{"id":2331,"date":"2025-10-27T22:50:44","date_gmt":"2025-10-27T19:50:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=2331"},"modified":"2025-10-27T22:50:45","modified_gmt":"2025-10-27T19:50:45","slug":"oyuncudan-nefret-etme-oyundan-et","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2025\/10\/27\/oyuncudan-nefret-etme-oyundan-et\/","title":{"rendered":"“Oyuncudan nefret etme, oyundan et”"},"content":{"rendered":"\n

Seneler \u00f6nceki bir blog yaz\u0131m\u0131 ziyaret ettim ge\u00e7enlerde. Bi fiske y\u0131lg\u0131nl\u0131k var \u00fcst\u00fcmde ve o y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 att\u0131\u011f\u0131m g\u00fcvenli liman\u0131m o yaz\u0131n\u0131n son paragraf\u0131. Ziyaretim esnas\u0131nda o yaz\u0131y\u0131 5,5 sene \u00f6nce yazm\u0131\u015f olsam da hala ne kadar g\u00fcncel oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Durdu\u011fum yer ayn\u0131, insanlar\u0131n durdu\u011fu yer ayn\u0131. O y\u00fczden bir g\u00fcncelleme yapas\u0131m geldi o yaz\u0131ya. Yeterince merak ettiyseniz ilgili yaz\u0131 bu: Akademik if\u015fa \u00fczerine<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

O yaz\u0131y\u0131 okumad\u0131ysan\u0131z ve bu sayfadan bu kadar h\u0131zl\u0131 ayr\u0131lmak istemiyorsan\u0131z ben k\u0131saca \u00f6zetleyeyim. Yaz\u0131da akademik if\u015fa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tart\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bunun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar basit bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta olduk\u00e7a tehlikeli oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Aradan ge\u00e7en y\u0131llarda akademik if\u015fa \u00f6rnekleri \u00e7e\u015fitlendi; sosyal medyada, kapal\u0131 gruplarda ya da kimi zaman dergi edit\u00f6rl\u00fcklerine g\u00f6nderilen belgelerde, birilerinin akademik etikle ilgili yamu\u011funu veya \u015faibeli prati\u011fini if\u015fa etmek neredeyse do\u011fal bir refleks haline geldi. Ancak bir s\u00fcre sonra fark ettim ki bu refleks kimi zaman bizi rahatlat\u0131yor ama sistemi de\u011fi\u015ftirmiyor. \u00d6zneler de\u011fi\u015fiyor, fiiller de\u011fi\u015fmiyor. Bahsetti\u011fim rahatlama da kan damlayan g\u00fcl g\u00f6rselleriyle s\u00fcslenmi\u015f, laf sokmal\u0131 Facebook g\u00f6nderileri kadar y\u00fczeysel zaten. “\u00dcf ne bi\u00e7im laf soktum ama” gibi anl\u0131k bir his, sonra ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

Derdimiz ne? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uzun y\u0131llard\u0131r bilimsel ileti\u015fim, bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve onun akt\u00f6rleri ile ara\u015ft\u0131rma de\u011ferlendirmesi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Yani ana ara\u015ft\u0131rma alan\u0131m do\u011frudan “ya\u011fmac\u0131\u0131laaa\u011f\u011fr” de\u011fil. Zaten olamaz. Ya\u011fmac\u0131, \u015faibeli ya da siz ne derseniz deyin, benim ara\u015ft\u0131rma alan\u0131m\u0131n unsurlar\u0131n\u0131n\/akt\u00f6rlerinin uygulamalar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7. Sebebi anlamadan\/d\u00fczeltmeden sonucu de\u011fi\u015ftiremezsiniz. Yani \u00fc\u00e7 g\u00fcnde bir “ya\u011fmac\u0131 dergilerde en \u00e7ok yay\u0131n yapan \u00fclke T\u00fcrkiye’ymi\u015f. Bak Memo, sana diyo. Uykular\u0131n ka\u00e7s\u0131n” tarz\u0131 efeliklerle ya\u011fmac\u0131 yay\u0131nc\u0131l\u0131k pratikleri ile sava\u015fm\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u011fmac\u0131 dergiler dedi\u011fi \u015feyin tam tan\u0131m\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne hikmetse tekel yay\u0131nevlerinin hi\u00e7bir dergisi o listelere girmiyor. En \u00f6nemlisi de \u00e7\u00fcnk\u00fc Memo sistemin oyuncusu. Benim derdim oyunun kendiyle. Memolar\u0131 yaratan ve akademide her \u015feyi say\u0131ya indirgeyen k\u00fcresel de\u011ferlendirme sistemleriyle. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan g\u00f6rd\u00fcm ki if\u015fa bir noktada intikam hissine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve a\u015f\u0131r\u0131 \u015fahsile\u015fiyor. Sonunda da g\u00fcc\u00fc yetti\u011fine if\u015faya, kad\u0131na, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya if\u015faya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Onlarla birlikte yay\u0131n yapan ununu elemi\u015f ele\u011fini asm\u0131\u015flara u\u011fram\u0131yor. Onlar\u0131n d\u00f6neminde b\u00f6yle \u015feyler normaldi oluyor. Normalle\u015ftiriliyor. G\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetti\u011fine bula\u015fmak, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetmedi\u011fine ses etmemek kan\u0131m\u0131za var zaten de bu kadar g\u00f6stere g\u00f6stere yap\u0131lmas\u0131 biraz can s\u0131k\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131ya koydu\u011fum ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 seneler \u00f6nce bir makalede g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. \u201cDon\u2019t hate the player, hate the game.\u201d Yani \u201coyuncudan nefret etme, oyundan et.\u201d Bence bu deyi\u015f tam da akademideki bu paradoksu \u00f6zetliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc akademide yozla\u015fman\u0131n kayna\u011f\u0131 genellikle tek tek bireyler de\u011fil, o bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ve \u00e7o\u011fu zaman da \u00f6d\u00fcllendiren sistem. E\u011fer oyunun kurallar\u0131 yanl\u0131\u015fsa, oyuncular\u0131n de\u011fi\u015fmesi pek bir \u015fey fark ettirmiyor. Bug\u00fcn Memo’yu hedef al\u0131yorsunuz, yeni Memolar s\u0131rada bekliyor. <\/p>\n\n\n\n

