{"id":2774,"date":"2026-08-20T11:45:41","date_gmt":"2026-08-20T08:45:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=2774"},"modified":"2026-08-20T11:57:28","modified_gmt":"2026-08-20T08:57:28","slug":"acik-seffaf-akran-degerlendirmesi-nedir-ve-seffafliga-neden-ihtiyacimiz-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2026\/08\/20\/acik-seffaf-akran-degerlendirmesi-nedir-ve-seffafliga-neden-ihtiyacimiz-var\/","title":{"rendered":"A\u00e7\u0131k\/\u015feffaf akran de\u011ferlendirmesi nedir ve \u015feffafl\u0131\u011fa neden ihtiyac\u0131m\u0131z var?"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fcn, daha \u00f6nce de\u011ferlendirmesini yapt\u0131\u011f\u0131m bir makalenin karar\u0131na ili\u015fkin mail gelince a\u015fa\u011f\u0131daki twiti (evet tweet) att\u0131m. Etkile\u015fimi neden bilmem \u00e7ok oldu. A\u00e7\u0131k, bence ondan daha \u00f6nemlisi \u015feffaf hakemlikle ilgili belli ki talep ve kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 var. \u015eu an y\u0131ll\u0131k izinde kariyerimin \u015fimdiye kadarki en b\u00fcy\u00fck projesini yazmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ama bu sabah parmaklar\u0131m\u0131 a\u00e7ma aktivitesi olarak bu blogu yazmaya karar verdim. Haz\u0131rsak ba\u015fl\u0131yoruz. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Tweette s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u00fcber bilim ileti\u015fimi par\u00e7as\u0131: https:\/\/www.nature.com\/immersive\/d41586-026-01360-8\/index.html<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

… ama \u00f6nce bir kavram karma\u015fas\u0131na son verelim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Buraya kadar hakemlik dedim ama \u00f6nce kavram konusunda bir d\u00fczeltme yapay\u0131m. \u0130ngilizcede peer review dedi\u011fimiz s\u00fcrecin T\u00fcrk\u00e7edeki daha do\u011fru kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 akran de\u011ferlendirmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistemin temel fikri bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n o alanda bilgi ve deneyim sahibi ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi. Buradaki peer<\/em>, akademik hiyerar\u015fide sizden yukar\u0131da duran biri olmak zorunda de\u011fil. Ayn\u0131 bilimsel toplulu\u011fun bir \u00fcyesi olmak yeter \u015fart. Profes\u00f6r de olsan\u0131z, kariyerinin ba\u015f\u0131nda bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 da olsan\u0131z, gerekli uzmanl\u0131\u011fa sahip oldu\u011funuz s\u00fcrece birbirinizin akran\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Hakem s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise T\u00fcrk\u00e7ede ister istemez farkl\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ta\u015f\u0131yor. Hakem taraflar\u0131n \u00fczerinde duran, karar veren, do\u011fruyla yanl\u0131\u015f\u0131 ay\u0131ran bir otorite gibi alg\u0131lanabiliyor. Bilimsel de\u011ferlendirmede ise ideal olarak b\u00f6yle bir hiyerar\u015fi yok. De\u011ferlendirici \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sahibi veya yarg\u0131c\u0131 pozisyonunda de\u011fil asl\u0131nda. O \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 uzmanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele\u015ftirel olarak de\u011ferlendiren ve tavsiye veren bir akran. Onun tavsiyesiyle son karar\u0131 verense edit\u00f6r. <\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle benim kavram tercihim akran de\u011ferlendirmesi. Ancak hakemlik T\u00fcrkiye’de akademik yay\u0131nc\u0131l\u0131kta \u00e7ok daha yerle\u015fik ve yayg\u0131n kullan\u0131lan bir ifade oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131ya onunla ba\u015flad\u0131m. Bundan sonra ikisini zaman zaman birbirinin yerine kullansam da kastetti\u011fim \u015fey peer review<\/em>, yani akran de\u011ferlendirmesi.<\/p>\n\n\n\n

