{"id":1813,"date":"2024-06-27T16:57:06","date_gmt":"2024-06-27T13:57:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=1813"},"modified":"2024-06-27T19:24:52","modified_gmt":"2024-06-27T16:24:52","slug":"dergi-ceyregi-borsasinda-bu-yil-jcr-2023-verileri-ile-bazi-dogrularimizi-gozden-geciriyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2024\/06\/27\/dergi-ceyregi-borsasinda-bu-yil-jcr-2023-verileri-ile-bazi-dogrularimizi-gozden-geciriyoruz\/","title":{"rendered":"Dergi \u00e7eyre\u011fi borsas\u0131nda bu y\u0131l: JCR 2023 verileri ile baz\u0131 “do\u011fru”lar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7iriyoruz"},"content":{"rendered":"\n

Dearest gentle reader… <\/em><\/p>\n\n\n\n

Yaz geldi. Yaz tatilimin minik bir k\u0131sm\u0131n\u0131 her yaz oldu\u011fu gibi Bridgerton izleyerek ge\u00e7irince (ecnebiler buna guilty pleasure diyor) bu blog yaz\u0131s\u0131na b\u00f6yle ba\u015flamak geldi i\u00e7imden. Tabi yine her yaz oldu\u011fu gibi bu yaz da alan\u0131mla ilgili en \u00f6nemli geli\u015fmeler ben tatildeyken ya\u015fand\u0131. Do\u00e7entlik sistemi de\u011fi\u015fir tatildeyim. JCR yeni s\u00fcr\u00fcm \u00e7\u0131kar tatildeyim. Hay\u0131r, o kadar \u00e7ok tatil yapm\u0131yorum ger\u00e7ekten. Neyse. D\u00f6rt y\u0131ld\u0131r ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in tatillerde \u00e7al\u0131\u015fmamaya \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fimden bu yaz\u0131 bug\u00fcne kadar bekledi. Ancak sonunda haz\u0131r\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7en y\u0131l sadece Twitter’da yazd\u0131\u011f\u0131m de\u011ferlendirmelerimden ke\u015fke dediklerim bu y\u0131l nihayet uygulanm\u0131\u015f. Ke\u015fkelerin sebebi daha iyi hale gelmesi de\u011fil, sistemi \u00e7orbaya \u00e7evirecek olmas\u0131. Mevcut sistemlerimiz ve do\u011fru kabul ettiklerimiz hen\u00fcz bu de\u011fi\u015fikliklere uygun de\u011fil. Bu da her \u015feyin fena etkilenece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Hadi haz\u0131rsak \u00f6nce ge\u00e7en y\u0131l yazd\u0131klar\u0131m\u0131 hat\u0131rlayarak ba\u015flayal\u0131m: https:\/\/x.com\/zehrataskin\/status\/1674137621252001809<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7en y\u0131l uzun uzun yazd\u0131\u011f\u0131m \u00fczere en \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik t\u00fcm indekslerdeki dergilerin etki fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn hesaplanmaya ba\u015flanmas\u0131yd\u0131. Ancak bu durum \u00e7eyrek dilim hesaplamas\u0131na yans\u0131mam\u0131\u015ft\u0131 ve ESCI hala farkl\u0131 bir havuzda tutuluyordu. Ancak art\u0131k havuzlar bir. Kimileri i\u00e7in (\u00f6zellikle fen bilimlerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in) bu durum \u00e7ocuk havuzu ile olimpik havuzun birle\u015ftirilmesi anlam\u0131na geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc fen bilimcilere g\u00f6re SCI ancak olimpik sporcular\u0131n y\u00fczebildi\u011fi profesyonel bir havuzken ESCI veya AHCI (mealen sosyal bilimler\/be\u015feri bilimler, yerel\/b\u00f6lgesel bilimsel pratikler, yeni kurulan dergiler ile \u0130ngilizce d\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131n yapan dergiler vs.) \u00e7ocuklar\u0131n e\u011flendi\u011fi, ayaklar\u0131n yere de\u011fdi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck bir havuz. Bu yaz\u0131y\u0131 ger\u00e7ekten \u00f6yle olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anla(t)mak \u00fczere kurgulad\u0131m. Ancak ona ge\u00e7meden \u00f6nce \u00e7o\u011funlu\u011fun genellikle atlad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7e\u011fi yazay\u0131m, yay\u0131nlanan versiyon JCR 2023, 2024 de\u011fil. Hesaplama form\u00fcl\u00fc de \u015fu:<\/p>\n\n\n\n

\n

Derginin 2021 ve 2022 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f t\u00fcm t\u00fcrde yay\u0131nlar\u0131na<\/strong> 2023 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 at\u0131f say\u0131s\u0131 <\/strong>\/ Derginin 2021 ve 2022 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 makale ve derleme say\u0131s\u0131 <\/strong>(citable items)<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

