\u015eu s\u0131ralar nereye d\u00f6nsem Serenay Sar\u0131kaya’n\u0131n podyum y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ile ilgili bir \u015feyler yaz\u0131yor. \u0130lk ba\u015flarda neredeyse t\u00fcm yorumlar \u00e7ok etkileyici oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeyken bir anda ibre tersine d\u00f6nd\u00fc. Toplu bir “be\u011fenmeme” ayininde hep benzer kelimeler kullan\u0131ld\u0131: \u015e\u0131mar\u0131k, fazla \u00f6zg\u00fcvenli, yapmac\u0131k, cringe… Birka\u00e7 saniyelik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden bir insan\u0131n karakterine uzanan olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 bir yolculuk. Oysa g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdeki ki\u015fi kamuoyunun y\u0131llard\u0131r tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiden \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. De\u011fi\u015fen biraz da g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yo\u011funlu\u011fuydu. Daha fazla alan kaplam\u0131\u015f, kendine g\u00fcvenini daha a\u00e7\u0131k sergilemi\u015f, insanlar\u0131n kendisine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek ve bundan rahats\u0131z g\u00f6r\u00fcnmeden y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck magazin tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ilgin\u00e7 k\u0131lan da y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn kendisinden \u00e7ok bir insan\u0131n kendinden emin olmas\u0131n\u0131n hangi noktada fazla \u00f6zg\u00fcvene, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaktan \u00e7ekinmemesinin hangi noktada \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc kimin belirledi\u011fi.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmak ama nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckle tuhaf bir ili\u015fkimiz var. Ba\u015far\u0131y\u0131, \u00f6zg\u00fcveni, iddiay\u0131, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011fu zaman olumlu \u00f6zellikler aras\u0131nda say\u0131yoruz. Ancak bunlar\u0131n sergilenmesine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fcnmez s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z da var. Ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirsiniz, fakat ba\u015far\u0131n\u0131z\u0131 fazla \u00f6nemsememeniz beklenebilir. Kendinize g\u00fcvenebilirsiniz, ama bunun fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesi rahats\u0131zl\u0131k yaratabilir. Ne istedi\u011finizi bilmeniz takdir edilebilir, istedi\u011finizi a\u00e7\u0131k\u00e7a talep etti\u011finizde ayn\u0131 \u00f6zellik \u201ctalepkarl\u0131k\u201d ad\u0131n\u0131 alabilir. Kararl\u0131l\u0131k bir noktadan sonra inat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, \u0131srar ge\u00e7imsizli\u011fe, \u00f6zg\u00fcven kibre d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u0130lgin\u00e7 olansa bu kelimelerin bir noktadan sonra insan\u0131n kendisini tarif etmeye ba\u015flamas\u0131. Bir insan\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine konu\u015furken bir anda nas\u0131l biri oldu\u011fu \u00fczerine konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n San\u0131r\u0131m son zamanlarda en fazla bu ge\u00e7i\u015fe tak\u0131l\u0131yorum. Ortada bir karar, bir talep, bir itiraz, bir ba\u015far\u0131 ya da \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f bir sorun oluyor. Birisi bu konuda konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Bir s\u00fcre sonra karar\u0131n do\u011frulu\u011fu yerine ki\u015finin \u00f6fkesi, talebin makull\u00fc\u011f\u00fc yerine ki\u015finin talepkarl\u0131\u011f\u0131, ba\u015far\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yerine m\u00fctevaz\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fclmeyen sorun yerine \u0131srarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 konu\u015fuluyor. \u201cBu karar\u0131n gerek\u00e7esi ne?\u201d diye ba\u015flayan bir konu\u015fma \u201cNeden bu kadar \u00f6fkelisin?\u201d ile bitebiliyor. \u201cBunun yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorum\u201d c\u00fcmlesine \u201c\u00c7ok talepkars\u0131n\u201d cevab\u0131 gelebiliyor. Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yleyen birine i\u015fin \u00f6neminden \u00f6nce tevazu hat\u0131rlat\u0131labiliyor. Ayn\u0131 konuyu birka\u00e7 kez g\u00fcndeme getiren bir insan\u0131n neden hala cevap alamad\u0131\u011f\u0131 yerine zor biri olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131 da. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir iddiayla u\u011fra\u015fmak emek istiyor. S\u00f6ylenen do\u011fru mu, talep makul m\u00fc, verilen karar savunulabilir mi, ortada ger\u00e7ekten bir sorun var m\u0131, bir haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015f olabilir mi diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Ki\u015fiyi de\u011ferlendirmek daha kolay. Fazla hassas, fazla \u00f6fkeli, fazla h\u0131rsl\u0131, fazla talepkar, fazla kendine g\u00fcvenen, fazla \u0131srarc\u0131… \u201cFazla\u201d kelimesi burada \u015fahane bir i\u015f g\u00f6r\u00fcyor. Bir \u00f6l\u00e7\u00fc varm\u0131\u015f ve o \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn nereden ge\u00e7ti\u011fini hepimiz biliyormu\u015fuz gibi. \u00dcstelik bu de\u011ferlendirmeler pekala do\u011fru da olabilir. \u0130nsan ger\u00e7ekten kaba davranabilir, haks\u0131z bir talepte bulunabilir, kendisini oldu\u011fundan \u00f6nemli g\u00f6rebilir, \u00e7evresindekileri yoracak kadar \u0131srar edebilir. Fakat ki\u015finin karakteri hakk\u0131nda vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u00fck\u00fcm, ortaya koydu\u011fu iddiaya cevap vermiyor. Kaba bir insan hakl\u0131 olabilir. Kendini be\u011fenmi\u015f bir insan \u00f6nemli bir i\u015f yapm\u0131\u015f olabilir. Yorucu bir insan makul bir \u015fey istiyor olabilir. \u0130nsan\u0131 sevip sevmememizle s\u00f6yledi\u011finin do\u011fru olup olmamas\u0131 aras\u0131nda zorunlu bir ba\u011f yok.<\/p>\n\n\n\n “Sakin ol” c\u00fcmlesini bu y\u00fczden sinir bozucu buluyorum. \u0130lk bak\u0131\u015fta olgunluk \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gibi duruyor. Bazen ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 da var. Kimse s\u00fcrekli \u00f6fkeli insanlarla ya\u015famak istemez. Fakat \u201csakin ol\u201d \u00e7ok kolay bi\u00e7imde konu\u015fman\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirebiliyor. Birinin neden k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 yerine ne kadar k\u0131zmaya hakk\u0131 oldu\u011funu konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yoruz. \u00dcstelik ton tart\u0131\u015fmas\u0131 sonu olmayan bir alan. Daha yumu\u015fak s\u00f6yleyebilirdi, daha uygun bir zaman se\u00e7ebilirdi, biraz bekleyebilirdi, bu kadar do\u011frudan konu\u015fmayabilirdi, daha diplomatik davranabilirdi. Bunlar\u0131n her zaman daha iyisi bulunabilir. Bu y\u00fczden \u201cBunu neden b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorsun?\u201d sorusu bazen \u201cS\u00f6yledi\u011fin \u015fey hakk\u0131nda ne yapaca\u011f\u0131z?\u201d sorusunu s\u00fcresiz ertelemenin \u00e7ok zarif bir yolu haline gelebiliyor.<\/p>\n\n\n\n Seninle gurur duyuyorum (\u00e7\u00fcnk\u00fc…)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ba\u015far\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dil de benzer bir i\u015flev g\u00f6rebiliyor. Bir insan kendi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finde bunu garipsemeye olduk\u00e7a yatk\u0131n\u0131z. Ayn\u0131 de\u011ferlendirmeyi bir ba\u015fkas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda takdir olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz halde ki\u015finin kendisinden duydu\u011fumuzda kibir ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015fl\u0131yoruz. Ard\u0131ndan tan\u0131d\u0131k c\u00fcmleler geliyor: \u201cHerkes yap\u0131yor\u201d, \u201ctek yapan sen de\u011filsin\u201d, \u201c\u00e7ok da b\u00fcy\u00fctmemek laz\u0131m\u201d, \u201cbiraz m\u00fctevaz\u0131 olmak gerek.