{"id":2821,"date":"2026-09-30T16:04:47","date_gmt":"2026-09-30T13:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/?p=2821"},"modified":"2026-09-30T16:04:47","modified_gmt":"2026-09-30T13:04:47","slug":"sen-kendini-kimlerle-mukayese-ediyorsun-ibrahim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/2026\/09\/30\/sen-kendini-kimlerle-mukayese-ediyorsun-ibrahim\/","title":{"rendered":"“Sen kendini kimlerle mukayese ediyorsun \u0130brahim?”"},"content":{"rendered":"\n

\u0130nsan\u0131n kendisini ba\u015fkalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz san\u0131r\u0131m. Daha iyi miyiz, daha k\u00f6t\u00fc m\u00fcy\u00fcz, ileride miyiz, geride miyiz? S\u0131ralamalara kafay\u0131 takmam\u0131z da bundan, herkesin s\u00fcrekli bir yar\u0131\u015f i\u00e7inde olmas\u0131 da. Kurumlar da bunu yap\u0131yor. \u00dcniversiteler ba\u015fka \u00fcniversitelere, dergiler ba\u015fka dergilere, konferanslar ba\u015fka konferanslara, etkinlikler ba\u015fka etkinliklere bak\u0131yor. Sistem s\u00fcrekli k\u0131yasl\u0131yor, \u00f6l\u00e7\u00fcyor, bi\u00e7iyor. Sonra k\u0131yas bir ya\u015fam bi\u00e7imi haline geliyor. Annenin dilinden d\u00fc\u015f\u00fcrmedi\u011fi Ru\u015fen amcan\u0131n o\u011flu Sedat oluyor. Bunun modern d\u00fcnyada daha haval\u0131 bir ismi var. “Benchmarking<\/em>“.<\/p>\n\n\n\n

Ancak benchmarkingin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6n ko\u015fulu var: Benchmark olarak se\u00e7ti\u011finiz \u015feyi az \u00e7ok tan\u0131man\u0131z gerekiyor. \u0130\u015fin ilgin\u00e7 taraf\u0131 bu \u00f6n ko\u015fulun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapma hevesimizi pek azaltmamas\u0131. Hatta bazen tam tersi oluyor. Bir \u015feyi ne kadar az tan\u0131yorsak onunla kendimizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak o kadar kolayla\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilmedi\u011fimiz d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 yok. Ayr\u0131nt\u0131lar olmay\u0131nca da geriye bizim doldurabilece\u011fimiz geni\u015f ve ferah bir alan kal\u0131yor. B\u00f6ylece kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyi var oldu\u011fu haliyle de\u011fil de kafam\u0131zda kurdu\u011fumuz haliyle \u00f6l\u00e7meye ba\u015fl\u0131yoruz. Sonra kendimizi de bu hayali versiyonun yan\u0131na koyuyoruz. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir bi\u00e7imde sonu\u00e7 \u00e7o\u011fu zaman hi\u00e7 de fena \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

* Ru\u015fen amcan\u0131n o\u011flu Sedat bu bak\u0131mdan daha d\u00fcr\u00fcst bir rakipti. En az\u0131ndan adam\u0131 tan\u0131yorduk.<\/p>\n\n\n\n

Mahallenizdeki pastaneyi Paris’teki bir pastaneyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz. \u0130kisinde de kruvasan vard\u0131r. \u00dcniversitenizi Harvard’la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz. \u0130kisinde de \u00f6\u011frenciler, hocalar ve dersler vard\u0131r. Mahalle tak\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 Real Madrid’le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilirsiniz. \u0130kisinde de sahaya on bir ki\u015fi \u00e7\u0131kar. Biraz daha u\u011fra\u015f\u0131rsan\u0131z kendi lehinize g\u00f6stergeler bile bulabilirsiniz. Bizim \u00e7ocuklar mesela ma\u00e7tan sonra kendi formalar\u0131n\u0131 kendileri y\u0131k\u0131yor olabilir. Real Madrid’de b\u00f6yle bir maliyet bilinci yoktur. Oradan bizim tak\u0131ma art\u0131 puan bile yazar\u0131z. <\/p>\n\n\n\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n en g\u00fczel taraf\u0131 bu gibi. Yeterince uzaktan bakarsan\u0131z hemen her \u015fey birbirine benzer. Ancak sorun benzerli\u011fi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilirlik san\u0131nca ba\u015fl\u0131yor. Bir \u015feyin ad\u0131 konferans olabilir. Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n da ad\u0131 konferans olabilir. \u0130kisi de be\u015f g\u00fcn s\u00fcrebilir. \u0130kisinde de insanlar bir \u015feyler anlatabilir. \u0130kisinde de \u00f6\u011fle aras\u0131 olabilir. Hatta ikisinin de sonunda kat\u0131l\u0131m belgesi verilebilir. Buraya kadar muazzam bir benzerlik var.<\/p>\n\n\n\n