Geleneksel de\u011ferlendirme t\u00fcrleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131kta uzun y\u0131llard\u0131r en yayg\u0131n kullan\u0131lan iki model tek k\u00f6rleme (single-blind) ve \u00e7ift k\u00f6rleme (double-blind) akran de\u011ferlendirme modeli. Tek k\u00f6rleme de\u011ferlendirmede akran yazar\u0131n kim oldu\u011funu bilir, yazar ise de\u011ferlendiricinin kimli\u011fini bilmez. \u00c7ift k\u00f6rleme de\u011ferlendirmede ise ne yazar de\u011ferlendiricinin kimli\u011fini ne de de\u011ferlendirici yazar\u0131n kimli\u011fini bilir. Bu iki model aras\u0131ndaki temel fark\u0131 a\u00e7\u0131k ders platformu<\/a>nda \u015fu \u015fekilde ifade etmi\u015ftim: <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
kaynak: https:\/\/acikders.ulakbim.gov.tr\/course\/view.php?id=4<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

A\u00e7\u0131k akran de\u011ferlendirmesindeki “a\u00e7\u0131k”l\u0131k. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tek ve \u00e7ift k\u00f6rleme sisteminin ana \u00f6znesi raporlar de\u011fil. Kimlikler. Kimliklerin tamamen a\u00e7\u0131k oldu\u011fu sisteme a\u00e7\u0131k hakemlik veya a\u00e7\u0131k akran de\u011ferlendirmesi deniyor. Hem yazar, hem de\u011ferlendirici birbirinin kimli\u011fini biliyor.<\/p>\n\n\n\n

Akran de\u011ferlendirmesinin hangi modelle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131 yeni de\u011fil. Nature Neuroscience\u2019da 1999 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan \u201cPros and cons of open peer review<\/a>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 editoryal bile meselenin iki taraf\u0131n\u0131 olduk\u00e7a net ortaya koyuyor. Anonim de\u011ferlendirmede hakem, \u00f6zellikle k\u0131dem, stat\u00fc veya g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin bulundu\u011fu durumlarda, yazar\u0131n tepkisinden \u00e7ekinmeden ele\u015ftirisini dile getirebiliyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k anonimlik ayn\u0131 zamanda hakemin s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmemesine, yazar\u0131n ise haks\u0131z veya keyf\u00ee oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir de\u011ferlendirme kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini savunmas\u0131z hissetmesine yol a\u00e7abiliyor. \u00dcstelik anonimlik de\u011ferlendirmeyi \u00f6nyarg\u0131lardan otomatik olarak ar\u0131nd\u0131rm\u0131yor. Editoryalde aktar\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, \u00f6rne\u011fin hakemlerin kendi \u00fclkelerinden gelen \u00e7al\u0131\u015fmalara daha olumlu yakla\u015fabildi\u011fini ve de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerinde cinsiyete dayal\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini g\u00f6steriyor. A\u00e7\u0131k de\u011ferlendirme bu a\u00e7\u0131dan hesap verebilirli\u011fi art\u0131rma ve g\u00fc\u00e7 asimetrisini azaltma potansiyeline sahip. Ancak bunun da bir bedeli olabilir: Kimli\u011fi bilinen bir hakem, \u00f6zellikle kendisinden daha k\u0131demli veya g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken daha temkinli davranabilir ve ele\u015ftirisini yumu\u015fatabilir. Dolay\u0131s\u0131yla tart\u0131\u015fma basit\u00e7e \u201canonimlik iyi midir, a\u00e7\u0131kl\u0131k iyi midir?\u201d sorusuna indirgenemiyor. Bu noktada benim tweete geri d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u015eeffaf hakem de\u011ferlendirmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tweette s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim makaleye \u00fc\u00e7 hakem atanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk hakemin raporu yazara olduk\u00e7a \u00fcstten bakan bir dille yaz\u0131lm\u0131\u015f, makalenin i\u00e7eri\u011fiyle ise pek az ilgilenmi\u015f bir rapordu. “Bu b\u00f6yle olmaz” diyen ama nas\u0131l olabilece\u011fini asla s\u00f6yleyemeyen\/\u00f6nermeyen konu\u015fmalar\u0131 bilirsiniz. \u0130\u015fte tam da onlardan. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 hakemin makaleyi ne \u00f6l\u00e7\u00fcde okudu\u011fundan bile emin olamad\u0131m. Yazarlar\u0131n Latin kimlikleri ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, birka\u00e7 c\u00fcmleyle verilen bu ret karar\u0131n\u0131n bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlenim ayr\u0131ca rahats\u0131z ediciydi.<\/p>\n\n\n\n