E\u011fer daha \u00f6nceden bilmiyorsan\u0131z ve etki fakt\u00f6r\u00fc hesaplama y\u00f6ntemini ilk kez g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z do\u011fru g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Amasya elmas\u0131n\u0131 starking elmaya b\u00f6l\u00fcyoruz (t\u00fcm yay\u0131nlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 at\u0131flar\/yaln\u0131zca makale ve derlemeler). Ha mesela bir de 2023 y\u0131l\u0131nda bir editoryal yay\u0131nlay\u0131p bir \u00f6nceki y\u0131ldaki t\u00fcm yazarlar\u0131n\u0131za yay\u0131nlar\u0131na at\u0131f yaparak te\u015fekk\u00fcr ederseniz \u00e7eyre\u011finiz y\u00fckselebilir. Biz bunlar\u0131 analiz edip yazd\u0131k hep: Self-citation patterns of journals indexed in the Journal Citation Reports<\/em><\/a> Ancak bug\u00fcnk\u00fc blog yaz\u0131s\u0131n\u0131n konusu bu de\u011fil. Ba\u015fka zaman oradan da devam ederim. <\/p>\n\n\n\n

JCR’\u0131n bir \u00f6nceki y\u0131la ait edisyonunun Haziran\/Temmuz aylar\u0131nda \u00e7\u0131kma sebebi 2023 y\u0131l\u0131ndaki at\u0131flar\u0131n dizinlenmesinin a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bir sonraki y\u0131l\u0131n ortas\u0131na kadar tamamlan\u0131yor olu\u015fu. Tamamlanmad\u0131ysa o k\u0131s\u0131m dahil edilmeden hesaplamalar ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Bu durum asl\u0131nda sistemlerimiz i\u00e7in bir di\u011fer kavramsalla\u015ft\u0131rma sorununu beraberinde getiriyor. Bir \u00f6rnekle anlatay\u0131m: <\/p>\n\n\n\n

\u015eu<\/a> makalemiz Mart ay\u0131nda yay\u0131nland\u0131, Nisan ay\u0131nda say\u0131ya girdi (h\u0131zl\u0131 bir dergi bu, say\u0131ya girmek i\u00e7in iki y\u0131l bekleyeni de var). Web of Science’da dizinlendi\u011finde dergi Q2’de idi. Son yay\u0131nlanan JCR 2023’te Q1’de (derginin ve haliyle yay\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n kalitesi sadece bir gecede p\u00fcf. Doruklarda). Hacettepe kriterleri “yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 tarihte hangi \u00e7eyrekte yer al\u0131yorsa” diyor. Yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 tarih 2024, o y\u0131l\u0131n JCR’\u0131 hen\u00fcz yay\u0131nlanmad\u0131. Bunun i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddeye son y\u0131l i\u00e7indeki yay\u0131nlar i\u00e7in “derginin mevcut son Q dilimi” maddesi eklenmi\u015f. Yani, asl\u0131nda benim yay\u0131n\u0131m\u0131n gelecekteki as\u0131l puan\u0131n\u0131 (kimileri buna kalite diyor, bana dedirtemezsiniz) belirleyen \u015fey makalemi yay\u0131nlayan derginin seneye alaca\u011f\u0131 at\u0131flar. Dergi kapanabilir, edit\u00f6r kurulu istifa edebilir, yay\u0131nc\u0131 de\u011fi\u015febilir, yay\u0131nc\u0131l\u0131k modeli de\u011fi\u015febilir. Her \u015fey olabilir. Ne kadar gelece\u011fe yat\u0131r\u0131m yapan bir sistem de\u011fil mi :=) Hadi \u015fimdi ayn\u0131 viz\u00f6rden iki y\u0131l bekleyen dergideki makaleye <\/a>bakal\u0131m: Makale 2022’de yay\u0131nland\u0131, bu y\u0131l say\u0131ya girdi. 2022’de dergi Q3’teydi. Say\u0131ya girdi\u011finde Q2. JCR y\u0131l\u0131 ile makalenin yay\u0131n y\u0131l\u0131 kesi\u015fti\u011finde ne olaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmekse g\u00fc\u00e7. <\/p>\n\n\n\n