Sonra birinin kay\u0131tlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn doldu\u011funu \u00f6\u011frenirsiniz. D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinden insanlar, o konuda \u00e7al\u0131\u015fan en yetkin birka\u00e7 ki\u015fiden sunum dinleyebilmek i\u00e7in aylar \u00f6ncesinden programlar\u0131n\u0131 ayarlar. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 zaten o alanda \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lard\u0131r. Konu\u015fma aralar\u0131nda kurulan ili\u015fkiler bazen sunumlar\u0131n kendisi kadar de\u011ferlidir. \u0130nsanlar ciddi bir kay\u0131t \u00fccreti \u00f6der, seyahat eder, konaklar ve bunu isteyerek yapar. Di\u011ferinin ba\u015fka bir amac\u0131, ba\u015fka bir hedef kitlesi, ba\u015fka bir \u00f6l\u00e7e\u011fi, ba\u015fka bir i\u015flevi olabilir. Bunda hi\u00e7bir sorun yoktur. Sorun, ikisini yan yana koyup fiyat etiketlerine bakarak rahatlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde \u00e7\u0131kar. “Bak, onlar ne kadar pahal\u0131.” Do\u011fru. Rolls-Royce da benim arabamdan pahal\u0131 :=)<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar ve kurumlar kendilerine birer referans grubu se\u00e7iyor. Kimlerle ayn\u0131 ligde oldu\u011fumuzu, neyin bizim i\u00e7in ba\u015far\u0131 say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, neyin pahal\u0131, ucuz, iyi veya k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu bu gruplara bakarak anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Fakat referans gruplar\u0131n\u0131n \u00e7ok ilgin\u00e7 bir t\u00fcr\u00fc var. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 hayali referans gruplar\u0131 ancak ger\u00e7ekten var olan insanlardan ve kurumlardan olu\u015fuyor. Hayali olan onlar\u0131n bizim kafam\u0131zdaki halleri.<\/p>\n\n\n\n

Hi\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kurumlar\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Hi\u00e7 kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z etkinliklerin ne sundu\u011funu biliyoruz. Hi\u00e7 par\u00e7as\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z akademik topluluklar\u0131n standartlar\u0131n\u0131 biliyoruz. Hatta bazen oralarda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n bizden \u00e7ok da farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. Nas\u0131l bildi\u011fimiz k\u0131sm\u0131 biraz karanl\u0131k. Ama biliyoruz. Sonra da bu d\u00fcnyalar\u0131n zihnimizde olu\u015fturdu\u011fumuz versiyonlar\u0131yla kendimizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Sonu\u00e7 \u00e7o\u011fu zaman fevkalade. En iyisi biziz. <\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek bir referans grubu ac\u0131mas\u0131zd\u0131r. Hayali referans grubu ise son derece anlay\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek referans grubunun i\u00e7ine girdi\u011finizde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u0130nsanlar\u0131n ne bildi\u011fini, ne kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, hangi standartlarla de\u011ferlendirildi\u011fini, hangi kaynaklara eri\u015fti\u011fini, neyin s\u0131radan kabul edildi\u011fini fark edersiniz. Uzaktan bakarken ola\u011fan\u00fcst\u00fc sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z baz\u0131 \u00f6zelliklerinizin orada son derece s\u0131radan oldu\u011funu ke\u015ffedebilirsiniz. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, kendi d\u00fcnyan\u0131zda gayet y\u00fcksek sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir standard\u0131n ba\u015fka bir yerde ba\u015flang\u0131\u00e7 ko\u015fulu oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz. Bu nedenle uzaktan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n psikolojik a\u00e7\u0131dan baz\u0131 avantajlar\u0131 vard\u0131r. Mesafe \u00f6zg\u00fcveni korur.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcniversite s\u0131ralamas\u0131 a\u015fk\u0131m\u0131z bundan kaynakl\u0131 olabilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Belki s\u0131ralamalar\u0131 bu kadar sevmemizin nedenlerinden biri de budur. S\u0131ralamalar ayr\u0131nt\u0131larla u\u011fra\u015fmadan k\u0131yaslama imkan\u0131 verir. Bir \u00fcniversitenin nas\u0131l bir \u00fcniversite oldu\u011funu, hangi ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, neyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek zorunda de\u011filsinizdir. Yan\u0131nda bir say\u0131 vard\u0131r. 37. olmu\u015fsa 52. olandan iyidir. \u0130lk 100\u2019e girdiyse seviniriz, 101. olduysa \u00fcz\u00fcl\u00fcr\u00fcz. Yetmezse alan s\u0131ralamas\u0131na bakar\u0131z, orada da olmazsa gen\u00e7 \u00fcniversiteler s\u0131ralamas\u0131na. O da olmad\u0131ysa mutlaka bize uygun ba\u015fka bir kategori bulunur. Yeterince \u00e7ok s\u0131ralama, g\u00f6sterge ve referans grubu varsa herkesin kendisini ba\u015far\u0131l\u0131 hissedebilece\u011fi bir yer vard\u0131r. Bunu bilen s\u0131ralamac\u0131lar her hafta yeni bir s\u0131ralama icat ederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131ralamada y\u00fcksekte hissetmek iyidir. T\u00fcrk interneti bunun ad\u0131n\u0131 y\u0131llar \u00f6nce koymu\u015ftu: \u201cFenerbah\u00e7e k\u0131rmak \u00fczereyken tan\u0131mlanan rekorlar.<\/a>\u201d (ben de eskilerin fenerbah\u00e7elisiyim, sakin ol dostum :=)) <\/p>\n\n\n\n