Benim raporum ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc hakemin raporu ise birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bi\u00e7imde olduk\u00e7a benzer bir noktaya var\u0131yordu: Makalenin mevcut haliyle kavramsal sorunlar\u0131 vard\u0131 ama \u00e7al\u0131\u015fma daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kavramsalla\u015ft\u0131rma ve s\u00f6ylemle u\u00e7abilirdi. \u0130kimiz de bu nedenle maj\u00f6r revizyon \u00f6nermi\u015f ve bunun nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlatm\u0131\u015ft\u0131k. Yani ortada yazarlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in kullanabilecekleri iki ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme vard\u0131. Hatta ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in bile \u00f6\u011fretici olabilecek raporlard\u0131. Gel g\u00f6r ki sonu\u00e7ta makale reddedildi. Raporlar da p\u00fcf diye yok oldu. Umar\u0131m yazarlar dikkate alarak revize eder ve ba\u015fka dergide \u015fanslar\u0131n\u0131 denemeye devam ederler. <\/p>\n\n\n\n

Bu arada ret karar\u0131nda kendi ba\u015f\u0131na bir sorun yok. \u00dc\u00e7 hakemden ikisinin maj\u00f6r revizyon \u00f6nermesi, edit\u00f6r\u00fcn makaleyi kabul etmek veya revizyona g\u00f6ndermek zorunda oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Baz\u0131 dergilere o kadar \u00e7ok makale gider ki tek bir ret karar\u0131 yeterlidir ve eleme i\u00e7in tercih edilendir. Bu dergiler \u00fc\u00e7 maj\u00f6r ve hatta \u00fc\u00e7 min\u00f6r revizyon karar\u0131na ra\u011fmen bile makaleyi reddedebilir. Baz\u0131lar\u0131ysa \u00fc\u00e7 ret karar\u0131 alan makaleyi bile yay\u0131mlayabilir (ke\u015fke yay\u0131mlamasalar). Baz\u0131s\u0131 hakeme g\u00f6ndermez bile. Yazar do\u00e7ent olacakt\u0131r, h\u0131zl\u0131ca yay\u0131nlanmas\u0131 gereken sayfalar vard\u0131r falan. Bilirsiniz b\u00f6yle hikayeleri. Bunun ana sebebi ise editoryal karar\u0131n bir oy say\u0131m\u0131 olmamas\u0131. Akran de\u011ferlendirmesi de esasen yukar\u0131da da s\u00f6yledi\u011fim gibi bir akran tavsiye sistemi. <\/p>\n\n\n\n

Benim sorunum ise kararlarla veya kimliklerle ilgili olmaktan \u00e7ok o karar\u0131n nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi ile ilgili.<\/p>\n\n\n\n

Y\u0131llard\u0131r bilimde co\u011frafi \u00f6nyarg\u0131lar ve merkez\/\u00e7evre ayr\u0131m\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan biri olarak, akran de\u011ferlendirmesinin bir e\u015fik bek\u00e7ili\u011fi mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elimde kalemim ve cetvelimle izliyorum. Bilimsel bilginin dola\u015f\u0131ma girmesine kimin izin verdi\u011fini, hangi gerek\u00e7elerle verdi\u011fini ve hangi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n daha kap\u0131da elendi\u011fini g\u00f6remedi\u011fimiz bir sistemde, mevcut e\u015fitsizliklerin yeniden \u00fcretilip \u00fcretilmedi\u011fini de denetleyemiyoruz. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmezse (ki ge\u00e7ilmeyecek) bir s\u00fcre sonra bilimde s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131na sahip co\u011frafyan\u0131n zaten ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olan %1\u2019in %1\u2019inden ibaret kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek \u00e7ok zor de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle benim i\u00e7in hakemin kimli\u011finin a\u00e7\u0131k olmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Hatta raporlar\u0131n a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131k hakemlik modeli, \u015feffafl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc yarat\u0131rken e\u015fik bek\u00e7ili\u011finin kendisini g\u00f6r\u00fcnmez b\u0131rakabilir. Kimin de\u011ferlendirdi\u011fini bilmek elbette \u00f6nemli olabilir ama benim daha \u00e7ok bilmek istedi\u011fim \u015fey, neyin, hangi gerek\u00e7eyle ve nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi. Bunlar ayr\u0131ca \u00f6\u011fretici ek belgeler. Hem yeni yazmaya ba\u015flayacak i\u00e7in, hem di\u011fer de\u011ferlendiriciler i\u00e7in. \u00dcstelik bir de akran\u0131n de\u011ferlendirme performans\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in. <\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden a\u00e7\u0131k hakemlikten s\u00f6z ederken benim as\u0131l \u00f6nemsedi\u011fim \u015feffaf hakemlik: hakem raporlar\u0131n\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcnse yazar yan\u0131tlar\u0131n\u0131n bilimsel kayd\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu bir de\u011ferlendirme sistemi. \u015eu yaz\u0131mda bahsetti\u011fim derginin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi: Ba\u015fka bir bilimsel yay\u0131nc\u0131l\u0131k prati\u011fi m\u00fcmk\u00fcn<\/a><\/p>\n\n\n\n