Peki, birka\u00e7 soru daha. Derginin \u00e7eyrek dilimi y\u00fckselmese de d\u00fc\u015fseydi, bu dergiyi s\u0131rf Q1’de diye se\u00e7ip yay\u0131n yapm\u0131\u015f olsayd\u0131m ve dergi \u00e7eyre\u011fi bir gecede de\u011fi\u015fseydi bu adil bir sistem olur muydu? Bu akademik bir faaliyet mi, y\u00fckselip d\u00fc\u015fece\u011fi belli olmayan bir borsada \u015fansa para kazan\u0131p kaybetmek mi? Bak\u0131n uzun bir paragraf yazd\u0131m ve hala “\u015fu” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ba\u011flant\u0131s\u0131yla eri\u015filen makalede ne yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedim size. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistemde ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n zerre k\u0131ymeti yok. Nerede yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n k\u0131ymeti var ve o k\u0131ymet de sabit de\u011fil. Her sene bir ticari firman\u0131n uygulamalar\u0131yla de\u011fi\u015febiliyor. Sizce de burada bir sa\u00e7mal\u0131k yok mu?<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Hacettepe \u00dcniversitesi kriterlerinde \u00e7eyreklerle ilgili a\u00e7\u0131klamalar: https:\/\/www.hacettepe.edu.tr\/fs\/atama\/SFMSMH_KRiTERLERi_Ekim_2022.pdf<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u0130yi dizin-k\u00f6t\u00fc dizin ayr\u0131m\u0131n\u0131n sorunlar\u0131 art\u0131k daha net<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ne zaman sosyal medyada \u00e7eyrek dilimlerin kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n sorunlar\u0131ndan bahsetsem fen\/sa\u011fl\u0131k bilimlerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar ko\u015fa ko\u015fa gelip “s\u00f6zel b\u00f6l\u00fcmleri bilmem ama bizde \u00e7eyrek en iyi de\u011ferlendirme arac\u0131d\u0131r, Q1 dergiler en birin\u00e7 dergilerdir. SCI birdir, ESCI \u00e7\u00f6pt\u00fcr” yazanlar oluyor. Bu y\u0131l bu s\u00f6ylenenlerin nas\u0131l “say\u0131salc\u0131lar” i\u00e7in de yanl\u0131\u015f oldu\u011funu en sevdikleri “say\u0131”lar\u0131 kullanarak yanl\u0131\u015flayaca\u011f\u0131m. Buyurun buradan: <\/p>\n\n\n\n

\u00d6rnek: Eczac\u0131l\u0131k ve farmakoloji<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130lk \u00f6rnek olarak ge\u00e7enlerde \u00e7ok net bir \u015fekilde Eczac\u0131l\u0131k alan\u0131nda SCI dergilerinin en se\u00e7me, Q1’in de onlar aras\u0131ndan en kalitelilerini i\u00e7erdi\u011fini duydu\u011fum i\u00e7in Eczac\u0131l\u0131k ve Farmakoloji alan\u0131n\u0131 se\u00e7tim. Ancak eminim ki ba\u015fka alanlar i\u00e7in de benzer \u00f6rnekler buluruz. \u00d6nce iki y\u0131l aras\u0131ndaki farklara bakarak ba\u015flayal\u0131m:<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
JCR 2022’de bu alanda ayr\u0131 ayr\u0131 havuzlarda tutulan 366 dergi varm\u0131\u015f. Bu y\u0131l dergi say\u0131s\u0131 biraz azalm\u0131\u015f. Sebebi baz\u0131 dergilerin indeksten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya konu kategorisinin de\u011fi\u015ftirilmesi olabilir. Bakaca\u011f\u0131m. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
JCR 2023’te toplam dergi say\u0131s\u0131 354. Hepsi ayn\u0131 havuzda. Bu da bizim de\u011ferlendirme yapmam\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Bu arada ba\u015flamadan \u00f6nce bu muazzam \u00f6rne\u011fi veren ki\u015fiye ger\u00e7ekten te\u015fekk\u00fcr\u00fc bor\u00e7 bilirim. \u0130stesem s\u00f6ylemek istedi\u011fim \u015feyi bu kadar net g\u00f6steren ba\u015fka alan bulamazd\u0131m. Baz\u0131 \u00f6nermeler \u00fczerinden veride g\u00f6rd\u00fcklerimi yazay\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

“SCI’da yer alan dergiler ESCI’dekilerden iyidir. ESCI dergisinde yay\u0131n yapan\u0131n kendisine sayg\u0131s\u0131 yoktur. ESCI \u00e7\u00f6pt\u00fcr”<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki \u00f6nermeyi yazarken abartmad\u0131m. Tam olarak bu s\u00f6yleniyor s\u0131kl\u0131kla. ESCI’nin yerel\/b\u00f6lgesel dergiler i\u00e7in \u00f6nemli bir dizin oldu\u011fu, ancak yine de ticari rekabette Scopus’un dergi say\u0131s\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in geli\u015ftirildi\u011fi gibi ger\u00e7eklerini bir kenara b\u0131rakarak yukar\u0131daki \u00f6nerme i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131 sormak isterim:<\/p>\n\n\n\n

