulamalar, rit\u00fceller ve sembollerle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131. Sembolik sermaye, toplumdaki sosyal ayr\u0131mlar\u0131n, hiyerar\u015filerin ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin kurulmas\u0131nda ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli bir rol oynuyor. <\/p>\n\n\n\n Peki bunlar\u0131n aidiyet ile ne alakas\u0131 var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Her ne olursa olsun, her ne s\u00f6ylenirse s\u00f6ylensin otoriteye sonsuz itaati i\u00e7eren aidiyet beklentisi tam da Bourdieu’nun simgesel \u015fiddet <\/strong>diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fey bana g\u00f6re (2). Belirli bir sosyal d\u00fczenin i\u00e7ine gizlenmi\u015f, toplumdaki (alandaki) insanlar i\u00e7in rol ve g\u00f6rev olarak belirlenmi\u015f ve sorgulama olmaks\u0131z\u0131n r\u0131za g\u00f6sterilen bir \u015fiddet t\u00fcr\u00fc bu. \u015eiddet deyince akl\u0131n\u0131za bir \u00e7e\u015fit zorbal\u0131k, zorla dayat\u0131lan bir anlay\u0131\u015f geliyor olabilir. Ancak de\u011fil. Bu \u00e7ok incelikli uygulanan bir \u015fiddet. T\u0131pk\u0131 bilimin toplumsal kullan\u0131mlar\u0131nda s\u00f6ylendi\u011fi gibi (3), “kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 takdir ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde bir araya gelmi\u015f g\u00f6r\u00fcnmez alim heyetlerinin tan\u0131mas\u0131na dayal\u0131 kurumsalla\u015fm\u0131\u015f itibar”<\/em> diye bir ger\u00e7ek var ve bu t\u00fcrde itibar sahiplerinin “sadece menfaat\u00e7i bir hizmetkarl\u0131ktan kaynaklanmayan, kariyerlerinin devam\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ki\u015filere bilimsel meziyetler atfetmeye e\u011filimli gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00fcst\u00fcndeki karizmatik hale etkisiyle itaatkar m\u00fc\u015fteri grubu, akademik h\u00fcrmet ve hat\u0131r\u015finas at\u0131f alay\u0131\u00a0sahibi\u00a0olmas\u0131<\/em>” da bir \u00e7e\u015fit sembolik \u015fiddet. \u00c7\u00fcnk\u00fc tahakk\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in oyuna kat\u0131lmaya hevesli faillerin varl\u0131\u011f\u0131 gerekiyor. Oyuna kat\u0131lmaya hevesli failler yaratmak hi\u00e7 de zor de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n Egemen olan habitusun talep ve beklentileri ne ise kurumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve uygulama usulleri de ona d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Sabit bir usul yok asl\u0131nda; gruplar, o gruplar\u0131n sahip oldu\u011fu sermaye t\u00fcrleri ve onlar\u0131n tahakk\u00fcm\u00fc var. Bu noktada Bet\u00fcl’\u00fcn \u00f6nerisinde Bourdieu & Wacquant ve Mokhampanyane & Segalo’ya atfen kurdu\u011fu \u015fu c\u00fcmle buraya tam uyuyor: “k\u00fclt\u00fcrel sermayeye d\u00f6n\u00fc\u015fen egemen habitus toplumdaki egemen yap\u0131lar\u0131 yeniden \u00fcretir (dominant habitus turning into cultural capital reproduces the hierarchical structures in society<\/em>)”. <\/p>\n\n\n\n \u00d6te yandan bu egemen habitus yaln\u0131zca belirli bireylere (k\u00fclt\u00fcrel sermayenin bah\u015fedilmesi yoluyla) adaletsiz d\u00fczeylerde sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ayr\u0131cal\u0131k vermekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda bu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131yor (4). Sonu\u00e7 olarak \u00e7ok i\u00e7ten kurdu\u011fumuz “de\u011fi\u015ftirece\u011fiizzz”lerin s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc habitusun sosyo-k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme m\u00fccadelesi olduk\u00e7a zor. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni, egemen \u00f6znelerin yaln\u0131zca stat\u00fckoya uyum sa\u011flayarak ve “kendileri olarak” egemenliklerini uygulayabilmeleri, oysa egemenlik alt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n habitusun kendi i\u00e7inden bir kopu\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmesi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, habitus i\u00e7erisinde egemen \u00f6znelerin tahakk\u00fcm\u00fc nesnel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yani, hakim olan\u0131n yaln\u0131zca olmas\u0131 yeterliyken, h\u00fckmedilenlerin ‘olmadan’ \u00f6nce yollar\u0131n\u0131 a\u00e7malar\u0131 gerekiyor (4). <\/p>\n\n\n\n Neyse. Demem o ki “alanlar g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin mahalidir” (3). Bu g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin fark\u0131na var\u0131n. Alanlar ailemiz de\u011fildir. O y\u00fczden mensup olun, ait olmay\u0131n. XOXO.<\/p>\n\n\n\n * Yine bu ya\u015fta sosyoloji doktoras\u0131 perileri d\u00fcrtt\u00fc, hakk\u0131m\u0131zda hay\u0131rl\u0131s\u0131. <\/p>\n\n\n\n Referanslar<\/strong><\/p>\n\n\n\n (1) Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education i\u00e7inde. (241-258). https:\/\/home.iitk.ac.in\/~amman\/soc748\/bourdieu_forms_of_capital.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n (2) Bourdieu, P. ve Wacquant, L. (2014). D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcmsel bir antropoloji i\u00e7in cevaplar (\u00e7ev. Nazl\u0131 \u00d6kten). \u0130leti\u015fim.<\/p>\n\n\n\n (3) Bourdieu, P. (2013). Bilimin toplumsal kullan\u0131mlar\u0131 (\u00e7ev. Levent \u00dcnsald\u0131). Heretik.<\/p>\n\n\n\n (4) Gillespie, L. (2019). Pierre Bourdieu: Habitus. https:\/\/criticallegalthinking.com\/2019\/08\/06\/pierre-bourdieu-habitus\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Son bir ayd\u0131r evren taraf\u0131ndan bu yaz\u0131y\u0131 yazma konusunda d\u00fcrt\u00fcl\u00fcyorum. En son 10 May\u0131s’ta ODT\u00dc’de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m doktora tez \u00f6neri j\u00fcrisi i\u00e7in gelen \u015fahane yaz\u0131lm\u0131\u015f bir…<\/p>\n