Uygulamada ne getirir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eeffaf hakemli\u011fin ne getirdi\u011fini yukar\u0131da bahsetti\u011fim dergide ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir olay \u00fcst\u00fcnden anlatay\u0131m. O dergide yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fimiz makalenin sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: The present study clearly shows that the main problem in the publishing sector is not predatory publishing, but the unequal state of academia.<\/em> Bu \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 yapmak istedik \u00e7\u00fcnk\u00fc verimiz ger\u00e7ekten clearly <\/em>bunu s\u00f6yl\u00fcyordu. Ancak s\u00f6yleyemedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u011fmac\u0131 yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n dorukta oldu\u011fu iki \u00fclkeden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, verisi ne s\u00f6ylerse s\u00f6ylesin bunu yazmas\u0131 \u00e7ok bold <\/em>bir hareketti. \u00dc\u00e7 tur d\u00f6nd\u00fck. Yumu\u015fad\u0131, yumu\u015fad\u0131… Art\u0131k makale sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda onu s\u00f6ylemiyor. <\/p>\n\n\n\n

Peki olumlu ne oldu derseniz \u015fu an twitter’\u0131n geldi\u011fi hal y\u00fcz\u00fcnden bulamasam da bizim bu makalenin hakem raporlar\u0131 twitter’da benim alan\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenlerce \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Oxford \u00dcniversitesinden bir akademisyen ayn\u0131 \u015feyi, ayn\u0131 \u015fekilde s\u00f6yledi\u011finde kimse bu \u00e7ok bold <\/em>bir yakla\u015f\u0131m demiyordu. Biz ise bunu bu \u015fekilde s\u00f6yleyemiyorduk. Yumu\u015fatmadan yay\u0131nlanam\u0131yordu. Yani yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z c\u00fcmle ger\u00e7ek hayatta kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131 ve bizim en \u00f6nemli kan\u0131t\u0131m\u0131z yay\u0131nlanm\u0131\u015f hakem raporlar\u0131yd\u0131. O raporlar a\u00e7\u0131k\u00e7a yay\u0131nlanmasa her \u015fey inkar edilebilirdi. Aksine, yeni ve \u015fahane bir tart\u0131\u015fma do\u011furdu. <\/p>\n\n\n\n

Bizde en \u00e7ok nerede ihtiya\u00e7 var? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fc\u015f\u00fcnsene, hayli g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dosya ile do\u00e7entlik unvan\u0131na ba\u015fvurdun. Gelen raporda a\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131yor. Raporu kimse g\u00f6rm\u00fcyor. Seni kimin de\u011ferlendirdi\u011fini kimse bilmiyor. De\u011ferlendiricilerin de\u011ferlendirme yetkinli\u011fini kimse sorgulam\u0131yor. Bilimsel yetkinliklerini de kimse sorgulam\u0131yor. De\u011ferlendirici raporuna \u201cferdi \u00e7al\u0131\u015fma kapasitesi\u201d gibi \u015feyler yazd\u0131\u011f\u0131nda sistem bayrak kald\u0131rm\u0131yor. O da bunu bildi\u011finden her d\u00f6nemde raporlar\u0131n\u0131n tonunu art\u0131r\u0131yor. Bir sonraki d\u00f6nemde biraz daha. Sonra biraz daha. Onun raporunu g\u00f6ren ve merdiveni t\u0131rmananlar, raporlar\u0131n b\u00f6yle yaz\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Her d\u00f6nem bir \u00f6ncekinden daha k\u00f6t\u00fc oluyor. B\u00f6yle b\u00f6yle sistem s\u00fcr\u00fcyor. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Bir do\u00e7entlik dosya de\u011ferlendirmesi tanesi (tek harfine bile dokunmamak ad\u0131na ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Ayn\u0131 ki\u015finin hen\u00fcz do\u00e7ent olmadan \u00f6nce verdi\u011fi ERC proje \u00f6nerisi i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131 kapasite de\u011ferlendirmesi raporu :=)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