ESCI \u00e7\u00f6p ise SCI’da dizinlenen dergilerden daha y\u00fcksek etki fakt\u00f6r\u00fcne sahip oldu\u011fu i\u00e7in bu s\u00fcr\u00fcmde birinci \u00e7eyrekte yer alan \u00fc\u00e7 ESCI dergisi ACS Pharmacology & Translational Science, World Journal of Traditional Chinese Medicine <\/em>ve Journal of Cannabis Research<\/em> de \u00e7\u00f6p m\u00fc yoksa \u00e7eyrek dilimler mi anlams\u0131z? Ayn\u0131 \u015fekilde Q2’deki 9, Q3’teki 22 ve Q4’teki 46 ESCI dergisi i\u00e7in yorum ne olmal\u0131? Alandan de\u011filim, dergilerin seviyesini yarg\u0131layacak ki\u015fi ben de\u011filim ancak SCI iyidir ESCI k\u00f6t\u00fc \u00f6nermesi \u015fimdilik \u00e7\u00f6pe gitmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. En az\u0131ndan \u00e7eyreklerin kalite \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyenlerin kalite tan\u0131m\u0131 ile ESCI’nin kalitesiz oldu\u011funa y\u00f6nelik tan\u0131m \u00e7arp\u0131\u015f\u0131yor. Dizinlerin ayn\u0131 havuza konmas\u0131 dergiler aras\u0131ndaki benzerlikleri daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lm\u0131\u015f, ki bu bence \u00e7ok ho\u015f. <\/p>\n\n\n\n

Buna bir \u00f6rnek de alan\u0131mdan vereyim. \u00c7\u00fcnk\u00fc derginin hikayesini biliyorum. Journal of Informetrics<\/em> edit\u00f6rlerinin Elsevier’e tepki i\u00e7in istifa ettiklerinde kurduklar\u0131 QSS<\/em> dergisi bence alan\u0131m\u0131n en iyi dergilerinden biri. Ancak hala ESCI’de. Alan\u0131mda yay\u0131nlanan ve \u015fu ana kadar yay\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131m dergiler aras\u0131ndan en y\u00fcksek etki fakt\u00f6rl\u00fc dergi de o. Q1’de. Ancak ESCI. Kimine g\u00f6re \u00e7\u00f6p, kimine g\u00f6re \u00e7ocuk havuzu. Peki ger\u00e7ekten \u00f6yle mi? Bence de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc o dergide yay\u0131nlanan her makalenin hakem raporunu g\u00f6rebiliyor, s\u00fcre\u00e7lere etkin kat\u0131labiliyor ve yay\u0131nlanan her makaleyi b\u00fcy\u00fck bir zevkle okuyor\/takip ediyorum. Bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131 g\u00f6sterecek bir metrik var m\u0131? Etki fakt\u00f6r\u00fc bunu g\u00f6sterir mi? C\u0131k. <\/p>\n\n\n\n

“\u0130yi akademisyen ise Q1’de yay\u0131n yapar. Yapmal\u0131. Yapam\u0131yorsa \u00f6ls\u00fcn”<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ne \u00e7ok duyuyorsunuz buna benzer \u015feyler de\u011fil mi? Ancak burada genellikle dergilerin yay\u0131n pratikleri bilinmeden konu\u015fuluyor. Bu alanda 354 dergi varm\u0131\u015f, ki bu a\u00e7\u0131dan \u00e7ok \u015fansl\u0131 say\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011fu alan\u0131n dergi alternatifi bu kadar \u00e7ok de\u011fil. \u00c7ok dergi oldu\u011fu i\u00e7in hepsini arama f\u0131rsat\u0131m olmad\u0131 ama alan\u0131n en y\u00fcksek etki fakt\u00f6rl\u00fc \u00fc\u00e7 dergisine bakmak ister misiniz?<\/p>\n\n\n\n

NATURE REVIEWS DRUG DISCOVERY<\/em>: Bak\u0131n derginin sayfas\u0131nda ne diyor: “Nature Reviews only publishes non-primary articles (such as Reviews, News & Views and Comment articles)<\/em>“. Yani, pay kocaman (derleme yay\u0131nlar \u00e7ok at\u0131f al\u0131r), payda minicik. \u015eu ana kadar yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 eserlerin yaln\u0131zca %23’\u00fc paydaya dahil edilecek t\u00fcrde eserler (citable items). \u0130\u015fte o y\u00fczden ilk s\u0131rada. Daha da anlaml\u0131 ve hatta bana g\u00f6re ilgin\u00e7 baz\u0131 istatistikler var. \u015eu ana kadar -JCR hesaplama y\u0131l\u0131nda demiyorum- dergi tarihinde T\u00fcrkiye adresli yay\u0131nlanm\u0131\u015f iki eser var: <\/p>\n\n\n\n