\u201d Belki ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fct\u00fcyordur. Fakat ger\u00e7ekten \u00f6nemli bir \u015fey yapm\u0131\u015f olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn. Hatta yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin ne kadar zor oldu\u011funu herkesten iyi biliyor olabilir. Buna ra\u011fmen insan\u0131n kendi ba\u015far\u0131s\u0131na bi\u00e7ti\u011fi de\u011fer, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ayn\u0131 ba\u015far\u0131ya bi\u00e7ti\u011fi de\u011ferden daha \u015f\u00fcpheli kabul edilebiliyor.<\/p>\n\n\n\n M\u00fctevaz\u0131l\u0131k burada ayr\u0131 bir yere sahip. \u0130nsan\u0131n kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmesi, yan\u0131labilece\u011fini kabul etmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi k\u0131ymetli. Ba\u015fkas\u0131na \u201cm\u00fctevaz\u0131 ol\u201d dedi\u011fimizde ise erdem tavsiyesinin yan\u0131na bir s\u0131n\u0131r \u00e7izme iddias\u0131 ekleniyor. Kendine \u015fu kadar g\u00fcvenmen makul, \u015fu kadar\u0131 fazla. Ba\u015far\u0131ndan \u015fu kadar s\u00f6z edebilirsin, sonras\u0131 g\u00f6steri\u015f. \u015eu kadar isteyebilirsin, sonras\u0131 talepkarl\u0131k. \u015eu kadar \u0131srar edebilirsin, sonras\u0131 ge\u00e7imsizlik. Bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00f6steren ortak bir cetvelimiz yok ama yine de birbirimizin cetvelini tutmaya fazlas\u0131yla hevesliyiz.<\/p>\n\n\n\n Bunun daha sevimli bir versiyonu da var: \u201cSeninle gurur duyuyorum.\u201d Bu c\u00fcmle elbette pek \u00e7ok ili\u015fkide \u00e7ok g\u00fczel bir anlam ta\u015f\u0131yor. \u00c7ocu\u011fumuzla, e\u015fimizle, ailemizle, geli\u015fimine katk\u0131da bulundu\u011fumuz biriyle, m\u00fccadelesine y\u0131llarca tan\u0131kl\u0131k etti\u011fimiz yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131m\u0131zla gurur duyabiliriz. E\u015fit yeti\u015fkinler aras\u0131ndaki profesyonel ili\u015fkilerde ise bazen \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de\u011fer buluyorum. \u201cTebrik ederim\u201d, \u201c\u00e7ok iyi i\u015f \u00e7\u0131kard\u0131n\u201d, \u201cbu \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131\u201d, \u201csenin ad\u0131na \u00e7ok sevindim\u201d yap\u0131lan i\u015fe ili\u015fkin bir takdir ifade ediyor. \u201cSeninle gurur duyuyorum\u201d bunlara belli belirsiz bir aidiyet ve onay ili\u015fkisi ekleyebiliyor. \u0130nsan\u0131n i\u00e7inden bazen \u201cBenim ba\u015far\u0131mla senin ili\u015fkin ne?\u201d diye sormas\u0131 bundan. Belki yaln\u0131zca bir ifade al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131. Yine de \u201cHerkes yap\u0131yor\u201d ile \u201cSeninle gurur duyuyorum\u201d gibi birbirine z\u0131t g\u00f6r\u00fcnen iki c\u00fcmlenin baz\u0131 ba\u011flamlarda ortak bir taraf\u0131 var: Ba\u015far\u0131n\u0131n anlam\u0131n\u0131 belirleme yetkisini konu\u015fan ki\u015fi kendisinde g\u00f6r\u00fcyor. Birinde k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcyor, \u00f6tekinde onayl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u201cGe\u00e7imsiz\u201d kelimesi b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonunda ortaya \u00e7\u0131kan en kullan\u0131\u015fl\u0131 s\u0131fatlardan biri olabilir. \u201cBu konuda fazla \u0131srar etti\u201d dedi\u011fimizde belirli bir davran\u0131\u015ftan s\u00f6z ediyoruz. \u201cToplant\u0131da kaba konu\u015ftu\u201d dedi\u011fimizde incelenebilecek bir olay var. \u201cVerilen cevab\u0131 kabul etmedi\u201d dedi\u011fimizde neden kabul etmedi\u011fini sorabiliriz. \u201cGe\u00e7imsiz biri\u201d dedi\u011fimiz anda bunlar\u0131n hepsi ayn\u0131 karakter \u00f6zelli\u011finin belirtilerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Neden s\u00fcrekli itiraz ediyor? Ge\u00e7imsiz \u00e7\u00fcnk\u00fc. Neden ayn\u0131 meseleyi yeniden a\u00e7\u0131yor? Zor biri \u00e7\u00fcnk\u00fc. Neden verilen cevapla yetinmiyor? Hi\u00e7bir \u015feyden memnun olmuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu a\u00e7\u0131klama bi\u00e7imi \u00e7ok ekonomik. Ortadaki sorun hala \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f olabilir, verilen cevap yetersiz kalm\u0131\u015f olabilir, insan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez konu\u015fuyordur \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk iki seferinde dinlenmemi\u015ftir. Bunlar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirmek yerine ki\u015fili\u011fe ba\u015fvurunca ortada \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorun kalm\u0131yor. Y\u00f6netilmesi gereken bir insan ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Had bildirmeyi genellikle sert bir eylem olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Birinin yerini g\u00f6stermek, susturmak, s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gibi. Oysa yeti\u015fkinler aras\u0131ndaki had bildirme \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ok daha medeni bir dil kullan\u0131yor. \u201cBiraz sakin ol\u201d, \u201cfazla b\u00fcy\u00fct\u00fcyorsun\u201d, \u201c\u00e7ok talepkars\u0131n\u201d, \u201cbiraz m\u00fctevaz\u0131 ol\u201d, \u201csen de \u00e7ok zorsun\u201d derken kimse a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201chaddini bil\u201d demiyor. Yine de kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin ne kadar k\u0131zabilece\u011fine, ne kadar isteyebilece\u011fine, kendisine ne kadar g\u00fcvenebilece\u011fine, ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ne kadar \u00f6nemseyebilece\u011fine ve ne kadar \u0131srar edebilece\u011fine ili\u015fkin bir s\u0131n\u0131r \u00e7iziyoruz. Bana kal\u0131rsa bunun en etkili yolu da insan\u0131 susturmak yerine konu\u015fman\u0131n konusu haline getirmek. Talep talepkarl\u0131\u011fa, itiraz ge\u00e7imsizli\u011fe, \u00f6fke mizaca, \u00f6zg\u00fcven kibre d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Fiiller s\u0131fatla\u015f\u0131yor, olaylar karakter \u00f6zelli\u011fi haline geliyor. B\u00f6yle olunca insan sadece s\u00f6yledi\u011fi \u015feyin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamamakla kalm\u0131yor, kendi deneyimini tarif etme hakk\u0131n\u0131 da yava\u015f yava\u015f kar\u015f\u0131s\u0131ndakine b\u0131rak\u0131yor. Neye k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 yerine ne kadar k\u0131zmas\u0131n\u0131n makul oldu\u011fu, neyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 yerine o ba\u015far\u0131ya ne kadar de\u011fer vermesinin uygun oldu\u011fu, ne istedi\u011fi yerine ne kadar istemeye hakk\u0131 oldu\u011fu konu\u015fuluyor. Yani onu de\u011ferlendirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda sadece nas\u0131l biri oldu\u011funa ili\u015fkin bir yorum yapm\u0131yoruz. Nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin bir \u00f6l\u00e7\u00fc de koyuyoruz.<\/p>\n\n\n\n Bence yeti\u015fkinlerle yeti\u015fkin gibi konu\u015fmak biraz da bu \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc koyma hakk\u0131n\u0131 kendimizde g\u00f6rmemeyi gerektiriyor. Kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin \u00f6zg\u00fcvenine, \u00f6fkesine, sevincine, h\u0131rs\u0131na, \u0131srar\u0131na ya da kendisine bi\u00e7ti\u011fi de\u011fere bir \u00fcst s\u0131n\u0131r \u00e7izmemeyi. Bunlar\u0131n hepsi ele\u015ftirilebilir, tart\u0131\u015f\u0131labilir, hatta bazen ger\u00e7ekten yorucu bulunabilir. Ama bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n nerede \u201cfazla\u201d olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na karar verdi\u011fimiz anda konu\u015fman\u0131n konusu fark ettirmeden de\u011fi\u015fiyor. Art\u0131k onun s\u00f6yledi\u011fi \u015feyi konu\u015fmuyor, ona ne kadar yer kaplamas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011funu anlat\u0131yoruz. Belki had bildirmek de \u00e7o\u011fu zaman bundan ibaret. Kendi s\u0131n\u0131r\u0131m\u0131z\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n haddi sanmak. Haddimizi bilenlerden olal\u0131m. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015eu s\u0131ralar nereye d\u00f6nsem Serenay Sar\u0131kaya’n\u0131n podyum y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ile ilgili bir \u015feyler yaz\u0131yor. \u0130lk ba\u015flarda neredeyse t\u00fcm yorumlar \u00e7ok etkileyici oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeyken bir anda ibre…<\/p>\n