… yani \u00e7are?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drogb.. \u015eaka \u015faka. Benim i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 akran de\u011ferlendirmesini ortadan kald\u0131rmak ya da b\u00fct\u00fcn hakemlerin isimlerini a\u00e7\u0131klamak de\u011fil. De\u011ferlendirme s\u00fcrecinde \u00fcretilen raporlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck yazar\u0131n hakk\u0131n\u0131 korumas\u0131n\u0131n yan\u0131nda de\u011ferlendiriciyi de yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmenin arkas\u0131nda durmaya, ele\u015ftirisini gerek\u00e7elendirmeye ve kulland\u0131\u011f\u0131 dili d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorluyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcstelik \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fka faydalar\u0131 da var. \u0130yi bir hakem raporu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bilimsel bir katk\u0131. Bazen bir makalenin neden g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu, nerede t\u00f6kezledi\u011fini ve nas\u0131l daha iyi hale getirilebilece\u011fini makalenin kendisi kadar iyi anlatabiliyor. Fakat mevcut sistemde bu eme\u011fin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 yazar ve edit\u00f6r d\u0131\u015f\u0131nda kimse g\u00f6rm\u00fcyor. Makale reddedilirse \u00e7o\u011fu zaman tamamen kayboluyor.<\/p>\n\n\n\n

Ben bu nedenle hakem raporlar\u0131n\u0131n, m\u00fcmk\u00fcnse yazarlar\u0131n bu raporlara verdikleri yan\u0131tlarla birlikte, bilimsel kayd\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u00f6nemsiyorum. Hakemin ismi a\u00e7\u0131k olmak zorunda de\u011fil. \u0130sterse anonim kalabilir. Ama de\u011ferlendirmesi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feffafl\u0131k iyi de\u011ferlendirmenin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde anlatt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rman\u0131n yollar\u0131ndan biri bu. \u0130nsanlar yaln\u0131zca k\u00f6t\u00fc raporlar\u0131 g\u00f6rerek \u201chakemlik b\u00f6yle yap\u0131l\u0131r\u201d diye \u00f6\u011frenmesinler. \u0130yi raporlar\u0131 da g\u00f6rs\u00fcnler. Ele\u015ftirinin a\u015fa\u011f\u0131lamak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ret \u00f6nermenin iki c\u00fcmleyle bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7\u00f6pe atmak anlam\u0131na gelmedi\u011fini, akran de\u011ferlendirmenin bilimsel tart\u0131\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rs\u00fcnler. Kariyerlerinin en ba\u015f\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 akran de\u011ferlendirmelerine bak\u0131p bak\u0131p \u201culan ne bi\u00e7im insanm\u0131\u015f\u0131z\u201d demesinler. Bu i\u015fi iyi \u00f6rneklerden \u00f6\u011frensinler. \u00d6rneklerin hepsi a\u00e7\u0131k olsun. Gerekise \u00e7ar\u015faf \u00e7ar\u015faf… <\/p>\n\n\n\n

* T\u00fcm de\u011ferlendirmeleri AI yaps\u0131n, daha objektif olur diyenlere ise k\u00f6t\u00fc bir haberim var. AI bildi\u011fi her \u015feyi elindekilerden \u00f6\u011frendi. Bir ara algoritmic bias<\/em> da yazar\u0131z k\u0131smetse :=) <\/p>\n\n\n\n

** Say\u0131n edit\u00f6rler, raporlar\u0131 dergi politikas\u0131 sebepli a\u00e7amasan\u0131z da kendine at\u0131f isteyen hakemler i\u00e7in \u015f\u00f6yle editoryal notlar haz\u0131rlayabilirsiniz. Bu son yay\u0131nlanan makalem i\u00e7in gelmi\u015fti. Edit\u00f6re ne kadar \u00f6vg\u00fc d\u00fczece\u011fimi bilemedim. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcn, daha \u00f6nce de\u011ferlendirmesini yapt\u0131\u011f\u0131m bir makalenin karar\u0131na ili\u015fkin mail gelince a\u015fa\u011f\u0131daki twiti (evet tweet) att\u0131m. Etkile\u015fimi neden bilmem \u00e7ok oldu. A\u00e7\u0131k, bence ondan daha…<\/p>\n

Devam\u0131n\u0131 okuyunA\u00e7\u0131k\/\u015feffaf akran de\u011ferlendirmesi nedir ve \u015feffafl\u0131\u011fa neden ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2774","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2774"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2785,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774\/revisions\/2785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}