\u0130f\u015fa eylemi do\u011fal olarak ki\u015fiye odaklan\u0131yor. Yanl\u0131\u015f yapan bir akademisyenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 da sistemin i\u015fledi\u011fi hissini veriyor. Bir t\u00fcr adalet duygusu yarat\u0131yor. Ancak yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada (Snitches Get Stitches and End Up in Ditches<\/a><\/em>) if\u015fa etmenin her zaman bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc whistleblowing, yani yanl\u0131\u015flar\u0131 if\u015fa etme eylemi y\u00fcksek maliyetli bir davran\u0131\u015f: kariyer riski, d\u0131\u015flanma, duygusal bask\u0131, bazen de fiziksel tehdit. Bu nedenle \u00e7o\u011fu insan sustu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, sistem susturucu oldu\u011fu i\u00e7in sessiz kal\u0131yor. Yani i\u015fin bir de bu boyutu var. <\/p>\n\n\n\n

At\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131m makalenin \u00f6nerisi \u015f\u00f6yle: Kurumlar if\u015fac\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeli, e\u011fitmeli, korumal\u0131, desteklemeli ve \u00f6d\u00fcllendirmeli (buraya elini kafas\u0131na koymu\u015f kad\u0131n emojisi gelecek). Ancak bu \u00f6neri bile dolayl\u0131 olarak bence \u015funu g\u00f6steriyor: sorun bireyde de\u011fil, sistemde. Yani mesele \u201cnas\u0131l if\u015fa edelim?\u201d de\u011fil, \u201cneden if\u015fa etmek zorunda kal\u0131yoruz?\u201d olmal\u0131. E\u011fer akademik k\u00fclt\u00fcr \u015feffaf, hesap verebilir ve adil i\u015fleseydi, if\u015fa bir kahramanl\u0131k de\u011fil de s\u0131radan bir etik davran\u0131\u015f olurdu. Zaten insanlar if\u015fa edilece\u011fini bildikleri ve \u00f6zge\u00e7mi\u015flerine zarar verece\u011fine inand\u0131klar\u0131 faaliyetleri yapmazlard\u0131. \u0130f\u015faya gerek olmazd\u0131 anl\u0131yor musun? :=)<\/p>\n\n\n\n

Akademik \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 vs. bireysel meseleler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dedi\u011fim gibi benim ara\u015ft\u0131rma alan\u0131m bu. Dolay\u0131s\u0131yla bu konuda zilyon yay\u0131n, konu\u015fma, proje yapt\u0131m. Yap\u0131yorum. Al bak hepsi burada: https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/makaleler-articles\/<\/a> Hepsinde s\u00f6yledi\u011fim \u015fey ayn\u0131: Bilimsel ileti\u015fimde e\u015fitsizlikler var. Konu\u015fmas\u0131na izin verilenler ve verilmeyenler var. Ara\u015ft\u0131rma performans de\u011ferlendirme sistemlerinin getirdi\u011fi yay\u0131n bask\u0131s\u0131 var. Tekel yay\u0131nevlerinin paras\u0131n\u0131 payla\u015fmay\u0131 istemedi\u011fi her giri\u015fime, \u00f6zellikle elmas a\u00e7\u0131k eri\u015fime \u015faibe yaftas\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi var. Ulusal\/yerel literat\u00fcrlerin yeterince desteklenmemesi var. Ben bu konularla “bak bak bu memo da ne yapm\u0131\u015f” koleksiyonu yapmak i\u00e7in u\u011fra\u015fm\u0131yorum. Her bir katman\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendiriyor, her bir boyutu kendi i\u00e7inde inceliyorum. Yine de yapt\u0131\u011f\u0131m sunumlarla ilgili ifade vermeye gidiyor, tekzip edilmemi\u015f haberlerin ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in imaj davalar\u0131yla u\u011fra\u015f\u0131yorum. Tehdit e-postalar\u0131 al\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n

Ha zannedilmesin ki burada demeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey akademik etik ihlallerine susal\u0131m, ses \u00e7\u0131karmayal\u0131m. Demeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey \u015fu: \u0130f\u015fan\u0131n kendisi de\u011fil, if\u015fay\u0131 gerektiren ko\u015fullar sorunlu. Oyuncudan nefret etmenin kolay, oyunu de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ise zor oldu\u011funu biliyorum. Ama belki de art\u0131k zoru se\u00e7me zaman\u0131, ya da en az\u0131ndan temel sorunun oyuncular olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seneler \u00f6nceki bir blog yaz\u0131m\u0131 ziyaret ettim ge\u00e7enlerde. Bi fiske y\u0131lg\u0131nl\u0131k var \u00fcst\u00fcmde ve o y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 att\u0131\u011f\u0131m g\u00fcvenli liman\u0131m o yaz\u0131n\u0131n son paragraf\u0131. Ziyaretim esnas\u0131nda…<\/p>\n

Devam\u0131n\u0131 okuyun“Oyuncudan nefret etme, oyundan et”<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2331"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2339,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331\/revisions\/2339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}