Neydi bu fenomen? Fenerbah\u00e7e bir \u015fey yapmak \u00fczereyken daha \u00f6nce kimsenin rekor oldu\u011funu bilmedi\u011fi bir rekor ortaya \u00e7\u0131kar: \u201cSon 25 y\u0131lda sezonun ilk alt\u0131 ma\u00e7\u0131nda en az d\u00f6rt galibiyet al\u0131p deplasmanda \u00fc\u00e7ten fazla gol atan ilk tak\u0131m\u201d gibi. Rekor do\u011frudur. As\u0131l g\u00fczelli\u011fi de budur. Kimse yalan s\u00f6ylemiyordur. Sadece kategori ba\u015far\u0131n\u0131n kendisinden hemen \u00f6nce d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kendimizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmadan duram\u0131yoruz ama kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n sonucu biraz da kimi, neyi ve hangi \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc se\u00e7ti\u011fimize ba\u011fl\u0131. \u00dcstelik bunlar\u0131 se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan fazla. Referans grubunu biraz geni\u015fletiyor, biraz daralt\u0131yor, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc de\u011fi\u015ftiriyor, olmad\u0131 yeni bir kategori buluyoruz. Sonunda kendimiz hakk\u0131nda anlatmak istedi\u011fimiz hikayeye uygun bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya ula\u015fmak \u00e7o\u011fu zaman m\u00fcmk\u00fcn oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Oysa bazen yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyin de\u011ferli olmas\u0131 i\u00e7in birilerini ge\u00e7memiz, bir s\u0131ralamada y\u00fckselmemiz ya da d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir k\u00f6\u015fesindeki bir \u015feye benzedi\u011fimizi kan\u0131tlamam\u0131z gerekmiyor. Bir etkinlik kendi kitlesi i\u00e7in \u00e7ok iyi bir etkinlik, bir \u00fcniversite kendi amac\u0131 do\u011frultusunda \u00e7ok iyi bir \u00fcniversite, bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fte \u00e7ok iyi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olabilir. Belki her \u015feyi bir yar\u0131\u015fa \u00e7evirmeden \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131 gereken ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve neden yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biraz daha iyi anlamak ve anlatabilmektir. Sonra istersek yine k\u0131yaslar\u0131z. Ama tabi her \u015feyden \u00f6nce ba\u015fl\u0131ktaki soruyu en az bir kez sormakta fayda var :=)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsan\u0131n kendisini ba\u015fkalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz san\u0131r\u0131m. Daha iyi miyiz, daha k\u00f6t\u00fc m\u00fcy\u00fcz, ileride miyiz, geride miyiz? S\u0131ralamalara kafay\u0131 takmam\u0131z da bundan, herkesin s\u00fcrekli bir yar\u0131\u015f…<\/p>\n

Devam\u0131n\u0131 okuyun“Sen kendini kimlerle mukayese ediyorsun \u0130brahim?”<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2821","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","entry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2821"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2826,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2821\/revisions\/2826"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zehrataskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}